Komputer Świat


CHIP


PC World


IDG 


 


PC Format


Heh.pl


Komputer Ekspert


Dziennik internautów

                     

TVP Wiadomosci

  Alexjones  •   MonitorP  •  Grypa666  •  Nowa Debata  •  Wolne Madia   •   Bibuła   •    Niezależna   PrisonP  •   DawicIcke  

PressMIX  •   Niepoprawni   •   Schodami do Nieba   •    Kworum    • 
WPolska    Interia.pl  •   Nautilius   •  Paranormal

 MonitorPolski   
Gawroński Info    NOWY EKRAN NE-TV  Wiele linków    Wrzuta   O2.PL  BG  Portal o zdrowiu

 Zmiany na Ziemi   
 Kontrowersje   InneMedoium   Tylko Nauka  Tylko Astronomia    Portal Historyczny  Tylko Medycyna
 

   

System Miłości Narodów

Społeczeństwo i polityka
Inne ciekawe tematy
Archiwum artykułów SMN
Wiele artykułów i linków...
Kurs Cudów -  tekst mp3
Zdobycze wiedzy i nauki
Wszechświat-artykuły
Filmy z wykładami Kursu C.
Master Teacher K.C-  mp3
Posłuchaj artykułów w mp3

Paranormal

Broń Starożytności
Samoloty Starożytne


Klucz do Raju Prawdziwego
Moje myśli
Starsze rozważania
Wiersze
Boscy Kochankowe
Bajeczki do poduszeczki
Franciszek z Asyżu a ekonomiści
44 postulaty socjalne

Stygmatycy
Święty Ojciec Pio - Więcej...
Teresa Neumanna
Anna K. Emmerich
Katarzyna Szymon
Giorgio Bongiovanni
Patron SMN - św. Franciszek z Asyżu
Orygenes głosi wędrówkę dusz
Mówili o reinkarnacji
Miłość przemawia - teksty Sai Baby

Krew z Krwi Jezusa     
Ukryte dzieje Jezusa     
Potomkowie Dawida    
W Królestwie Władców
Gwiezdny ogień - L. Gardner 

 

6 powodów, dla których warto jeść jajka. Czytaj więcej...

 

 J O G A   u m i e c  h u...

Tu kliknij aby oglądać niezależną  telewizję...

Historia Polski na nowo odkrywana

 


Max Kolonko MaxTV


Polityczne felietony Jana Pietrzaka...






























Więcej filmów Profesora ZINA

 

 

Moje pisma Wiesław Matuch - autor strony SMN: 
  Wiersze
   Moje myśli  
  Starsze rozważania   
   Boscy Kochankowe  
  44 postulaty socjalne
  Bajeczki do poduszeczki     
  Franciszek z Asyżu a ekonomiści   
  Myśli różne, w tym moje
 

Z KRZYKIEM NADZIEI - Podnieśli się z krzykiem nadziei Huragan zdrady ustał Przypomnieli sobie zapach pól pełnię księżyca i śpiew W cierpieniach i trudzie w znoju walki z pytaniem jak tu żyć? Podnieśli głowy umierające Nie kochali nikogo Szalenie tylko wołali Pulsu już nikt nie dosłyszał Obojętność ogarnęła ich serca Nawet płacz sierot nie wzruszał Jako miedź brzęcząca - duma i nienawiść ich była I podnieśli się z krzykiem nadziei Przypomnieli sobie że tak nie wolno Przypłynęła rzeka żalu Na nowo zrozumieli że miłością trzeba kształtować życia codzienność

 

Jeśli ktoś pragnie pogłębionej wiedzy na temat Klucza do Raju, niech przeanalizuje te wykłady: 

 

Klucz do RAJU Prawdziwego

 Wiesław Matuch - autor SMN

„Wieczna Święta Boga Myśl, stworzyła naszą Wieczną Duszę”.

Zapewne będzie to trudne dla „ludzkiego” umysłu, co teraz powiem: otóż cały świat, jaki obserwujemy i znamy namacalnie, oraz wszechświat, którego jeszcze nie znamy z powodu utrudnień technicznych podróżowania po nim, - nie jest dziełem jakiegoś umownego boga (lub bogów) żydowskiego, chrześcijańskiego, sumeryjskiego, perskiego, greckiego, hinduskiego, afrykańskiego, słowiańskiego, czy jeszcze innego, wykreowanego filozoficznie przez ludy i społeczeństwa, lecz jest wytworem pychy upadłych Aniołów. Dlaczego tak jest? I dlaczego doszło do takiego upadku, dowiemy się z kolejnych myśli.  Czytaj całość...

Uznany w świecie kardiolog wypowiada się na temat prawdziwych przyczyn chorób serca   Więcej...

Akupunktura ECIWO i chińska cenzura

Więcej...


100% ekologiczne grzanie, kompletnie za darmo  Wiecej...


 

 Wiesław Matuch     Kontakt smilosci@gmail.com     Wrocław 2001 System Miłości Narodów   

Osób na stronie online:          stat4u   
 

 Wymiana linkami

 
darmowe liczniki bloga

  SM

Uśmiech z Janem Pawłem II

Ludzie znający dobrze Jana Pawła II powiadają, że Papież nawet w najgorszych sytuacjach nie traci poczucia humoru. Joaquín Navarro-Valls, rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej, zapytał go kiedyś wprost: - Czy Wasza Świątobliwość płacze? - Nigdy na zewnątrz - odpowiedział Papież. Źródło: G. Weigel, Świadek nadziei

W 1927 roku - wkrótce po tym, jak amerykański lotnik Charles Lindbergh samotnie przeleciał nad Atlantykiem - zapytano małego Karola Wojtyłę: - Kim chciałbyś zostać? - Będę lotnikiem! - odpowiedział chłopiec. - A dlaczego nie księdzem? - Bo Polak może być drugim Lindberghiem, ale nie może zostać papieżem. Opowieść apokryficzna, źródło: ks. K. Pielatowski, Uśmiech Jana Pawła II Przed wojną w 10-tysięcznych Wadowicach mieszkało ok. dwóch tysięcy Żydów. "Wielu z nich - napisze po latach Jan Paweł II w liście do swojego żydowskiego przyjaciela Jerzego Klugera - było naszymi kolegami w szkole podstawowej, a później w wadowickim gimnazjum..."

Kiedy ogłoszono wyniki egzaminu wstępnego do gimnazjum, Jurek Kluger dowiedziawszy się, że cała jego klasa pomyślnie zdała ów egzamin, postanowił podzielić się dobrą nowiną z przyjacielem. Po długich poszukiwaniach znalazł go wreszcie w kościele. Lolek Wojtyła w białym stroju ministranta służył do Mszy. - Lolek, Lolek, zostałeś przyjęty! - głośny szept Klugera rozległ się w całym kościele. Spojrzenie kolegi uciszyło go. Postanowił zatem poczekać. Kiedy Msza święta dobiegła końca, minęła go jakaś kobieta. - Co ty tu robisz? Czy ty nie jesteś synem prezesa gminy żydowskiej? - spytała i poszła dalej, nie czekając na odpowiedź. I dobrze, bo Jurek nie bardzo wiedział, co jej powiedzieć. Po chwili pojawił się Wojtyła. - Czego chciała od ciebie ta kobieta? - zapytał. - Nie wiem. Pewnie zdziwiła się, widząc Żyda w kościele. Reakcja Karola była natychmiastowa: - Czemu miałaby się dziwić? Przecież jesteśmy wszyscy dziećmi jednego Boga! Źródło: G. F. Svidercoschi, List do przyjaciela Żyda (książka napisana na podstawie wspomnień Jerzego Klugera) Karol był zapalonym sportowcem. Lubił zwłaszcza piłkę nożną - najchętniej grywał na bramce. Nazywano go "Martyna", na cześć znanego przedwojennego piłkarza Henryka Martyny. Ponieważ w klasie było kilku Żydów, chłopcy dzielili się na dwie drużyny: "katolicką" i "żydowską". W bramce z jednej strony stał Lolek Wojtyła, z drugiej - Poldek Goldberger, syn dentysty, wielki jak szafa. Często jednak - nawet gdy ściągano graczy z innych klas - nie udawało się zebrać wystarczającej liczby Żydów, żeby stworzyć z nich drużynę. W takie dni Lolek bronił bramki... żydowskiej, zwłaszcza jeśli nie było na boisku Goldbergera. Źródła: G. F. Svidercoschi, dz. cyt.; D. O Brien, Papież nieznany W przedwojennej Polsce antysemickie nastroje i zachowania nie należały do rzadkości. Nawet w szkole w Wadowicach, w klasie Karola Wojtyły, gdzie było kilku Żydów - wspomina jeden z kolegów - "dokuczano im czasami". Ale Wojtyła nie brał w tym nigdy udziału: "Karol, który prezesował Sodalicji Mariańskiej, zawsze stawał w ich obronie. Oni bardzo go lubili...".

Mówi Regina (Ginka) Beer*, Żydówka, sąsiadka rodziny Wojtyłów, koleżanka Karola z amatorskiego teatru: Była tylko jedna taka rodzina, która nigdy nie okazała śladu wrogości rasowej wobec nas: Lolek i jego tata. Kiedy już miałam wyjechać z Polski do Palestyny, ponieważ nieszczęście groziło Żydom, poszłam się * W marcu 2000, w artykule pt. Wadowiccy ziomkowie Lolka, opublikowanym w "Gazecie Wyborczej" przy okazji wizyty Jana Pawła II w Ziemi Świętej, Mikołaj Lizut opisał przyjaźń młodego Karola Wojtyły z Ginką Beer. Czytamy tam m.in.: "Piętnaście lat temu Lolek i Ginka odnaleźli się. Papież zaprosił ją do Watykanu, wypytywał o całą jej rodzinę, oboje płakali ze wzruszenia". I dalej: "Regina Beer (...) teraz jest ciężko chora, leży w szpitalu i dlatego nie mogła przyjechać na spotkanie z Papieżem w Yad Vashem. Była za to jej córka". pożegnać z Lolkiem i jego ojcem. Pan Wojtyła był bardzo przejęty moim wyjazdem, a kiedy zapytał, dlaczego opuszczam Polskę, wyjaśniłam mu to. Ciągle powtarzał: "Nie wszyscy Polacy są antysemitami. Wiesz, że ja nie jestem!". Rozmawiałam z nim szczerze i powiedziałam, że niewielu jest takich Polaków jak on. Był bardzo przygnębiony. A Lolek chyba jeszcze bardziej niż jego ojciec. Powiedziałam mu "do widzenia" tak miło, jak tylko potrafiłam, lecz on był tak poruszony, że nie mógł znaleźć ani jednego słowa, by mi odpowiedzieć. Tak więc podałam rękę jego ojcu na pożegnanie i wyszłam. Źródła: relacja R. Beer, w: D. O Brien, dz. cyt.; relacja Jana Wolczko, w: J. I. Korzeniowski, Anegdoty i ciekawostki z życia Jana Pawła II Początkowo Karol Wojtyła wcale nie myślał o tym, żeby zostać księdzem. Wydawało mu się, że ma zupełnie inne powołanie - nade wszystko pociągała go literatura i teatr. Chciał być aktorem, a jak mawiał Juliusz Osterwa: "aktor to nie jest błazen, to działacz pełniący swoje posłannictwo".

Pamiętam jego pierwsze spotkanie z księciem metropolitą Adamem Stefanem Sapiehą - wspomina ksiądz Edward Zacher, katecheta Karola Wojtyły. - Było to w maju 1938 roku. Metropolita przyjechał do Wadowic na wizytację. Parę dni wcześniej zawołałem Karola i powiedziałem do niego: "Lolek, przygotujesz sobie mowę powitalną, bo przyjeżdża nasz Metropolita". Doskonale pamiętam, że napisał pięknie, a jeszcze ładniej powiedział. Gdy ceremonia się skończyła, Metropolita chwycił mnie za rękę i spytał: - A on co, księdzem będzie? - Niestety nie! - odparłem. - Szkoda, szkoda! Ale dlaczego? - dopytywał się Arcypasterz. - Bo się zakochał w polonistyce. I już nawet wiersze pisze. Chce być aktorem. - Szkoda, wielka szkoda! - raz jeszcze powtórzył Sapieha. Źródło: relacja ks. E. Zachera, w: ks. K. Pielatowski, dz. cyt. Świadkowie z tamtych lat powtarzają, że Karol był dobrym kolegą; choć "podpowiadania i odpisywania nie uznawał, ale był tolerancyjny, gdy ktoś z sąsiadów - zapuszczał oko do jego klasówki - ".

Kiedy nadszedł dzień egzaminu maturalnego, Kluger siadł tuż za Wojtyłą, choć doskonale wiedział, że Karol nie ma zwyczaju podpowiadać ani podawać ściąg. Dlaczego więc zajął to właśnie miejsce?! Bo miał intuicję. To był egzamin z łaciny: należało przetłumaczyć na język polski odę Horacego. A Jurek tego nie potrafił. Gryzł obsadkę, patrzył w sufit, a czas mijał. Wreszcie - tak, to była ostatnia deska ratunku - zaczął rozpaczliwie wpatrywać się w plecy przyjaciela, niemo błagając go o pomoc. I nagle... Karol powoli przesunął się na bok, odsłaniając kartkę ze swoim tłumaczeniem. Po egzaminie - relacjonuje biograf - Jerzy Kluger podziękował przyjacielowi, który w odpowiedzi tylko uśmiechnął się przekornie. Źródła: G. F. Svidercoschi, dz. cyt.; D. O Brien, dz. cyt.; relacja Antoniego Bohdanowicza, Wspomnienia kolegi z klasy, w: Młodzieńcze lata Karola Wojtyły. Wspomnienia

Wspomina Halina Królikiewicz-Kwiatkowska, koleżanka z Wadowic: Jaki był Karol Wojtyła? Na pewno inny od swoich kolegów, odrębny. Ale co to znaczy? Trudno wytłumaczyć te cechy. Wesoły, bardzo koleżeński, pierwszy niosący pociechę w nieszczęściu, w chorobie, uprawiający sporty; zasadniczość była mu zupełnie obca. A przecież czuło się zawsze, że ma - w jakiś sposób niedostępny - swój świat myśli, że jest głęboko religijny, że umie najwięcej z nas wszystkich, że czyta trudne filozoficzne książki, które nas znudziłyby już po kilku stronach, że uczy się i nie traci na próżno ani chwili. I pisze - poematy, wiersze, dramaty filozoficzne dla nas zawiłe, a kiedy rozmawia, to uważnie słucha swego interlokutora, ale zawsze, nawet i dziś, w jego oczach błyskają iskierki ni to humoru, ni jakiejś ironijki czy też wyrozumiałości dla każdego, bo nigdy nie potępiał, nie pouczał, ale rozumiał. Dziennikarze często zadają pytanie, jakie miał wady. Nie wiem. Nie znam. Do gimnazjum biegł za trzy minuty ósma rano z pobliskiego rynku, obok którego mieszkał, i wpadał w ostatniej chwili do klasy z wielką, rozwichrzoną gęstwą włosów, które nigdy nie chciały go słuchać*. Źródło: H. Królikiewicz-Kwiatkowska, Wzrastanie, w: Młodzieńcze lata... * Fryzura Karola była przedmiotem żartów jeszcze na studiach. Wśród wierszyków pisanych przez studentów polonistyki znalazł się i taki: "Młodym rybom brak podniebień/Czy Wojtyła ma już grzebień?". Jesienią 1938 roku Karol Wojtyła zapisał się na I rok polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Ostatnią ławę w głównej sali wykładowej - pisze Tadeusz Kwiatkowski, kolega Karola ze studiów - zajęło dobrane towarzystwo adeptów literatury pięknej, które naturalnie trochę nonszalancko traktowało długie perory profesorów starających się zachęcić nas do nauki. Wojtyła siedział o wiele bliżej katedry i nie zajmował się żartami i różnymi dwuwierszami, które układaliśmy na poczekaniu "ku pokrzepieniu serc". Fraszki i epitafia dotyczyły profesorów i kolegów, i oczywiście Wojtyły. Oto przykłady tej twórczości: "Damy słuchaczowi rząd i konia, kto zrozumie wykłady Pigonia", "Starszy asystent Kazimierz Wyka wykłada na poziomie - Płomyka - ", "Spójrzcie tylko na Holuja, zawsze smutny jak tuja". Wierszyki to niezbyt wyszukane, ale bawiły nas w czasie wykładów, które wydawały nam się nudne i niepotrzebne - kontynuuje Kwiatkowski. - Kiedy Karol dostawał taką karteczkę, wzruszał ramionami i spozierał na nas z politowaniem. A my pękaliśmy ze śmiechu, gdy koledzy podsuwali mu coraz to nowe płody  naszej twórczości wykładowej: "Poznajcie Lolka Wojtyłę, wnet poruszy ziemi bryłę". Źródło: T. Kwiatkowski, Karol, w: Młodzieńcze lata...

Opowiada Juliusz Kydryński, najbliższy przyjaciel z czasów studenckich: Karol był dyskutantem wyrozumiałym, nigdy nie usiłował narzucić swego zdania. Wiedzieliśmy oczywiście, że jest głęboko wierzącym i praktykującym katolikiem, lecz taką postawę (do tego ze skłonnościami do bigoterii) manifestował raczej Z., poza tym żyjący dość swobodnie. Karol nie manifestował niczego; ale też żył w swojej dyscyplinie wewnętrznej, bardzo surowej, lecz dyskretnej, nie obnoszonej na zewnątrz. Wydaje się, że Karola trudno było w sposób złośliwy zgorszyć, sprowokować, oburzyć. Zdawał się - już wtedy - rozumieć i wybaczać wszystko. Karol zachowywał się tak samo wobec wszystkich: nie czynił nigdy różnic między kolegami z powodu ich takich czy innych przekonań i poglądów. Brzydził się może tylko zdecydowanymi bojówkarzami - no, ale z tymi się nie kolegował. Źródło: J. Kydryński, Pomazaniec z Krakowa, w: Młodzieńcze lata...

Jego bliscy koledzy z ławy uniwersyteckiej przybili kiedyś na drzwiach jego pokoju w Bursie Akademickiej, tzw. Pigoniówce, wizytówkę: "Karol Wojtyła - początkujący święty". Źródło: relacja Danuty Michałowskiej, w: Kalendarium życia Karola Wojtyły Także na uniwersytecie, wśród studentów, panowała wówczas atmosfera nieprzychylna Żydom.

Mówi Zofia Żarnecka, koleżanka ze studiów: Pamiętam, że Karol Wojtyła bardzo często towarzyszył Ance Weber i pełnił wobec niej szczególną rolę. Mianowicie - tak to odbierałam wówczas, a i teraz również - ochraniał ją, Żydówkę, przed ewentualną agresją "wszechpolaków". Jego stosunek do młodzieży wszechpolskiej był negatywny, z czym się nie krył. Nie uważam, aby czymkolwiek specjalnie wyróżniał się wśród studentów, poza odważnym - jak na owe czasy - sprawowaniem opieki nad koleżanką Żydówką. W kręgu moich najbliższych kolegów cieszył się sympatią i uznaniem. Skromny, spokojny, zawsze bardzo ubogo ubrany, robił wrażenie wiejskiego chłopaka, towarzysko niewyrobionego, ale z charakterem, wyraźnie "odbijał" od ekspansywnych i pewnych siebie kolegów. Źródło: relacja Z. Żarneckiej, w: Kalendarium... 1 września 1939 roku wybuchła wojna. Uniwersytet został zamknięty. Karol Wojtyła, żeby zdobyć kartki żywnościowe dla siebie i ojca i uchronić się przed wywózką na roboty do Rzeszy, poszedł do pracy: do fabryki sody "Solvay". Na początek trafił do kamieniołomu - rozbijał bloki wapienne, pracował też przy kolejce wąskotorowej.

W kamieniołomach robotnicy umówili się, żeby nie pomagać koledze w podnoszeniu przewróconego wagonika, bo ten - męcząc się z tym sam - przedłużał czas odpoczynku kolegów, a przez to i Niemcy mieli mniej wykonanej pracy für Sieg, dla zwycięstwa. Wszyscy robotnicy temu się podporządkowywali - jedynie akademik Wojtyła nie mógł znieść widoku długiego męczenia się kolegi z podniesieniem tego wagonika i zawsze mu pomagał. Źródło: relacja Mariana Piwowarczyka, w: Kalendarium... Wkrótce Karol został pomocnikiem strzałowego - specjalisty od zakładania ładunków wybuchowych i wysadzania skał.

Jan Paweł II: Przydzielono mnie do pomocy tak zwanemu strzałowemu. Nazywał się on Franciszek Łabuś. Wspominam go dlatego, że nieraz tak się do mnie odzywał: "Wicie co, Karolu, wy to powinniście iść na księdza. Dobrze by wam było. Bo śpiwoć, to śpiwocie ładnie...". Franciszek Łabuś: Przyszedł taki młodziutki do roboty, tak mi żal go było, nie wiem, ale do niczego się nie nadawał. Myślałem sobie, najlepiej by mu było iść na księdza. Miał takie delikatne rączęta. Ja nie dałem mu robić, ale on robił. Mnie było przecież ze świata, a jemu do świata. Pomagał mi w nawijaniu drutu, nosił środki strzałowe za mną. Razu pewnego, jak zwykle, ja ładował, a on przy mnie stał. Ja mu mówił, lepiej tobie będzie zostać księdzem, a on się tylko uśmiechał. Potem mi wspomniał, że został tym księdzem. Źródła: Jan Paweł II, Dar i Tajemnica; relacja ks. Józefa Tischnera przekazana autorowi wyboru; relacja F. Łabusia, w: Przez Podgórze na Watykan Pomimo wielu wyczerpujących zajęć Wojtyła nie zrezygnował jednak z pracy nad sobą, z nauki ani z teatru.

Gdy spojrzałem na książki w mieszkaniu Karola - wspomina Tadeusz Kwiatkowski - o wielu z nich nie miałem zielonego pojęcia. Same dzieła filozofów, jakieś tomy rozpraw religijnych. Nie interesowało mnie to. - Czy ty to wszystko przeczytałeś ? - spytałem go, wskazując na półkę z książkami. - Jeszcze nie wszystkie - odpowiedział - ale przeczytam. Kiedyś zapytałem Karola, czy zna Trzy zimy Miłosza. - Czytałem - skinął głową. - Piękne wiersze. - Człowieku - zawołałem - kiedy ty masz czas na to wszystko? Harujesz w Solvayu, chodzisz na próby teatralne rapsodyków, zajmujesz się filozofią. - Dla chcącego nic trudnego - uśmiechnął się i poklepał mnie po ramieniu. Źródło: T. Kwiatkowski, dz. cyt. W Krakowie Karol Wojtyła mieszkał razem ze swoim ojcem na Dębnikach, przy ul. Tynieckiej, w domu należącym do najbliższych krewnych zmarłej kilka lat wcześniej matki. Kiedy ojciec umarł, Karol nie chciał być sam w opustoszałym mieszkaniu - przeprowadził się wtedy do zaprzyjaźnionej rodziny Kydryńskich.

Wspomina Juliusz Kydryński: Było to jeszcze w roku 1941, w czasie gdy Karol mieszkał z nami na Felicjanek. W owych latach wojny krążyły rozmaite przepowiednie. Nie dowierzając im naturalnie, czytało się je jednak z zapałem, szukając w nich irracjonalnej pociechy. Między innymi popularna była tzw. przepowiednia z Tęgoborza. I pamiętam dokładnie tę chwilę, kiedy siedzieliśmy razem z Karolem przy biurku, a przed nami leżał tekst owej przepowiedni, której fragment brzmiał: "...trzy świata rzeki dadzą trzy korony Pomazańcowi z Krakowa..." Przeczytawszy te słowa, a będąc zawsze skłonny do rozmaitych wygłupów, poklepałem - pamiętam - Karola po ramieniu i zawołałem: - No, Karolku, "Pomazaniec z Krakowa" to oczywiście ja! Ale kim ty będziesz? Źródło: J. Kydryński, dz. cyt. Stare mieszkanie na Dębnikach - dwa pokoiki z kuchnią, niemalże w suterenie - zwane było przez przyjaciół "katakumbami". "Katakumby" stały puste, dopóki w sierpniu 1941 roku nie wprowadził się do nich Mieczysław Kotlarczyk z rodziną. Kotlarczyk nie miał w Krakowie żadnego locum - na Tyniecką zaprosił go Wojtyła. Ale założyciel Teatru Rapsodycznego postawił przyjacielowi pewien warunek: zajmie jeden pokój, jeśli w drugim na nowo zamieszka Karol. I tak się stało.

Mówi ksiądz Mieczysław Maliński, przyjaciel i biograf Papieża: Słyszałem z ust Kotlarczykowej, że nieraz, gdy przechodzili w nocy przez jego skromny pokoik, który dzielił ich od kuchni i ubikacji, natykali się na niego leżącego krzyżem albo śpiącego nie w łóżku, tylko na podłodze. Źródło: ks. M. Maliński, Przewodnik po życiu Karola Wojtyły Wspólne zamieszkiwanie już wkrótce zaowocowało nowymi przedstawieniami rapsodyków, chociaż - jak napisze potem Jan Paweł II - "od pewnego momentu zdawałem sobie sprawę, że teatr nie jest moim powołaniem".

Tadeusz Kwiatkowski: Wspominam jeszcze dzisiaj chwilę, jaką przeżyłem na jednym z tajnych przedstawień Teatru Rapsodycznego. Był to wieczór poświęcony Panu Tadeuszowi. Jeden z wykonawców, Karol Wojtyła, recytował powoli, w skupieniu, fragmenty ze spowiedzi księdza Robaka. Naraz w ciszy odezwał się głośnik niemieckiego radia, zainstalowany naprzeciw kamienicy, w której odbywało się przedstawienie. "Główna kwatera naczelnego wodza podaje do wiadomości..." I padły słowa o zwycięstwach, jakie odnosił oręż niemiecki nad Europą. Recytator nie przerwał, nie zmienił tonu. Mówił cicho, spokojnie, jakby nie słyszał tubalnego tonu spikera. Mickiewicz nie podjął krzykliwej walki. Kiedy szczekaczka kończyła pochwałę niemieckich zbrodni, Mickiewicz głosił pojednanie Soplicy z Klucznikiem. Wtedy właśnie, gdy stanęła wojna w cesarskim gabinecie. Spojrzałem po twarzach zebranych gości. Ta sama myśl ożywiła nasze oczy. Czuliśmy się wszyscy synami narodu, który, choć niejednokrotnie oszukany na przestrzeni wieków, nie ulegnie przemocy. Chwila była naprawdę osobliwa. Źródło: T. Kwiatkowski, Krakowski teatr konspiracyjny, w: "Pamiętnik Teatralny" 1963 Karol powoli dojrzewał do wyboru kapłaństwa - jesienią 1942 roku powziął ostateczną decyzję wstąpienia do Krakowskiego Seminarium Duchownego. Miało ono wtedy charakter tajny. Karol uczył się i zdawał egzaminy, mieszkając nadal w domu przy Tynieckiej i pracując w fabryce "Solvay" - już nie w kamieniołomie, lecz w oczyszczalni sody.

Mówi Józef Pachacz, robotnik z "Solvayu": Spotkałem go na zakładzie. Była dwunasta godzina. Dzwoniło na "Anioł Pański". Dzwonek usłyszał, wiadra położył, przeżegnał się i modlił się. Potem wstał i poszedł dalej. Nie krępował się niczym. Był bardzo pobożny - wspomina Władysław Cieluch, kolega Karola Wojtyły z pracy. - Na nocnej zmianie, około dwunastej w nocy, klękał na środku oczyszczalni i modlił się. Niejednokrotnie podchodziłem do niego i półgłosem, ażeby nie przeszkadzać w modlitwie, zawiadamiałem, że skropliny są mocne. Po chwili kończył modlitwę i zabierał się do pracy. Nie wszyscy jednak pracownicy odnosili się z sza cunkiem do człowieka pobożnego. Byli i tacy, którzy w czasie modłów rzucali w niego pakułami lub innymi przedmiotami. Źródło: relacje J. Pachacza i W. Cielucha, w: Przez Podgórze na Watykan

Kiedyś, było to w zimie, Karol Wojtyła przyszedł do pracy spóźniony, trząsł się z zimna. Jak się okazało, nie miał na sobie podszytej futerkiem kurtki, w której zwykle chodził. Koledze, Józefowi Dudkowi, wyjaśnił, że spotkał na ulicy starego człowieka, lekko pijanego, bliskiego zamarznięcia. Oddał mu swoje okrycie, uważając, że młodszemu łatwiej wytrzymać ziąb. Józef Dudek pamięta również, jak kiedyś Wojtyła przekonał robotników, by zrezygnowali z samosądu na koledze - folksdojczu. Źródło: relacja J. Dudka, w: Kalendarium... W sierpniu 1944 roku, ze względów bezpieczeństwa, wszyscy klerycy tajnego seminarium zamieszkali w pałacu arcybiskupim.

Mówi ksiądz Franciszek Konieczny, wówczas jeden z kleryków: Patrzyliśmy codziennie na kolejki biedaków gromadzących się przed poczekalnią u pana Franciszka, chcących uzyskać zezwolenie na "posłuchanie" u Księcia Metropolity. Po jakimś czasie zaczęła się też gromadzić "bieda krakowska" pod drzwiami naszego mieszkania - konkretnie domagano się przywołania księdza Wojtyły. Pamiętam, jak zapukał do naszego pokoju mężczyzna i poprosił o przywołanie księdza Karola. Ten podszedł do proszącego, rozmawiając z nim na korytarzu. Wraca do siebie. Schyla się i z walizeczki, znajdującej się pod łóżkiem, zabiera sweter, kryjąc go pod sutanną. Wychodzi i zaraz wraca, już bez widocznego poprzednio "uwypuklenia". Oddał biedakowi swój nowiutki sweter, który dopiero wczoraj otrzymał od pana Kotlarczyka. Sam marzł i dygotał z zimna. Nie wiem, skąd brał i czym obdzielał. Ale często przychodzili ludzie i pytali o niego. Dzielił się z biedakami, czym mógł. Źródło: relacja ks. F. Koniecznego, w: Kalendarium... Dla Żydów wojna oznaczała zagładę. Karol Wojtyła nie był w żaden sposób zaangażowany w konspiracyjną akcję pomocy Żydom, a przynajmniej nic o tym oficjalnie nie wiadomo, chociaż znany żydowski działacz społeczny Józef Lichten, wspominając Wojtyłę z tamtych czasów, pisał o "młodzieńcu, który doświadczył nazistowskiej okupacji i niejednemu pomógł w ciężkiej chwili". Sam Papież, wprost zapytany o to przez księdza Adama Bonieckiego, odpowiedział: "Nie, niestety nie miałem takiej okazji. Być może jakieś listy czy przesyłki, które dotyczyły ratowania Żydów, przenosiłem od pani Szkockiej, zaangażowanej, zdaje się, w tę akcję, ale ja o tym nie wiedziałem...". Niemniej, w roku 1998,. izraelski tygodnik "Kolbo" opublikował relację 66-letniej Edith Zirer, Żydówki, która twierdzi, że uratował ją Karol Wojtyła.

Był rok 1945. Edith Zirer miała wtedy 13 lat. Po wyzwoleniu Auschwitz znalazła się na stacji kolejowej w Krakowie. "Byłam przekonana, że to już koniec - opowiada. - Położyłam się na ziemi. W tej właśnie chwili pojawił się jak anioł, jak sen z nieba, młody Karol Wojtyła. Podszedł do mnie z garnuszkiem herbaty, następnie podał mi kanapkę z serem. Próbowałam wstać, lecz zaraz upadłam na ziemię. Wówczas on wziął mnie na ręce i niósł na plecach. Pamiętam jego brązową kurtkę, jego spokojny głos, kiedy mi opowiadał o śmierci swoich rodziców i brata, o swojej samotności i o tym, żeby się nie zniechęcać, ale walczyć o życie". Źródła: Biuletyn Prasowy KAI (nr 12/1998); J. Szczypka, Jan Paweł II. Rodowód; Życiorys nie do popsucia. Z ks. Adamem Bonieckim rozmawia Tomasz Fiałkowski, w: "Tygodnik Powszechny" nr 12/1999 Wiosną 1945 roku wojna się skończyła. Zaczął funkcjonować Uniwersytet. Wydawało się, że to początek powrotu do normalności.

Wspomina ksiądz Andrzej Baziński, kolega z seminarium: Rok 1945 - to był czwarty rok studiów. Razem zdążaliśmy z seminarium do Collegium Novum, głównego gmachu UJ, w którym mieścił się również Wydział Teologiczny. Zatrzymuje nas ubogo ubrana niewiasta, pyta: "Który z was jest ksiądz Wojtyła?" i wyjaśnia przyczynę zatrzymania. "Ksiądz pracował razem z moim mężem w fabryce krakowskiej w latach okupacji. W tym czasie urodziłam dziecko. Mąż pracował na nocnej zmianie. Kiedy Ksiądz dowiedział się o naszej ogromnej radości, po przepracowanym dniu podjął nocną pracę palacza za mojego męża, by mógł być przy mnie i dziecku. Te noce zastępcze powtórzył Ksiądz w fabryce aż do czasu, kiedy powróciłam do sił. Ksiądz mnie zupełnie nie znał, a tyle serca okazał mnie i mojemu dziecku. Do końca swojego życia będziemy Księdzu wdzięczni i tę wdzięczność przekażemy naszemu dziecku. Proszę przyjąć od nas skromny upominek wdzięczności - nowe buty". Mówiła te słowa, mając łzy w oczach. Pamiętam, że w milczeniu doszliśmy do Collegium, byłem tak wzruszony. Prezent - nowe buty - był tylko kilka dni w szafce seminaryjnej. W tajemnicy przed kolegami przekazał je potrzebującemu robotnikowi w Krakowie i dalej chodził w swoich starych, mocno podniszczonych butach. Źródło: relacja ks. A. Bazińskiego, w: Kalendarium...

Dziecko było zaziębione, na dworze plugawa pogoda - wspomina Tadeusz Kwiatkowski. - Karol zdecydował, że przyjdzie do naszego mieszkania i dokona obrzędu. Świeżo upieczony ksiądz oświadczył nam z góry, że jest to pierwszy chrzest, jakiego udziela w życiu, więc może nie wypadnie zbyt okazale, bo i trema, i brak doświadczenia nie pozwolą na odpowiednią celebrę. Zaraz potem miał pociąg do Katowic, by stamtąd jechać już prosto do Włoch. Przyniósł ze sobą niewielką walizeczkę i położył na krześle. Halina krzątając się po mieszkaniu, trąciła walizeczkę, która spadła na podłogę. Wypadły z niej dwie kromki chleba z kawałkami słoniny. To była cała jego żywność na długą i męczącą podróż*. Źródło: relacja T. Kwiatkowskiego, w: J. Szczypka, dz. cyt. * Zamieszczamy tę relację, choć nie całkiem poświadczają ją dokumenty. Chrzest Moniki Kwiatkowskiej odbył się 11 listopada, a wedle Kalendarium... Wojtyła wyjeżdżał z Krakowa cztery dni później. Niemniej - jak komentuje Szczypka - "ów cokolwiek ascetyczny obraz dwu kromek jest sugestywny. Niewątpliwie pasuje do tego księdza, który długo jeszcze będzie musiał się zmagać z niedostatkiem". Po powrocie zza granicy, w roku 1948 młody ksiądz doktor został skierowany do pracy w wiejskiej parafii Niegowić.

Pisze Tadeusz Kudliński, teatrolog, przyjaciel Karola z czasów okupacji: Po dwu latach nieobecności w kraju powrócił ksiądz Wojtyła i zjawił się u mnie - już z piętnem wielkoświatowego obycia. Odżyły dawne wspomnienia, a w toku rozmowy zapytałem gościa o pełnioną przez niego aktualnie funkcję, sądząc, że będzie rangi kurialnej wobec dotychczasowych preferencji. - Ale gdzież - zaśmiał się ksiądz Wojtyła. - Mam nominację na wikarego w Niegowici. - W Niegowici? A gdzie to? - Koło Wieliczki. - Wiocha? - Tak, wioska. Trzeba zaczynać od dołu. Źródło: T. Kudliński, Głosy teatromana do młodzieńczej biografii Jana Pawła II, w: Młodzieńcze lata... Mieszkańcy Niegowici do dziś ciepło wspominają swojego dawnego wikarego.

Stanisław Substelny: Jechałem koniem po mleko w stronę Gdowa. Spotkałem się z takim gościem... Szedł od Gdowa. Miał cajgowe spodnie, kamizelkę, trzewiki bardzo kiepskie i taką teczkę, że ja bym się na jarmark wstydził z taką iść. Zapytał mnie, gdzie jest najbliższa droga do Niegowici. Mówię mu, żeby szedł na tę kapliczkę w Marszowicach, a potem przez pole. Zapytałem, po co tam idzie, bo widziałem, że to obcy. Powiedział, że idzie służyć na parafię. Myślę sobie, że to na pewno ksiądz. Mówię, że go zawiozę, ale odmówił. Poszedł w stronę kapliczki. Patrzyłem, czy dobrze skręci. A on ukląkł przed kapliczką i długo się modlił. Potem wstał i skręcił, gdzie wskazałem. Stanisław Wyporek: Był człowiekiem skromnym. Będąc wiele razy w jego mieszkaniu w Niegowici, widziałem, jak mieszka. Nie miał nawet poduszki pod głowę. Nosił wtedy na sutannie taki wełniany "kubrak", który służył mu także jako poduszka. Kiedy powiedziałem kobietom z Rodziny Różańcowej o tej kubrakowi-poduszkowej sprawie, zawstydziły się pewnie trochę, bo zaraz przyniosły na wikarówkę poduchę. Nie miał jej jednak, o ile pamiętam, zbyt długo. Tamtej zimy spaliło się w parafii jakieś gospodarstwo. Ludzie zostali bez dachu nad głową. Podobno ksiądz Karol oddał im wtedy tę swoją poduszkę. Tadeusz Turakiewicz: To był ksiądz, nie znajdziesz takiego! Co ci prości ludzie widzieli w nim takiego nadzwyczajnego? Co było w nim takiego? Modlitwa, pokora i ubóstwo. Wstawał rano, wolno szedł ścieżką ku Wiatrowicom albo chodził wkoło kościoła z książką i się modlił. A ubóstwo? Gdy chodził po kolędzie, to, co brał od bogatych, zostawiał u biednych, a na plebanię wracał z pustymi rękami. Stale chodził do biednych. Była tu taka, Tadeuszka ją nazywali, kobieta z Klęczan. Poszła kiedyś do niego się użalić, bo ją okradli. Dał jej, co miał. Nawet poduszkę i pościel. Ludzi to nawet gniewało, dopiero co wszystko mu kupili, bo spał na gołym... A pokora? Z każdym potrafił rozmawiać, choć już był po studiach rzymskich! Źródła: relacje S. Substelnego i T. Turakiewicza, w: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.; relacja S. Wyporka, w: ks. J. Cielecki, Wikary z Niegowici Ksiądz Karol Wojtyła W relacjach świadków z tamtych lat uderzające jest przede wszystkim ubóstwo księdza Wojtyły.

Nie miał nigdy oszczędności w banku, nigdy nawet nie miał żadnych osobistych pieniędzy - pisze autor Świadka nadziei George Weigel. - Praktykował różne formy samodyscypliny i wyrzeczenia. Własność nic dla niego nie znaczyła, może z wyjątkiem ekwipunku narciarskiego i turystycznego, który przyjmował od swoich przyjaciół. Mieczysław Maliński wyrzucił raz starą zardzewiałą brzytwę swojego przyjaciela i jako imieninowy prezent dał mu nową. Był pewien, że gdyby tej starej nie wyrzucił, Wojtyła oddałby komuś i ten upominek, jak robił z większością prezentów. Zawsze nosił starą sutannę i stare buty. Maliński wspomina, że patrząc na niego, można by pomyśleć, że to żebrak, kloszard, nikt. Źródło: G. Weigel, dz. cyt. To właśnie w Niegowici mogła wydarzyć się historia, którą szczegółowo opisała Yaffa Eliach w wydanej w Nowym Jorku książce Hasidic Tales of the Holocaust. Zamieszczamy ją tutaj, choć nie potwierdza jej żaden biograf Karola Wojtyły. W rozmowie George em Weiglem Jan Paweł II powiedział, że "to jest - legenda - , dodając: - po prostu tego nie pamiętam -   .

Do młodego księdza Wojtyły przyszła pani Jachowiczowa z Dąbrowy. Słyszała o nim wiele dobrego. Prosiła go o chrzest dla kilkuletniego chłopca, wyznając w sekrecie, że jest to dziecko żydowskie. Matka chłopca, która zginęła w getcie krakowskim, przyniosła go do Jachowiczów, gdy miał trzy latka, i błagała, żeby ratowali jej dziecko. Obiecali to uczynić: ukrywali chłopca. Teraz, kiedy wojna się skończyła, uznali, że należy go ochrzcić. Jednak ksiądz Wojtyła stanowczo im odmówił: chłopiec miał krewnych w Ameryce, a jego matka prosiła, żeby go do nich odesłać, jeśli ocaleje. Mały Hiller niedługo potem dotarł do rodziny za oceanem. Jeden z rabinów usłyszawszy tę historię powiedział, iż ksiądz Wojtyła być może również  dlatego został papieżem, że wówczas ocalił "niewinną duszę żydowską". Źródła: J. Szczypka, dz. cyt; G. Weigel, dz. cyt. Następną placówką duszpasterską księdza Wojtyły był Kraków: parafia św. Floriana. To właśnie tutaj narodziło się niekonwencjonalne duszpasterstwo akademickie prowadzone przez księdza, którego studenci nazywali Wujkiem.

Zaczęło się od dwóch dziewczyn; Teresy i Zosi. Obie bardzo chciały, żeby u Świętego Floriana powstało duszpasterstwo akademickie. Ale kto ma je prowadzić?! Jak znaleźć księdza: duszpasterza, ojca i przyjaciela? Na te pytania nie znały jeszcze odpowiedzi. I kiedy tak siedziały w kościele po zakończonej właśnie Mszy świętej, zobaczyły nagle księdza Wojtyłę: "Szedł lekko pochylony, tak że niesforny kosmyk włosów opadał mu na czoło. W jego twarzy była jakaś nieobecność, jakby był - w środku - , choć widział wszystko, co go otacza". "Ale wówczas - wspomina Zofia Lubertowicz - zafascynowało nas nie tylko to, co emanowało z jego postaci, ale coś prostszego, coś, co kontrastowało w wyglądzie zewnętrznym z sylwetką innych - świeżo upieczonych -  księży. Ich wypielęgnowany wygląd, nienaganna fryzura, sutanna - spod igły -  i nieskazitelnie, nawet od spodu wyczyszczone buty budziły wątpliwość, czy w takich butach można dotrzeć przez często brudne lub zabłocone ulice do tych, którzy najbardziej potrzebują pomocy. Tymczasem idący przez kościół ksiądz miał mocno sfatygowaną sutannę, nawet z dyskretną łatą od dołu, i jeszcze bardziej sfatygowane buty... Te buty powiedziały nam więcej o młodym wikarym niż jego starannie przygotowane kazanie, którego wysłuchałyśmy w najbliższą niedzielę. Spojrzałyśmy na siebie i... już wiedziałyśmy. Mamy akademickiego duszpasterza!" Źródło: Z. Lubertowicz, Buty, w: Zapis drogi. Wspomnienia o nieznanym duszpasterstwie księdza Karola Wojtyły Wujek lubił wycieczki. Zabierał na nie swoich wychowanków, ale też często szedł w góry samotnie.

Pewnego razu sam poszedł w góry. Ubrany na sportowo niczym nie różnił się od innych turystów. W trakcie wędrówki spostrzegł, że zapomniał zegarka, podszedł więc do opalającej się na uboczu młodej wczasowiczki, by zapytać ją o godzinę, kiedy ta go ubiegła: - Zapomniał pan zegarka, co? Wojtyła był lekko zaskoczony: - Skąd pani wie? - Z doświadczenia - odpowiedziała kobieta. - Jest pan dziś już dziesiątym mężczyzną, który "zapomniał" zegarka. Zaczyna się od zegarka, potem proponuje się winko, wieczorem dansing... Wojtyła przerwał: - Ależ, proszę pani, ja jestem księdzem! Wczasowiczka wybuchnęła śmiechem: - No wie pan! Podrywano mnie na różne sposoby, ale "na księdza" to pierwszy raz! Karol Wojtyła uśmiechnął się i zerknął na zegarek nieznajomej. Kiedy odchodził, usłyszał jej szept: - O rany! To chyba rzeczywiście ksiądz. Opowieść apokryficzna, źródło: J. I. Korzeniowski, dz. cyt.

Zdarzyło się to na Prehybie - opowiada ks. Mieczysław Maliński. - Byliśmy tam chyba po raz pierwszy w życiu, zmyliliśmy szlaki. Złapała nas noc, schodziliśmy po ciemku. Na szczęście natrafiliśmy na ludzi wracających ze zbierania borówek. Dołączyliśmy do nich, zeszliśmy do wsi, dopytaliśmy się o plebanię. Karol został przy płocie. Ja poszedłem pogadać z proboszczem. Wyjaśniłem mu, że jestem księdzem i proszę o nocleg. Pokazałem dokumenty. Proboszcz popatrzył na mnie ze zdumieniem, ale i z oburzeniem. Trochę mi nawymyślał, że księdza obowiązuje szata duchowna. Gdy powiedziałem, że mam ją w plecaku, to wprawiło go w jeszcze większą złość. Polecił gospodyni przygotować dla nas miejsce w szopie. Rano przyszliśmy do zakrystii, żeby odprawić Mszę świętą. Ubraliśmy się w lekko wymięte sutanny. Proboszcz ani się do nas nie odezwał w zakrystii, ani nie zaprosił nas na śniadanie, jak to jest w Polsce w zwyczaju. Ale nie ma się co dziwić. Wtedy ksiądz w cywilu chodzący po górach był zjawiskiem jeszcze nie znanym. Niejaka konsternacja nastąpiła po latach, kiedy Karol jako biskup sufragan przybył do tej parafii na wizytację i zastał tego samego proboszcza. Oczywiście, skończyło się na śmiechu... Źródło: ks. M. Maliński, dz. cyt. W odpowiedzi na pytanie redakcji "Homo Dei", na czym polega duszpasterstwo turystyczne, ksiądz Karol Wojtyła pisał: "...zadaniem duszpasterza jest żyć razem z ludźmi wszędzie, gdziekolwiek oni się znajdują, być z nimi we wszystkim "prócz grzechu". (...) Na wędrówkach rozmawia się... Niekoniecznie muszą to być tzw. rozmowy zasadnicze. Chodzi o to, ażeby umieć rozmawiać o wszystkim, o filmach, o książkach, o pracy zawodowej, o badaniach naukowych i jazz-bandzie... Nieraz w ciągu tych lat nachodziła mnie myśl, czy korzystając z różnych sposobności do uprawiania takiego duszpasterstwa turystycznego, nie rozmieniam swojego kapłaństwa na drobne? Zawsze jednak po długiej refleksji, po dniach skupienia i modlitwie, dochodziłem do wniosku, że mogę, a nawet powinienem to czynić, jest to bowiem wbrew pozorom działalność kapłańska".

Mówi Zofia Abrahamowicz-Stachura, krakowska wychowanka "Wujka" Wojtyły: Kiedyś, po zejściu z Turbacza, idziemy do Nowego Targu do Danusi, która zaprosiła nas na pieczonego indyka. Indyk prezentuje się wspaniale, a my: zdrożeni, wygłodniali studenci. Więcej można by już nie pisać na ten temat, 55 ale... Wujek nagle zaczyna mówić po francusku, a Staszek "tłumaczy" go na polski, całkowicie dowolnie improwizując - nie zna bowiem francuskiego, opiera się tylko na fonetycznym podobieństwie wyrazów! Wypada to tak zabawnie, że kwitujemy każde "tłumaczenie" niepohamowanym śmiechem. Moja porcja indyka pozostaje prawie nienaruszona... Źródła: Ksiądz, List do redakcji w sprawie campingu, "Homo Dei" nr 3 (81), maj-czerwiec 1957; Z. Abrahamowicz-Stachura, Zawsze z Wujkiem, w: Zapis drogi... Po śmierci kardynała Sapiehy nowy rządca archidiecezji arcybiskup Eugeniusz Baziak skierował księdza Karola Wojtyłę do pracy naukowej. Wojtyła zaczął pisać habilitację i został wykładowcą w seminarium duchownym.

Przychodził na wykłady w stroju nietypowym jak na profesora - wspomina ksiądz Romuald Waldera, wówczas kleryk. - Zamiast dostojnego czarnego kapelusza nosił skórzaną pilotkę, a na sutannę zakładał ciemnozielony płaszcz, uszyty z materiału przeznaczonego chyba na koc. W wiosenne i letnie dni przerzucał przez krzesło tzw. prochowiec, który - jak to zdążyłem stwierdzić - był lichszy od mojego. Najciekawsze były comiesięczne kolokwia. Były to właściwie powtórki przerobionego materiału, w czasie których prowokował nas do swobodnych wypowiedzi. Kiedyś zdobyłem się na odwagę i wyrzuciłem z siebie wszystko, co mnie wewnętrznie gryzło. Byłem wtedy dwudziestolatkiem naszpikowanym wykładami, których słuchałem na Wydziale Prawa UJ. Prawdopodobnie wypowiadałem same herezje, a może nawet bluźnierstwa, gdyż kolega kopał mnie w kostkę i szeptał  z troską: "skończ, bo cię wyleją"; inni kręcili się niespokojnie. To był dla mnie podniecający doping, tym bardziej że Ksiądz Profesor spacerował po podium z założonymi do tyłu rękami, ze zwieszoną głową. Gdy mi już ulżyło, usiadłem spocony. Teraz niech się dzieje, co chce, ale ja musiałem to powiedzieć. Przez chwilę panowała w sali napięta i ciężka cisza. Wreszcie Ksiądz Profesor stanął na środku podium i powiedział zdanie, którego nikt się nie spodziewał: - Proszę księży, to, co wasz kolega tutaj powiedział, świadczy o tym, że zaczyna myśleć teologicznie... A potem zaczął spokojnie prostować wszystkie krzywizny mego myślenia... Źródło: relacja ks. R. Waldery, w: Kalendarium... W tym czasie Wojtyła pomagał w pracy duszpasterskiej w kościele Mariackim. I mimo młodego wieku, stawał się w Krakowie (a i poza nim) coraz bardziej znany.

Opowiada Tadeusz Kudliński: Zastałem go na stanowisku wikarego w kościele Najświętszej Marii Panny. Proboszczem-infułatem w tej "katedrze mieszczańskiej" był ksiądz Ferdynand Machay. Tenże opowiadał mi, że jego nowy wikary zyskał sobie niezwykłą popularność wśród parafian, szczególnie wśród młodzieży. - Niech pan sobie wyobrazi - perorował mój dawny proboszcz, weredyk - jestem u siebie w zakrystii, ktoś puka, uchyla drzwi i zapytuje ciszkiem: czy jest ksiądz Wojtyła? Odpowiadam, że nie ma. Za chwilę puka drugi typ z tym samym zapytaniem, potem trzeci i piąty. Wszyscy pytają tylko o Wojtyłę. A cóż u Boga Ojca! - wołam za którymś tam razem - ciągle tylko Wojtyła i Wojtyła! Jakby tu mnie nie było! Proboszcza! Źródło: T. Kudliński, dz. cyt. Wtedy też - już po habilitacji - rozpoczął wykłady na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Księdza docenta Karola Wojtyłę poznałem jako student I roku filozofii KUL - wspomina Jerzy Gałkowski. - Dopiero od paru lat wykładał na naszej uczelni, a już należał do najbardziej popularnych profesorów. W największej sali na jego wykładach był zawsze tłok. Siedzieliśmy na oknach, na podłodze, staliśmy pod ścianami. Wśród słuchaczy byli często również studenci innych wydziałów. Pamiętam słowa kolegi, księdza, że słucha pilnie (i nadprogramowo) tych wykładów, bo to jest najlepszy materiał do kazań. Wojtyła był znakomitym wykładowcą. Nie tyle teoretyzował, ile ukazywał życiowy sens omawianych problemów. Dobrze pamiętam jego słowa: uprawianie etyki to nie tylko teoria... Zauważyliśmy również coś innego: jego przetarte rękawy u sutanny, zniszczone zielone spodnie od dresów, podniszczone buty. Zwróciliśmy również uwagę na jego modlitwę. Był chyba jedynym, który w przerwach między zajęciami po prostu modlił się w kościele. Pamiętał o naszych kłopotach. Mam jego kartki, w których pisze o swojej modlitwie o zdrowie, a później o spokój duszy moich rodziców. Miał czas dla wszystkich - kosztem swojego. Prawda też, że dzięki temu ciągle był opóźniony. W Lublinie śmialiśmy się często, że na wykłady przychodzi według czasu środkowokrakowskiego. Źródło: J. W. Galkowski, Mądrości miłość, w: Człowiek w poszukiwaniu zagubionej tożsamości. "Gdzie jesteś, Adamie?"

Kiedyś pociąg, którym jechał wykładowca KUL-u, ksiądz Karol Wojtyła, spóźnił się. Czekający na egzamin studenci - wobec braku egzaminatora - rozeszli się. Pozostał tylko jeden ksiądz, który nie znał Wojtyły - nie chodził na jego wykłady, a do egzaminu przygotowywał się z pożyczonych notatek. Po dwóch godzinach wpadł niewiele starszy od zdającego, zziajany Wojtyła. Ksiądz - student, ucieszony, że nie będzie zdawał sam, zapytał: - Stary, ty też na egzamin? - Na egzamin - przytaknął ksiądz Wojtyła. - Facet się spóźnia, wszyscy się rozeszli, a ja czekam, bo muszę zdawać dzisiaj - wyjaśnił student. - A co, nie znasz Wojtyły? - zapytał nowo przybyły. - Nie, to podobno nudny facet, nie chodziłem na jego wykłady, mówili, że abstrakcyjne i bardzo trudne - tłumaczył student. Od słowa do słowa rozmowa przekształciła się w... powtórkę materiału. Wojtyła pytał, słuchał i tak jasno tłumaczył zawiłe problemy filozoficzne, że student powiedział w pewnym momencie: - Stary, jaki ty jesteś obkuty! Proszę cię, kiedy przyjdzie ksiądz profesor, nie wchodź przede mną na egzamin, bo po tobie na pewno obleję. Jakież było jego przerażenie, kiedy usłyszał: - Daj indeks, jestem Wojtyła. Ksiądz zdał na czwórkę z plusem - wspomina ówczesna studentka, Krystyna Sajdok - a KUL-owska młodzież, która powtarzała sobie tę opowieść, zapałała do profesora Wojtyły wielką sympatią. Źródło: relacja K. Sajdok, w: Muzeum wspomnień; J. I. Korzeniowski, dz. cyt.

Mówi siostra Karolina Maria Kasperkiewicz, sercanka: Podczas egzaminu magisterskiego ksiądz profesor Wojtyła zaskoczył mnie trudnym pytaniem: kazał mi podać różnice i podobieństwa między normą moralną św. Tomasza a imperatywem kategorycznym Kanta. W pierwszej chwili westchnęłam ciężko, ale zaraz nasunęła mi się odpowiedź. Z zagadnienia wybrnęłam, a dopiero po egzaminie dowiedziałam się, w jaki sposób. Gdy spotkałam Księdza Profesora na korytarzu, powiedział mi: "Siostro Karolino, przepraszam, nie wiem, dlaczego przyszło mi do głowy tak trudne pytanie, spostrzegłem to za późno, ale cały czas modliłem się za Siostrę, żeby odpowiedziała dobrze, i tak się stało". Źródło: s. K. M. Kasperkiewicz, Nauczyciel etyki i dobroci, w: Człowiek w poszukiwaniu...

Miejsce noclegowe dla profesorów dojeżdżających na KUL nie było komfortowe. Przyjezdni spali w wielopokojowym mieszkaniu, którego jedyny stały lokator, Stefan Sawicki, młody docent literatury, nocował w kuchni. Mieszkanie obejmowało pokoje: dwuosobowy, trzyosobowy i pojedynczy. Dojeżdżający profesorowie zwykle sprzeczali się, kto weźmie "jedynkę". Wojtyła nigdy o to nie prosił. Raz, kiedy nie było wolnego łóżka, spał na stole. Źródło: G. Weigel, dz. cyt.

Zebraliśmy się rano, jak zawsze, w tzw. magazynie Zakładu Filozofii - wspomina Mira Lendzion-Zbieranowska. - Zaczęliśmy jak zwykle od dyskusji i byliśmy nią bardzo zajęci, gdy wszedł ksiądz Wojtyła. Wszyscy lubili tego skromnego księdza w lekko przyrudziałej sutannie, który pewnie włączyłby się zaraz do naszej rozmowy, gdyby nie to, że przeszkadzał mu ciężar, dźwigany z pewnym wysiłkiem. Podszedł więc najpierw do stolika i dosłownie rzucił nań to, co dźwigał. Była to teczka. Przepysznej, acz trywialnej urody. Wyraźne jednak było całej jej "świńskie" bogactwo: pierwszorzędna skóra, mistrzowska robota, lśniące zamki. Zalśniła doskonałością materii i rzemiosła w samym centrum studenckiej biedy. Musiała kosztować krocie. Wszyscy obecni, nie przerywając rozmowy, patrzyli na nią i wzroku oderwać nie mogli. Mnie ta teczka po prostu zahipnotyzowała. Pochyliłam się nad nią, dotknęłam jej ciemnozłotej materii i powiedziałam: - No proszę... księża, którzy ślubowali ubóstwo, mają takie "bogate" teczki, a studenci, którzy ubóstwa nie ślubowali, noszą książki w gazecie. I wtedy zapadła cisza. Czułam na sobie spojrzenia kolegów: "odrobinę taktu", "trochę kultury"... Rano zdarzyło się coś, co mogło mieć pewien wpływ na moje nietaktowne wystąpienie. Widziałam, jak biegnącemu na wykład koledze wysypały się z rozerwanej gazety książki i zeszyty. Pomagając je zebrać z zabłoconego chodnika, zauważyłam nieśmiało, że przydałaby mu się teczka. - Nie mam na obiad, a co dopiero na teczkę - odpowiedział zgnębiony chłopak. Ksiądz Wojtyła stał w pewnej odległości od nas, z podniesionymi rękami, tak jakby już od pewnego czasu chciał mi przerwać. Miał zaczerwienioną twarz, myślałam, że z gniewu. Podszedł szybko do stolika i powiedział: - Masz rację... masz rację... Księdzu nie wolno przyjmować drogich prezentów. Wierni ofiarowują, co im tylko do głowy przyjdzie, mogą dać nawet samochód, ale ksiądz, ponieważ ślubował ubóstwo, nie powinien go przyjąć, chyba że ma on służyć parafii. Mówiłem im, jak mi składali życzenia, ale za słabo się broniłem. Proszę, weź tę teczkę, sprzedaj, a pieniądze oddaj studentom. Źródło: list M. Lendzion-Zbieranowskiej, opublikowany w "Gazecie Wyborczej", 4 VI 1997

Mówi profesor Jerzy Kalinowski, pełniący wówczas funkcję dziekana Wydziału Filozofii KUL: Ilekroć "Wujek" przyjeżdżał z Krakowa, przynosił mi kopertę z pieniędzmi. Ile tam za każdym razem było, dokładnie dziś nie pamiętam. Raz dwa, raz trzy tysiące, może więcej, może nawet pięć. Zawstydzony zabiegałem o to, by i świeccy profesorowie coś tam dorzucili. I zanosiłem to ojcu Mirewiczowi do jego pokoiku na pięterku za kaplicą uniwersytecką - dla najbardziej potrzebujących studentów. Źródło: J. Kalinowski, O Karolu, w: Człowiek w poszukiwaniu... Także na KUL-u ksiądz profesor Wojtyła ujawnił swój ogromny talent duszpasterski. Dla swoich studentów był nie tylko nauczycielem - był także ojcem. Jak wspominają jego ówcześni wychowankowie, "było w nim coś takiego, co wykluczało błahe i banalne pogawędki. Ale Ksiądz Profesor potrafił też włączyć się w swawolne studenckie śpiewy przy ognisku, łącznie z Hymnem pesymistów i jego prowokacyjną strofką: - i laikat nie pomoże, gdy kler niszczy dzieło Boże - ".

Opowiada Maria Braun-Gałkowska, studentka i wychowanka księdza Wojtyły: W Liście do młodych całego świata Jan Paweł II nazywa młodość okresem wzrastania. I radzi młodym, żeby to wzrastanie dokonywało się przez kontakt z przyrodą, z dziełami człowieka, z ludźmi i z Bogiem przez modlitwę. A kiedy myśmy byli młodzi, też nam to radził, ale ponieważ był naszym Mistrzem, więc nie mówił o tym, tylko po prostu wspólnie z nami to robił. Było więc obcowanie z przyrodą na spływach i wycieczkach, było obcowanie z wielkimi dziełami człowieka (jak np. Etyka nikomachejska, którą wspólnie z nami komentował, zupełnie nie zrażając się naszą bezgraniczną ignorancją), i kontakt z tymi drobnymi, jak piosenki o starym kowboju i szumiącej nocce, śpiewane przy ognisku czy na weselu. Było to obcowanie z ludźmi przez rozważania, przez rozmowy, a przede wszystkim przez obecność, bardzo hojną, jeśli wziąć pod uwagę liczne obowiązki Profesora. Pamiętam, że kiedyś, gdy specjalnie przyjechał do nas z daleka (myśmy zmęczeni, zmarznięci po jakiejś wycieczce pili herbatę, tańczyli), spytałam: "Czy nie szkoda Wujkowi czasu?", a on się zdziwił, powiedział: "Jak to szkoda, po prostu przyjechałem do Was i jestem z Wami". Źródło: M. Braun-Gałkowska, Dar spotkania, w: Człowiek w poszukiwaniu...; G. Weigel, dz. cyt. Obcując z ludźmi, ksiądz Wojtyła uczył się ich słuchać i rozumieć.

Chyba w okresie października 1956 roku - wspomina Tadeusz Kudliński - przypadkowo spotkałem księdza Wojtyłę w przedziale sypialnym pociągu łódzkiego. Jechałem tam jako recenzent teatralny obejrzeć przedstawienie, a on - z wykładami w którymś seminarium duchownym. Kiedy o zimowym, ciemnym świcie, a właściwie nocą jeszcze, wysiedliśmy na dworcu łódzkim, rozglądaliśmy się niepewnie, co tu począć, bo miasto nie było jeszcze rozbudzone. Ksiądz Karol chciał odprawić Mszę świętą w najbliższym kościele, ale wytłumaczyłem mu, że o tej porze nawet kościoły są jeszcze zamknięte. Przycupnęliśmy w przepełnionej restauracji kolejowej, by tu spędzić czas do obudzenia się miasta. Wtedy w przystępie gorzkiej szczerości i bez osłonek wylałem przed księdzem Karolem wszystkie moje żale wobec różnych postaw duchowieństwa w czasach pogardy. Karol słuchał z uwagą moich wynurzeń oraz postulatów o równouprawnienie świeckich i o demokratyzację Kościoła. Widziałem, że jest poruszony, bo i nie szczędziłem drastycznych przykładów. Wyczułem, że notuje w pamięci naszą rozmowę, nie rozstrzygając na razie zagadnienia. Źródło: T. Kudliński, dz. cyt. Ksiądz Karol Wojtyła był duszpasterzem "integralnym", niesłychanie życiowym. Wiedząc, jak ogromnym problemem jest dla większości młodych małżeństw brak mieszkania, zastanawiał się, jak temu zaradzić.

Danuta Rybicka: Pamiętam, że Wujek, razem ze Staszkiem i Jackiem, bywał u księdza Ferdynanda Machaya. Wspólnie planowali wybudowanie na gruntach parafii Mariackiej w Bronowicach "Osiedla Miłości", które miałoby rozwiązać najtrudniejsze problemy mieszkaniowe młodych. Ksiądz infułat chciał dać ziemię, nasi inżynierowie plany, ale ustrój nie dopuścił do realizacji tego pomysłu. Źródło: D. Rybicka, Całe bogactwo, w: Zapis drogi W roku 1958 lotem błyskawicy rozeszła się plotka, że Karol Wojtyła już wkrótce zostanie biskupem.

Ksiądz Wojtyła prowadził właśnie konferencje dla mieszkanek bursy sióstr urszulanek w Lublinie. "Pewnego dnia - opowiada siostra Beata Piekut - pojawiła się cicha wiadomość, że Ksiądz Doktor ma nominację na biskupa". Jak to uczcić? - gorączkowo zastanawiały się studentki. Po namyśle postanowiły wręczyć mu kwiaty i złożyć życzenia. "Czekałyśmy wszystkie na korytarzu - mówi dalej siostra Beata. - Wreszcie otworzyły się drzwi i wyszedł Ksiądz Doktor. Zdziwiony zapytał: - Co wy tu robicie? Jednak zaledwie nasze delegatki otworzyły usta, by wymówić pierwsze słowa gratulacji, rozległ się jego głośny protest: - Ja nic nie wiem! Wariata z człowieka robią". Źródło: s. B. Piekut, Moje wspomnienia o Ojcu Świętym Janie Pawle II, w: Przez Podgórze na Watykan Oficjalna wiadomość o nominacji biskupiej dotarła do Wojtyły latem 1958 roku, w czasie spływu kajakowego z młodzieżą. Do najbliższego miasta, Olsztynka, dotarł autostopem - jechał ciężarówką pomiędzy bańkami z mlekiem. W Warszawie prymas Wyszyński poinformował go o decyzji papieża i zapytał o plany na najbliższe dni. "Wracam na Mazury i kontynuuję obóz" - odpowiedział biskup-nominat. Najpierw jednak pojechał do Krakowa, w którym miał odtąd służyć jako następca apostołów.

Wspomina ksiądz Jan Zieja: Latem w 1958 roku do furty domu sióstr zakonnych zapukał pod wieczór nieznany człowiek, ubrany po księżemu, więc ksiądz. "Czy mógłbym wejść do kaplicy, żeby się pomodlić?" Wprowadzono go do kaplicy i zostawiono samego. Gdy przez dłuższy czas nie wychodził, zajrzano do środka. Leżał krzyżem na posadzce. Siostra cofnęła się z lękiem pełnym szacunku. Po jakimś czasie zajrzała ponownie. Ksiądz wciąż leżał krzyżem. Pora była już późna, więc siostra podeszła do modlącego się i zapytała nieśmiało: "Może by Ksiądz był łaskaw zejść na kolację?". A nieznajomy odpowiedział: "Mam pociąg do Krakowa  dopiero po północy. Pozwólcie mi tu pobyć. Mam dużo do pomówienia z Panem Bogiem. Nie przeszkadzajcie mi". Źródło: ks. J. Zieja, Pewien człowiek, w: Papież i my

Mówi Zofia Abrahamowicz-Stachura: Siedzimy w dużej jadalni przy stole i jesteśmy bardzo napięci i zdenerwowani. Nazywanie go Wujkiem wydaje nam się teraz zbyt familiarne, wręcz niestosowne. Ale jak zwracać się do Wujka: Wasza Eminencjo? Na pewno tak, ale to tak bardzo utrudnia kontakt... Czekamy dość długo, napięcie rośnie. Wreszcie wchodzi. Jest w piusce, z krzyżem i łańcuchem na piersi, ale bardzo uśmiechnięty. Wstajemy wszyscy z miejsc i nagle słyszymy: "Wujek jestem!". Źródło: Z. Abrahamowicz-Stachura, dz. cyt. "Wujek", teraz już biskup, nadal interesował się losami swojej "Rodzinki" i "Środowiska", jak z czasem zaczęto nazywać kręgi jego wychowanków. Spędzał z nimi urlopy, błogosławił małżeństwa, chrzcił dzieci, prowadził pogrzeby rodziców. I opiekował się nimi, najlepiej jak potrafił.

Chorą Marysię Bucholc wyrzucono nagle z mieszkania, które wynajmowała. Sytuacja wyglądała dramatycznie. Pojawiła się wprawdzie możliwość szybkiego załatwienia lokalu kwaterunkowego, jednak wymagało to pieniędzy. Skąd je wziąć?! "Poszłam po ratunek na Kanoniczą do Wujka - wspomina Maria Bucholc. - On bardzo się przejął, ale powiedział: - Marysiu, nie mam pieniędzy. Przyjdź jutro - . Gdy przyszłam następnego dnia, Wujek z kieszeni sutanny wydłubywał pieniądze, chyba gdzieś pożyczone, i zatroskanym głosem powiedział: - Żeby Was tylko, Marysiu, nie oszukali. Żeby Was nie oszukali - . I mnie pobłogosławił". Mieszkanie udało się załatwić. "A pożyczone pieniądze zwróciłam Wujkowi trzy lata później, gdy już rezydował jako arcybiskup na Franciszkańskiej. Najpierw się żachnął, że po co, ale potem pieniądze wziął, mówiąc cicho, jakby do siebie: - Przydadzą się dla innych - ". Źródło: M. Bucholc, Nade wszystko ucieczka w każdej potrzebie, w: Zapis drogi Biskup Wojtyła wyraźnie nie chciał celebrować swojej godności.

Właśnie rozpoczynała się ceremonia inauguracji roku akademickiego na KUL-u - opowiada ksiądz Adam Boniecki - gdy wśród zgromadzonych dało się odczuć pewne poruszenie. Na salę wpadł wysoki, postawny ksiądz, który szukał czegoś nerwowo w kieszeniach. Wreszcie - cały czas pędząc przez aulę - wyciągnął z jednej kieszeni łańcuch z krzyżem, który zarzucił sobie na szyję, z drugiej piuskę, którą wcisnął na głowę, i po chwili, w pełnym biskupim splendorze, zasiadł przy stole prezydialnym. Wejście biskupa Wojtyły wzbudziło wśród studentów entuzjazm... Źródło: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera. Z ks. Adamem Bonieckim rozmawia Katarzyna Zimmerer, w: "Viva", wyd. specjalne, nr 1/2000

Siostra Karolina Maria Kasperkiewicz: Najbardziej utkwiły mi w pamięci słowa księdza profesora Wojtyły, które wypowiedział jesienią 1958 roku. Był wtedy biskupem, sufraganem krakowskim. Gdy pewnego dnia gościliśmy w jego mieszkaniu przy ul. Kanoniczej, Ksiądz Biskup powiedział do nas: "Jeżeli kiedykolwiek zauważycie u mnie coś, co się Wam nie spodoba, proszę Was, powiedzcie mi to szczerze". Źródło: s. K. M. Kasperkiewicz, dz. cyt.

Opowiada ksiądz Helmut Juros: Jako świeżo wyświęcony ksiądz musiałem powitać liturgicznie świeżo konsekrowanego biskupa Karola Wojtyłę w drzwiach kaplicy sióstr urszulanek. I zamiast przepisowo podać mu kropidło, żeby mógł nas pokropić wodą święconą, w zdenerwowaniu sam pokropiłem go obficie, na co Ksiądz Biskup zauważył: "Przecież nie jestem nieboszczykiem!". Źródło: ks. H. Juros, Zatroskany o teologię moralną, w: Człowiek w poszukiwaniu...

Pewnego dnia - wspomina ksiądz Adam Dyczkowski, dawny student KUL-u, a obecny biskup zielonogórsko-gorzowski - przyszedłem na śniadanie nieco później niż zwykle. W refektarzu naszego domu akademickiego spotkałem tylko jednego, nieznanego mi dotychczas księdza. Siadając obok niego, przedstawiłem się. W odpowiedzi usłyszałem: Karol Wojtyła. Wtedy to nazwisko nic mi nie mówiło, a że wyglądał bardzo młodo, więc skwitowałem to słowami: - Bardzo mi miło poznać. W trakcie rozmowy zapytał mnie, z jakiej diecezji przybyłem i na jaki wydział. Z kolei ja doszedłem do głosu: - A kolega na jakim wydziale? W jego oczach dostrzegłem pewne zaskoczenie. Kiedy jednak zauważył, że pytam zupełnie bona fide [w dobrej wierze], odpowiedział, że jest na wydziale filozoficznym. - A na którym roku? Roześmiał się szczerze rozbawiony. - Ja już dawno skończyłem studia. Kilka godzin później szedłem głównym korytarzem gmachu uniwersyteckiego z kolegą, księdzem Tadeuszem Styczniem. Przed nami zauważyłem mojego porannego rozmówcę. Tadzio Styczeń na jego widok trącił mnie w ramię: - Popatrz, to mój profesor, biskup Wojtyła! Musiałem mieć w tym momencie wyjątkowo głupią minę, ale Biskup uśmiechnął się do mnie życzliwie. Źródło: relacja bp. A. Dyczkowskiego, w: J. I. Korzeniowski, dz. cyt. Biskupstwo oznaczało mnóstwo nowych obowiązków: bierzmowania, wizytacje parafii, pracę w kurii. A Wojtyła był filozofem, docentem KUL-u, chciał pisać książki. Jurgowski proboszcz ksiądz Józef Węgrzyn opowiadał, jak to z młodym biskupem jechał w czasie wizytacji do odległego zakątka swojej parafii. Biskup swoim zwyczajem zagłębił się zaraz w jakiejś lekturze. Wtedy proboszcz zapytał, czy może zobaczyć tę jego książkę. Wojtyła uprzejmie mu ją podał, a on najspokojniej w świecie odłożył ją na siedzenie furmanki, siadł na niej i powiedział: - A teraz Ksiądz Biskup będzie ze mną rozmawiał. Ja nie po to czekam na wizytę tyle lat, żeby patrzeć, jak Ksiądz Biskup czyta książkę! - I co na to Biskup? - pytano później starego proboszcza. - Rozmawiał ze mną, co miał robić! Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

W trakcie jednej z wizytacji parafialnych biskupa Wojtyłę witał mały chłopiec, który mówił tak cicho, że Biskup poprosił go, by postarał się mówić nieco głośniej, bo nic nie słyszy. Wtedy chłopak krzyknął gromkim głosem: "Jak nie słyszysz, to się nachyl!". Wojtyła posłuchał. A kiedy przyszedł czas na homilię, powiedział: "Jeden z najmłodszych przedstawicieli waszej wspólnoty parafialnej przypomniał mi, że mam się nachylić, aby usłyszeć to, co chcecie mi powiedzieć. Otóż ja moim posługiwaniem pasterskim właśnie pochylam się nad Wami...". Źródło: relacja o. Anzelma J. Szteinke, w: Muzeum wspomnień

Bywało i tak, że biskup Wojtyła odwiedzał parafie incognito, zwłaszcza kiedy chodził po górach. Stawał wówczas w tyle kościoła i patrzył, i słuchał. Kiedyś zainteresowało go kazanie. Wyciągnął więc notes i coś zaczął w nim notować. Góralom obecnym w kościele sytuacja wydawała się jednoznaczna: kapuś. Długo się nie zastanawiali: "Trza mu dać wycisk, coby juz nie kapował". Kiedy zatem nieznajomy wyszedł z kościoła, wciągnęli go w krzaki i zażądali pokazania notesu. I prawdopodobnie sprawiliby mu lanie, gdyby nie nadbiegł poinformowany już o wszystkim proboszcz, który poznał Wojtyłę i krzyknął: "Wszelki duch, toż to Jego Ekscelencja!". Opowieść apokryficzna, źródło: J. I. Korzeniowski, dz. cyt. Biskup Wojtyła miał coraz mniej czasu na wyjazdy do Lublina. Ale znalazł się na to sposób: teraz studenci przyjeżdżali do Krakowa na seminaria naukowe i konsultacje.

Nasze seminaria coraz częściej odbywały się w Krakowie - wspomina Jerzy Gałkowski. - Były one przerywane przez księży, urzędników kurii. Jeden z nich za każdym razem przyklękał do ucałowania pierścienia, co w widoczny sposób zawstydzało młodszego Księdza Biskupa. Bronił się nieskutecznie gestami i postawą ciała. Wreszcie poradził sobie - także ukląkł. Pomogło. Źródło: J. W. Gałkowski, dz. cyt.

Seminarzyści biskupa Wojtyły wszczęli kiedyś - pod nieobecność Profesora - interesującą dyskusję na temat nowej książki francuskiego moralisty Marca Oraisona. Autorowi zarzucono, że głosi poglądy niezgodne z nauką Kościoła. Ktoś się oburzał: "jak on śmiał coś podobnego napisać, będąc w dodatku księdzem? Nie zdawał sobie chyba sprawy z konsekwencji głoszonych poglądów". I wtedy do sali wszedł Mistrz - wspomina siostra Miriam Szymeczko, urszulanka. - Zaczął się nam przysłuchiwać, "kiwał głową, tu i ówdzie dodawał krótkie: - hm! tak, tak - ". Dyskusja powoli wygasała - wówczas Profesor zabrał głos: "A może spojrzelibyśmy na tę sprawę od innej strony. Ten człowiek napisał to, co myślał. Może myślał nad tym tydzień, może miesiąc, może dłużej. Przekazał w tej książce swoje własne myśli. My mamy prawo nie zgadzać się z jego poglądami, możemy ich nie przyjmować, ale z pewnością powinniśmy uszanować myśl tego człowieka". Źródło: s. M. Szymeczko, Umiejętność słuchania i tolerancji, w: Człowiek w poszukiwaniu...90 A potem przyszła śmierć arcybiskupa Baziaka, długie oczekiwanie na nowego metropolitę i nominacja Karola Wojtyły na arcybiskupa krakowskiego (grudzień 1963). O dziwo, pomimo nowych obowiązków, dla jego przyjaciół i tym razem zmieniło się tak niewiele...

Zofia Abrahamowicz-Stachura: Byliśmy pierwszy raz w pałacu biskupim zaproszeni przez Wujka - już ordynariusza diecezji. Stoimy onieśmieleni dostojnym miejscem. Nagle w drzwiach sąsiedniej sali ukazał się Wujek. Wyczuł od razu nasze zażenowanie i pyta z szerokim, prawie figlarnym uśmiechem: "Czy Wam się tu podoba?". A my chórem: "Nieee!". I wszyscy wybuchnęliśmy niepowstrzymanym śmiechem. Napięcie momentalnie znikło i znów poczuliśmy się dobrze. Później zapraszał nas na Franciszkańską na swoje imieniny, na śpiewanie kolęd i z naszymi dziećmi na kinderbale. Pamiętam taki jeden kinderbal, na którym byłam z trzyletnim Łukaszem. Wujek się spóźniał, staraliśmy się czymś dzieci zająć, ale po pewnym czasie już nie mogliśmy utrzymać ich w ryzach. Zaczęło się bieganie po sali i okropny wrzask, taki jak w szkole na przerwie... Źródło: Z. Abrahamowicz-Stachura, dz. cyt.

Danuta Rybicka: Było to po urodzeniu przez Marysię P. trzeciego dziecka - Maćka. Marysia zachorowała, a ponieważ nie miała już rodziców, powiadomiła o swojej chorobie Wujka. Ten wezwał mnie na "naradę" i z doktorem Wincentym Wcisłą pojechaliśmy nocą do Żywca, żeby jej pomóc. Z Krakowa wyjechaliśmy około dziewiętnastej, kiedy Wujek załatwił wszystkie swoje obowiązki, doktor zakończył ordynację, a ja położyłam dzieci spać. Wróciliśmy do Krakowa po północy... Źródło: D. Rybicka, dz. cyt. Świadkowie tamtych czasów powtarzają, że Wojtyła był biskupem nadzwyczajnym... Otwartym, słuchającym innych, przełamującym, rozmaite kościelne stereotypy.

Wydarzyło się to podczas spotkania duszpasterskiego księży krakowskich - wspomina ojciec Leon Knabit, benedyktyn. - Przemawiali najpierw etatowi mówcy duchowni i świeccy, wyjaśniając mądrze, jak powinna wyglądać praca duszpasterska w dziedzinie życia małżeńskiego. Potem księża mówili szczerze o problemach, z jakimi spotykają się w swoich parafiach. Z niektórych wypowiedzi można było wysnuć wniosek, że piękne teorie nie przynoszą wyjścia z trudnych sytuacji życiowych. I na to zareagował Ksiądz Arcybiskup, ostro protestując przeciw podważaniu sensu katolickiej nauki o rodzinie. Dostało się przy okazji jednemu z proboszczów za jego zbyt pesymistyczną postawę i wypowiedź utrzymaną w czarnym tonie. Biedak miał łzy w oczach. Mówił przecież tylko prawdę, a cóż na to poradzić, że widział ją tak czarno. Potem udało się wyjaśnić, że nie chodziło o kwestionowanie zasad, ale o trudności praktyczne...93 Niebawem do rozgoryczonego proboszcza Arcybiskup wysłał list, w którym przepraszał za sprawioną przykrość, wyrażał gotowość przyjazdu do jego parafii z posługą duszpasterską, w końcu zaś stwierdzał: "Gdy Ksiądz w Kanonie mszalnym dojdzie do imienia Karol*, proszę wzbudzić akt przebaczenia". Proboszcz znów miał łzy w oczach: "Z takim biskupem jeszcze się nie spotkałem". Źródło: o. L. Knabit, Spotkania z Wujkiem Karolem * W każdej Mszy świętej wymienia się z imienia aktualnego papieża oraz biskupa miejsca, w którym ta Msza jest odprawiana. W archidiecezji krakowskiej zatem modlono się wówczas za "biskupa Karola".94

Historię tę opowiedział ojcu Leonowi biskup siedlecki Wacław Skomorucha. Latem 1965 roku zmarł biskup Czajka z Częstochowy. Metropolita krakowski przyjechał na pogrzeb niemal w ostatniej chwili. Witając się ze zgromadzonym episkopatem, pominął jakoś biskupa z Siedlec. Rychło jednak się spostrzegł, zawrócił i rzekł: - Świnia jestem, nie przywitałem Księdza Biskupa! Źródło: o. L. Knabit, dz. cyt.

Jerzy Kluger, gimnazjalny przyjaciel Karola Wojtyły, po wojnie pozostał za granicą, we Włoszech. Kiedyś przypadkowo usłyszał nazwisko arcybiskupa krakowskiego i postanowił sprawdzić, czy to ten sam Wojtyła, z którym chodził do szkoły. A ponieważ arcybiskup Wojtyła przebywał wówczas w Rzymie, Kluger do niego zatelefonował. Tak, to był jego stary przyjaciel; obaj bardzo pragnęli się spotkać. Kiedy? Natychmiast! Nie widzieli się przecież od dwudziestu siedmiu lat. Na powitanie Arcybiskup rozwarł ramiona: - Jurek, nic się nie zmieniłeś! - Jego Ekscelencja też nie! - Ależ nie zwracaj się do mnie w ten sposób. Mów do mnie Lolek, jak zawsze. Źródło: G. F. Svidercoschi, dz. cyt. W 1967 roku arcybiskup-metropolita krakowski został mianowany kardynałem.

W drodze do Rzymu arcybiskupowi Wojtyle towarzyszył wówczas ksiądz Tadeusz Pieronek. Wspomina on, że - kiedy jechali już samochodem do Watykanu - Wojtyła, ubrany w strój kardynalski przypomniał sobie nagle, iż nie ma... czerwonych skarpetek. Zatrzymali się zatem przy sklepie oferującym "wszystko dla księży", ale tu czerwonych skarpetek nie było; zostały wykupione - najprawdopodobniej przez innych kardynałów. Pieronek pytał o nie jeszcze w dwóch innych sklepach. Bezskutecznie... Ponieważ przejeżdżali akurat obok mieszkania księdza Deskura, który miał za sąsiadów kilku kardynałów, ksiądz Pieronek zaszedł do niego z nadzieją, że uda mu się pożyczyć nieszczęsne skarpetki. Drzwi otworzyła zakonnica, która - jak się okazało - dopiero co oddała ostatnią parę jednemu z purpuratów. Tak więc kardynał Wojtyła odbierał czerwony biret w stroju niekompletnym z punktu widzenia kościelnej etykiety. Kiedy po uroczystości wychodzili z Kaplicy 97 Sykstyńskiej, Wojtyła zwrócił się do księdza Pieronka: "Wiesz, nie było tak źle. Oprócz mnie jeszcze dwóch kardynałów nie miało czerwonych skarpetek!". Źródło: bp T. Pieronek, Dla mnie to niedościgły wzór, w: M. Kindziuk, Zaczęło się od Wadowic; relacja bp. T. Pieronka przekazana autorowi wyboru

Nominacji kardynalskiej wnet pogratulował Karolowi Wojtyle ojciec Leon Knabit: "Przyklęknąłem na jedno kolano i pocałowałem go w rękę. Na to on zupełnie nieoczekiwanie zrobił to samo. - Proszę Księdza Kardynała! - zawołałem zmieszany i zażenowany. - A co, nie wolno mi? - odparł z figlarnym uśmiechem". Źródło: o. L. Knabit, dz. cyt.

Kiedyś Karol Wojtyła przyjechał z wizytacją do jednej z podhalańskich parafii. W progu kościoła przywitała go jakaś góralka: "Eminencyjo, najprzystojniejszy Księże Kardynale". A on na to: "No, coś w tym jest". Źródło: relacja bp. T. Pieronka, w: Jego Najzwyczajniejsza Zwyczajność. Z bp. Tadeuszem Pieronkiem i ks. Adamem Bonieckim rozmawia Jacek Żakowski, w: "Gazeta Wyborcza", 19 V 2000

Metropolita krakowski głosił kiedyś konferencję w seminarium księży redemptorystów w Tuchowie. To, co mówił, wydało się klerykom zbyt uczone, ale Księdzem Kardynałem byli oczarowani. Najbardziej spodobał im się sposób, w jaki pokonał odległość paru pięter między aulą a refektarzem: po prostu siadł w pełnej kardynalskiej gali na poręczy schodów - i zjechał. Opowieść apokryficzna, źródło: J. Turnau, Teologia dobrego humoru, w: "Gazeta Wyborcza", 2-3 VI 1999 Nadal, gdy tylko czas mu na to pozwalał, pływał latem kajakiem i chodził po górach, a zimą zakładał narty. A kiedy pytano, czy to uchodzi, żeby kardynał jeździł na nartach, odpowiadał: "Kardynałowi nie uchodzi źle jeździć na nartach".

Zagraniczni dziennikarze zapytali go kiedyś, ilu polskich kardynałów jeździ na nartach. "40 procent" - odpowiedział Wojtyła. "Ale przecież Polska ma tylko dwóch kardynałów" - dopytywał się zdumiony dziennikarz. "Oczywiście, ale kardynał Wyszyński, Prymas Polski, stanowi 60 procent". Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

To było na kajakach. "Wujek" Wojtyła odprawiał Mszę świętą w namiocie, a służył mu do niej przedstawiciel drugiego już pokolenia "kajakowiczów" - Jerzyk. Chłopiec, usiłując odpędzić od ołtarza natrętną osę, wywrócił - jeszcze przed konsekracją - kielich z winem. "Szlochał okropnie - wspomina jego matka. - A Wujek czekał z dalszym odprawianiem Mszy świętej, aż się uspokoi". Źródło: relacja M. Heydlowej, Minęło czterdzieści lat, w: Zapis drogi

Pewnego wieczoru, podczas wizyty w Krakowie kardynała Williama Bauma z Waszyngtonu, Wojtyła oznajmił swoim gościom, że nazajutrz mogą spać długo: aż do 7.30. "To jest długie spanie?!" - zdziwił się sekretarz amerykańskiego kardynała. Teraz z kolei zdumiony był gospodarz: "A któż by spał dłużej niż do 7.30?". Źródło: G. Weigel, dz. cyt.

Prace kardynała Wojtyły - teksty homilii i przemówień, a także książki - przepisywały na maszynie siostry zakonne. Jedna z nich miała rozpocząć pracę z "Szefem" o dziewiątej rano. Spóźniła się nieco. Kiedy weszła do gabinetu Kardynała, on zaczął śpiewać: "Umówiłem się z nią na dziewiątą, tak mi do niej tęskno już". Źródło: relacja Alicji Romanowskiej, w: Muzeum wspomnień W roku 1969 ukazała się najważniejsza praca filozoficzna Karola Wojtyły: Osoba i czyn, książka znakomita, ale bardzo trudna...

Kardynał Wojtyła lubił odwiedzać proboszcza w Kętach, księdza prałata Józefa Świądra, z którym doskonale się rozumieli, a nawet przyjaźnili - opowiada ksiądz Franciszek Kołacz. - Kiedyś, podczas rejonowego spotkania księży w Oświęcimiu, ksiądz Swiąder jakimś żartem "dokuczył" Księdzu Kardynałowi, który karcąc go powiedział: - Ej, Prałacie, będziesz za to siedział w czyśćcu. Prałat Swiąder natychmiast mu odpowiedział: - Tak. I nawet wiem, co tam będę robił. - Co takiego? - pyta zaciekawiony Kardynał. A prałat na to: - Będę czytał Osobę i czyn. Całe zgromadzenie kapłańskie ryknęło śmiechem; śmiał się równie serdecznie i Ksiądz Kardynał. W maju 1972 roku kardynał Wojtyła prowadził pogrzeb księdza Swiądra. Stałem obok niego, gdy grabarze wkładali trumnę do grobowca,  i usłyszałem półgłosem wypowiedziane zdanie: - No, teraz Prałat czyta już Osobę i czyn. Źródło: ks. F. Kołacz, Ojciec Święty w naszej pamięci, w: Przez Podgórze na Watykan

Karol Wojtyła dyscyplinował księży w szczególny sposób. Kiedyś wezwał do siebie młodego księdza, który poważnie narozrabiał. Rozmawiali w cztery oczy: Kardynał nie owijał w bawełnę, mówił wprost, co myśli o postępku księdza. A potem zaprosił go do kaplicy, żeby się razem pomodlić. Po długiej modlitwie - pisze George Weigel - kardynał Wojtyła "spojrzał na młodego człowieka, którego dopiero co był skarcił, i powiedział: - Czy zechciałby Ksiądz wysłuchać mojej spowiedzi? - ". Źródło: G. Weigel. dz. cyt. Z perspektywy lat widać to coraz wyraźniej: Wojtyła stawiał na wolność i inicjatywę. I nie obrażał się, kiedy jego podwładni mieli inne niż on zdanie na jakiś temat...

Wspomina biskup Tadeusz Pieronek: U kardynała Wojtyły - jako zwykły ksiądz - bywałem na obiedzie co tydzień, a często dzień po dniu. I przy tych obiadach można z nim było dyskutować, można się było z nim nie zgadzać. Kiedyś jeden z księży rozbił się autem. Wojtyła się zeźlił i oświadczył, że zabiera mu prawo jazdy. Ja mówię: "Księże Kardynale, od zabierania prawa jazdy są władze państwowe, a nie ordynariusz". Ustąpił. Pech chciał, że po paru miesiącach ten sam ksiądz zabił człowieka na drodze. Kardynał mi mówi: "Widzisz, miałem rację. Trzeba mu było to prawo jazdy odebrać". A ja na to: "Nie ma Ksiądz Kardynał racji. To zbieg okoliczności". Zgodził się ze mną. Inny ordynariusz wyrzuciłby mnie na łeb... Źródło: relacja bp. T. Pieronka, w. Jego Najzwyczajniejsza Zwyczajność, dz. cyt.

księdzu Tadeuszu Pieronku powiadają, że bywał w młodości bardzo uparty. Kiedyś, jako sekretarz Synodu Krakowskiego, spierał się o coś z kardynałem Wojtyłą. Obaj mieli różne zdania na ten sam temat i żaden nie chciał ustąpić. Wreszcie Kardynał zdjął swój krzyż biskupi, podał go księdzu Pieronkowi i powiedział: "Masz, teraz Ty rządź". Źródło: G. Weigel, dz. cyt.

Z interesującą inicjatywą duszpasterską przyszedł do kardynała Wojtyły redaktor Stefan Wilkanowicz, znany świecki działacz katolicki. Kardynał propozycji Wilkanowicza wysłuchał i powiedział: "Róbcie, róbcie, ale w kurii o tym nie mówcie". Źródło: relacja S. Wilkanowicza, przekazana autorowi wyboru

Polski Episkopat planował wydanie listu pasterskiego na temat laicyzacji. O ocenę przygotowywanego dokumentu Kardynał poprosił księdza Andrzeja Bardeckiego, asystenta kościelnego "Tygodnika Powszechnego". Bardecki list przeczytał i odesłał do kurii z krytyczną notatką, która - jak później przyznawał - mogła być nawet "troszkę obraźliwa". Przy najbliższym spotkaniu z redaktorem "Tygodnika" Wojtyła powiedział: "Masz rację. To nie jest dobre. Powinieneś wiedzieć, że to ja napisałem ten tekst; byłem wtedy zmęczony...". Zdaniem księdza Bardeckiego, żaden inny polski biskup nie pozwoliłby podwładnemu na taką krytykę. Źródło: "Pan jest i wzywa cię". Z ks. Andrzejem Bardeckim rozmawia Artur Sporniak, w: "Tygodnik Powszechny" nr 43/1998; G. Weigel, dz. cyt.

Metropolita krakowski prowadził kilka procesów beatyfikacyjnych, m.in. sprawę beatyfikacji siostry Faustyny Kowalskiej. Opinię teologiczną na temat jej Dzienniczka miał wydać wybitny teolog ksiądz Ignacy Różycki. Zażądał on od sióstr udostępnienia do pracy w domu oryginalnych zapisków Siostry Faustyny. "Zapytałam Księdza Kardynała, jak mam postąpić - mówi siostra Beata Piekut. - Stanowczo wtedy oświadczył: - Proszę powiedzieć księdzu profesorowi, że ja siostrze zabroniłem wynieść oryginał zapisków. Jeśli ksiądz profesor chce coś sprawdzić, to niech się pofatyguje do Łagiewnik i sprawdzi sobie u was na miejscu... - . I jakby dla złagodzenia swego tonu dodał żartobliwie: - Będzie Siostra jechała tramwajem, tramwaj się wykolei Dzienniczek zginie. I Siostra zginie, ale to nic, bo Siostra pójdzie do nieba. A Dzienniczek nie może zginąć! - ". Źródło: s. B. Piekut, dz. cyt; relacja s. Piekut przekazana autorowi wyboru

Stary góral opowiadał: "Kardynał Karol Wojtyła chodzieł w góry. Nikt nawet nie wiedzioł, fto on jest, bo sie nie przedstawioł, no ale zawse seł rano na Rusinowom Polanę do kaplicy i kie był na Rusinowej, to zachodzieł hań zawse do babki Kobylarcyk". Aniela Kobylarczyk była ostatnią gaździną Rusinowej Polany. Każdy ją znał i każdy mógł się u niej napić herbaty. Kiedyś kardynał Wojtyła też ją o herbatę poprosił, ale ona go nie poznała. Powiedziała tylko: "Ej, żeście się najedli, aj najedli, kozdy by herbatkę fcioł pić, ale wody to mi ni mo fto przinieść". Na te słowa poderwał się Kardynał, wziął dwa wiadra i poszedł do źródła po wodę. Po 16 października 1978 roku ktoś zagadnął Anielę Kobylarczyk: "No babko, widzicie. Tego, coście posłała po wodę, obrali na papieża, a wyście mu telo dobrze zrobieła, boście mu herbaty uwarziła!". Na to babka Aniela Kobylarczyk rzekła ze smutkiem: "Hej, kieby jo była wiedziała, to jo by mu tej herbaty nie warziła. Miałabyk se teroz dwa wiaderecka wody świenconej". Źródło: ks. Kazimierz Pielatowski, dz. cyt.

Wanda Rutkiewicz osobiście spotkała Papieża latem 1979 roku, podczas jego pierwszej pielgrzymki do Polski. Ofiarowała mu wtedy kamień z najwyższej góry świata, a on powiedział: "No proszę, jednego dnia Pani i ja zaszliśmy tak wysoko". Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

Biskup Mieczysław Cisło, wówczas mieszkaniec Kolegium Polskiego w Rzymie, opowiada, że "kardynał Wojtyła pojechał na konklawe w przetartych butach i tak musiał tą sutanną wywijać, by je zasłonić, kiedy kardynałowie składali mu po wyborze homagium". Źródło: J. Kurski, Wujek śpiewa i rymuje, w: "Gazeta Wyborcza", 24-26 XII 2001

Gdy Karol Wojtyła został Papieżem, do Krakowa pojechał tir, żeby zabrać do Watykanu jego rzeczy. Na miejscu - wspomina ksiądz Mieczysław Maliński - okazało się, że do wielkiego auta zapakowano zaledwie parę książek, buty... Źródło: A Domosławski, Czas ucieka, wieczność czeka, w: "Gazeta Telewizyjna", 17-23 III 2000

Jan Paweł II od samego początku swego pontyfikatu zaskakiwał wszystkich, łamiąc watykańskie obyczaje. Na zakończenie konklawe, kiedy przygotowano już dla niego papieski tron, na którym powinien był usiąść, by odebrać hołd od członków kolegium kardynalskiego, oświadczył: "Nie, ja przyjmę moich braci na stojąco". Nazajutrz odwiedził w szpitalu chorego przyjaciela, biskupa Andrzeja Deskura, kilka dni wcześniej dotkniętego paraliżem - było to wydarzenie bez precedensu w historii papiestwa. Zdarzyło mu się kiedyś - wspomina ksiądz Adam Boniecki - "podnieść chustkę, która upadła komuś poza barierkę oddzielającą Papieża od wiernych. Ojciec Święty schylił się po tę chustkę i oddał ją właścicielce w najzwyklejszym ludzkim odruchu grzeczności". Źródła: T. Szulc, Papież Jan Paweł II. Biografia; Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt.

Papież z Polski podbił serca Włochów natychmiast po wyborze, kiedy stanął przed mieszkańcami Rzymu i wyznał: "Nie wiem, czy będę umiał dobrze wysłowić się w waszym... naszym języku włoskim. Gdybym się pomylił, poprawcie mnie". Wtedy ludzie zgromadzeni na placu św. Piotra "wybuchnęli śmiechem i zaczęli klaskać - komentuje ksiądz Boniecki - ponieważ Ojciec Święty właśnie w tym zdaniu zrobił błąd, wtrącając bezwiednie słowo francuskie". Źródło: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt. Uroczystość inauguracji pontyfikatu Jana Pawła II odbyła się 22 października 1978 roku. Papież zakończył ją w sposób mało liturgiczny. Powiedział po prostu: "Kończymy. Czas na obiad".

Wkrótce po inauguracji pontyfikatu na papieskie pokoje udało się wedrzeć grupie przyjaciół z Krakowa. Przyjaźń przyjaźnią, a Papież papieżem, więc przyklękli. - Nie róbcie szopek - powiedział Gospodarz*. Źródło: J. Turnau, dz. cyt. * Jan Turnau zrobił z tej opowieści felieton do "Więzi", lecz ówczesny redaktor naczelny miesięcznika, Tadeusz Mazowiecki, tekstu nie przyjął: - Znam księży - powiedział. - Pewnie, że Papież się nie obrazi, ale zgorszysz śmiertelnie prałatów. Turnau posłał więc tekst do "Gościa Niedzielnego" - wydrukowali. A kiedy podziękował im "za odwagę", okazało się, że Mazowiecki miał rację: sąsiednia kapituła wystosowała pisemny protest... 23 października uczestnicy audiencji zbiorowej dla Polaków byli świadkami papieskiego "pożegnania z Ojczyzną". Wcześniej Jan Paweł II przyjął indywidualnie kilkanaście osób, w tym - w pierwszej kolejności! - Jerzego Klugera, przyjaciela z gimnazjum, polskiego Żyda od lat mieszkającego na Zachodzie.

Kluger, nie będący chrześcijaninem, odruchowo zgiął kolana i pochylił głowę, tak jakby chciał ucałować pierścień Piotrowy, ale Jan Paweł II mu na to nie pozwolił. - Nie wolno Ci nigdy klękać przede mną - powiedział. - Stój wyprostowany, jak zawsze. Źródło: D. O Brien, dz. cyt. Nowy papież nie uległ presji etykiety watykańskiej. Wręcz przeciwnie: przejął inicjatywę w swoje ręce. Watykan zapełnił się ludźmi: poranna Msza święta, codzienne posiłki, spacery - to wszystko stało się okazją do spotkań...

Liliana i Bogusław Sonikowie spędzali kiedyś wakacje w Castel Gandolfo. Gdy wyszli z porannej Mszy świętej odprawionej przez Jana Pawła II, ich czteroletni syn Jacek zapytał Papieża: - Zaprosisz nas na śniadanie? Papież przytaknął. Ale matka uznała, że Jacek zaproszenie wymusił i cała rodzina zamiast iść z Ojcem Świętym na śniadanie, wróciła do hotelu. Po kilku dniach nadeszło oficjalne zaproszenie na obiad. Kiedy usiedli przy stole, Jan Paweł II zwrócił się do chłopca: - Czemu nie przyszedłeś wtedy na śniadanie? - Bo mama nie pozwoliła - odparł chłopak. - No, no - pokręcił głową Ojciec Święty. - Papieżowi się nie odmawia. W czasie obiadu malec trochę rozrabiał: podszedł z tyłu do krzesła, chwycił je za poręcz i zaczął się na nie wspinać. A na krześle siedział Papież. Tego dla mamy było już za wiele. Zamierzała synka uspokoić i wtedy usłyszała: - Zostawić, zostawić. Tu cały rok jest tak smutno. Źródło: B. Sonik, Na to Papież mi pozwolił, w: "Viva", wyd. specjalne, nr 1/1998; relacja L. Sonik przekazana autorowi wyboru Bezpośredni sposób bycia Jana Pawła II nieraz bywał źródłem prawdziwej "komedii pomyłek". No bo kto to słyszał, żeby Papież osobiście odbierał telefony?!

Pewnego razu Jan Paweł II zadzwonił do Szwajcarii, gdzie kurował się jego ciężko chory przyjaciel biskup Andrzej Deskur. Telefonistka, zanim połączyła go z pokojem Deskura, chciała wiedzieć, kto mówi. - Papież - odpowiedział jej zgodnie z prawdą. Po drugiej stronie zapadła cisza. Po chwili słuchawka z trzaskiem opadła na widełki. Ale wcześniej Jan Paweł zdołał usłyszeć: - Z pana taki papież, jak ze mnie chińska cesarzowa! Opowieść apokryficzna, źródło: w: J. I. Korzeniowski, dz. cyt. Nowe obowiązki wymagały sił. Nagła śmierć Jana Pawła I po zaledwie 33 dniach pontyfikatu była wielce wymowna...

Plan budowy w Castel Gandolfo basenu kąpielowego wywołał w mediach krytykę Jana Pawła II - zaczęto oskarżać Papieża o rozrzutność i... egoizm. A on odpowiadał: "Papież potrzebuje ruchu. A nowe konklawe będzie kosztować dużo więcej". Źródło: G. Weigel, dz. cyt. Jan Paweł II to pierwszy papież, który - już po wyborze - jeździł na nartach. Przypiął je w połowie łat 80. Ale na początku pontyfikatu nic tego nie zapowiadało...

Podczas pierwszej konferencji prasowej zadano mu wprawdzie pytanie, czy będzie jeździł na nartach. Powiedział wówczas: "Na to mi chyba nie pozwolą". Minęło kilka lat. Papież przyjmował akurat jednego z narciarskich mistrzów świata, który ofiarował mu... narty. "I nie wódź nas na pokuszenie - usłyszał wtedy ów sportowiec. - Bo jeszcze zjadę w dolinę i co będzie? Nowe konklawe". Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

W czasie jednej z pielgrzymek do Afryki było tak gorąco, że osoby towarzyszące Ojcu Świętemu "goniły resztkami sił", a dziennikarze czuli się marnie. "Tylko Papież nie okazuje żadnych objawów zmęczenia - pisał korespondent DPA. - Kiedy wysiadł z samolotu w Kisangani, w sercu zielonego piekła dżungli w północnym Zairze, wyglądał tak samo świeżo jak wówczas, gdy wyjeżdżał z Rzymu". W pewnym momencie - opowiada George Weigel - kiedy przechodził obok niemieckiej ekipy telewizyjnej, pomachał im, mówiąc: "Co z wami, chłopcy, żyjecie jeszcze?". Źródło: G. Weigel, dz. cyt. Dla niektórych wizyta w Watykanie jest jak "ładowanie akumulatorów". Papież nabiera sił, spotykając się z ludźmi. Najchętniej z tymi, którzy nic nie znaczą w "wielkim świecie". Na przykład z chorymi.

W 1983 roku Jan Paweł II miał konsekrować kościół w Nowej Hucie-Mistrzejowicach. Organizatorzy z Watykanu zaplanowali, że Papież dokona tego aktu w pustej świątyni. I wtedy - wspomina ojciec Leon - ksiądz Mikołaj Kuczkowski, mistrzejowicki proboszcz, wpadł na pomysł: "Dlaczego kościół ma być pusty przy tak pięknej ceremonii? - Zaprośmy niepełnosprawnych. Ojciec Święty przejdzie przez środek, pobłogosławi. Chorzy będą szczęśliwi". Jednak na to nie zgodziła się strona watykańska. Prałat odpowiedzialny za program wizyty był szczery: "Jak go znam - powiedział - Papież wcale nie przejdzie przez środek kościoła. Z każdym będzie chciał się przywitać. A kiedy on ma chorych w zasięgu ręki, czas dla niego nie istnieje". Źródło: o. L. Knabit, dz. cyt. Roczniki "L Osservatore Romano" pełne są zestawień dokumentujących dobroczynność Papieża, przekazującego dary pieniężne ofiarom wojen i klęsk żywiołowych. Są też dary, o których nie wie prawie nikt.

Dorosły syn Raya Flynna, ambasadora USA przy Stolicy Apostolskiej, miał kiedyś poważne problemy ze zdrowiem. Rodzice zdecydowali, że odeślą go do szpitala w Stanach. Tuż przed jego wyjazdem na leczenie, po jakiejś uroczystości w Bazylice św. Piotra, do ambasadora USA podszedł Papież i zapytał o zdrowie Raya juniora. - Lekarze... szpitale... - mówił Ojciec Święty. - To kosztuje. Bardzo drogo? - Tak, Wasza Świątobliwość - odparł Flynn. - Ale damy sobie radę. I wtedy usłyszał słowa: - A może papież mógłby pomóc? Papież ma jakąś niewielką kwotę. Nie są to pieniądze Kościoła, ale jego własne, co prawda niewielkie. Może więc mógłby pomóc? "Oniemiałem - wspomina ambasador. - Wiedział, że nie jesteśmy bogaci, bo choć miałem niezłą pensję, musiałem płacić za dom w  Bostonie, naukę sześciorga dzieci, a teraz jeszcze za leczenie Raya. Zastanawiałem się, czy wiedział już, że moja żona podjęła dorywczą pracę w Rzymie. - Nie, nie - protestowałem. - Poradzimy sobie. Ale dziękuję, bardzo dziękuję, Ojcze Święty. Pochyliłem się i pocałowałem go w pierścień. Jednakże Papież nie miał zamiaru tak tego zostawić. - Jeśli będzie Pan czegoś potrzebował - powiedział - proszę wspomnieć o tym kardynałowi Lawowi... I niech Pan powie synowi, że się za niego modlę". Źródło: R. Flynn, Jan Paweł II. Portret prywatny człowieka i papieża Podczas obchodów rocznic wyboru Jana Pawła II czytana jest najczęściej Ewangelia św. Jana: "Gdy byłeś młodszy, opasywałeś się sam i chodziłeś, gdzie chciałeś. Ale gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz" (J 21, 18).

Pisze o Papieżu Adolf Rudnicki: Ekipie "Tygodnika Powszechnego", która pojechała do Rzymu święcić jubileusz pisma w obecności swego byłego współpracownika, powiedział: - Dawniej myślałem, że jesteście najgorsi. Nigdy nie dawaliście mi grosza za to, co pisałem. Od kilku lat widzę, że są gorsi. Drukuję i drukuję w "L Osservatore Romano"... Oni tutaj w ogóle nie słyszeli, co to honorarium... Czasami miałbym ochotę wypuścić się na Rzym, ale nie mam grosza w kieszeni... Kardynałowie to także dziady... Oni także mają płótno w kieszeni... W Paryżu na spotkaniu z siostrami zakonnymi zwlekał z wejściem na podium. Czarni w tyle szumieli, dawali znaki, wykonywali gwałtowne ruchy. Nie zwracał na to uwagi. Rzekł do sióstr: - Same teraz widzicie, jakie mam życie... Tak jest ciągle. Ciągle mnie poganiają, łajają, krzyczą: "Znów się nie zmieściłeś w czasie! Znów się spóźnimy!... Powiedzcie mi, jak żyć w takim nieustannym pośpiechu, w takiej nieustannej niewoli? Źródło: A. Rudnicki, Szeregowy kolega, w: "Przekrój" nr 22 z 16 X 1988 r. Pomimo samotności, wielu obowiązków i brzemienia odpowiedzialności, Papieża nie opuszcza poczucie humoru.

Jeszcze jako kardynał - na widok (bardzo szczupłego) ojca Leona z Tyńca - mówił: oto definicja mnicha, "kupa kości owiniętych w czarny materiał". Już w Watykanie odwiedził go ksiądz Mieczysław Maliński. Podano obiad: gość dostał kurczaka, a gospodarz rybę. "Dlaczego ja jem kurczaka?" - zapytał Maliński. - "Bo kurczak jest tańszy". Źródła: o. Leon Knabit, dz. cyt.; Jan Paweł II, kolekcja, wyd. specjalne, nr 1/2001

Z inicjatywy Ojca Świętego w Castel Gandolfo odbywały się spotkania wybitnych intelektualistów. Uczestniczył w nich także polski filozof profesor Leszek Kołakowski. Powiadają, że usiłowano kiedyś Papieżowi "przypomnieć", iż Kołakowski był w młodości marksistą i walczył z Kościołem. Jan Paweł odpowiedział na to: "Z chęcią wtrącę go do lochów Watykanu, żebym miał z kim prowadzić wieczorne dysputy". Źródło: A. Sporniak, Czy Kołakowski jest do zbawienia koniecznie potrzebny?, w: Od Brzozowskiego do Kołakowskiego

W naukowej debacie w Castel Gandolfo wziął kiedyś udział ksiądz Johannes Baptist Metz, przedstawiciel kontrowersyjnej - z punktu widzenia Watykanu - "teologii politycznej". Jak wspomina jeden z organizatorów tego spotkania, ksiądz Józef Tischner, "kiedy padła propozycja wspólnego zdjęcia, Papież stanął pośrodku sali, a uczestnicy ustawiali się obok, ale skromnie, w pewnej odległości od Jana Pawła II. Papież stał sam. W pewnej chwili rozejrzał się wokoło i zobaczył Metza. Wyciągając zapraszająco rękę, powiedział: "Bardzo proszę, bliżej papieża, bliżej...". Źródło: ks. J. Tischner, Proszę bliżej papieża, w: "Viva", wyd. specjalne, nr 1/1998 Karol Wojtyła - Jan Paweł II znany jest z ciętego języka. Jeszcze w Krakowie - gdy się dowiedział, że ksiądz Boniecki złamał nogę na nartach, stwierdził: "Tak to już jest, jak ktoś najpierw jeździ, a potem dopiero się uczy". Jednakże - powiada ksiądz Adam Boniecki - od kiedy Wojtyła "został Ojcem Świętym, bardzo stara się panować nad złośliwością". Nadal jednak krążą w świecie jego dowcipne - i lekko złośliwe - powiedzonka... Na przykład o jednym z biskupów, który zagadnął go: "No cóż, starzejemy się, Ojcze Święty...". Papież spojrzał na niego i odparł: "Tak, ale ja od nóg".

Kardynał Karol Wojtyła wielokrotnie pisał protesty do wojewody nowosądeckiego Bafii, który tępił ruch oazowy, nasyłając na wakacyjne obozy rekolekcyjne milicję. A kiedy, w 1979 roku w Nowym Targu, Bafia został przedstawiony Ojcu Świętemu, ten powiedział: "My się przecież znamy... z korespondencji". Podobnie zareagował na widok Józefa Klasy, byłego I sekretarza partii komunistycznej w Krakowie, który nie miał nigdy czasu, żeby spotkać się z kardynałem Wojtyłą. W 1979 roku Klasa był ambasadorem PRL w Meksyku i w tym charakterze został przedstawiony Ojcu  Świętemu. "Nigdy nie wątpiłem, że jednak znajdzie Pan chwilę czasu dla mnie" - ucieszył się Papież. Źródła: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt.; wypowiedź W. Bonowicza w: Od początku do końca. Z o. Leonem Knabitem OSB rozmawiają Wojciech Bonowicz i Artur Sporniak; wypowiedź Andrzeja Rosiewicza, w: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

Czy Twoja diecezja powiększa się? - zapytał Jan Paweł II jednego z polskich biskupów. - Tak - odpowiedział hierarcha. - Podobnie jak biskup - stwierdził Papież, patrząc na sylwetkę swojego rozmówcy. Źródło: G. Weigel, dz. cyt. Na temat tego Papieża, który miał wprowadzić Kościół w trzecie tysiąclecie, powtarzano wiele przepowiedni. Niektóre brzmiały katastroficznie - mówiły o nowej wojnie i prześladowaniu Kościoła. Tak jak przekazywana z ust do ust fałszywa wersja trzeciej tajemnicy fatimskiej...

Nawiązując do jednej z przepowiedni, zapytano kiedyś Jana Pawła II, czy jest gotów "uciekać z Watykanu po trupach kardynałów". - Tak, jestem gotów - odparł Papież. - Ale nie wiem, czy przygotowani są na to księża kardynałowie. Opowieść apokryficzna13 maja 1981 roku turecki terrorysta Mehmet Ali Agca dokonał zamachu na życie Jana Pawła II.

Nazajutrz po zamachu pierwsze słowa ciężko rannego Papieża brzmiały: "Czy odmówiliśmy kompletę?"*. Trzy dni później - za pośrednictwem radia - Jan Paweł II odmówił z wiernymi modlitwę "Anioł Pański". Powiedział wówczas: "Modlę się za brata, który mnie zranił, a któremu szczerze przebaczyłem". Źródło: relacja ks. S. Dziwisza, w: A. Frossard, "Nie lękajcie się". Rozmowy z Janem Pawłem II * Pytanie to zamieszczamy na wyraźne życzenie Andre Frossarda, który twierdził, że "nadaje się ono do umieszczenia wśród fioretti ["kwiatków"] tego pontyfikatu" (A. Frossard, Portret Jana Pawła II). Kompleta to modlitwa brewiarzowa odmawiana przed nocnym spoczynkiem.

Wkrótce po zamachu zaczęto wozić Jana Pawła II w oszklonym samochodzie, tzw. papamobilu. To go ponoć irytuje. Kiedyś w rozmowie z Ojcem Świętym próbowano bronić tej "szklanej klatki": - Ona zmniejsza ryzyko. Nic na to nie poradzimy, że się lękamy o Waszą Świątobliwość. - Ja też - odpowiedział Papież - niepokoję się o swoją świątobliwość. Źródło: A. Frossard, Portret Jana Pawła II. Jego pontyfikat nazywany jest często "przełomowym". Nic dziwnego, jeśli się pamięta o pielgrzymkach Jana Pawła II, o rachunku sumienia Kościoła, obchodach Wielkiego Jubileuszu, spotkaniu modlitewnym przedstawicieli różnych religii świata w intencji pokoju, wizytach w meczecie i w synagodze...

Ojciec Jan Góra, dominikanin, opowiadał kiedyś Papieżowi o tym, jak wybitny polski pisarz żydowskiego pochodzenia Roman Brandstaetter przeżywał obecność Biskupa Rzymu w synagodze. Słysząc to, Jan Paweł II uśmiechnął się i powiedział: "A Piotr nie chodził do synagogi? Chodził, chodził". Źródło: relacja o. J. Góry przekazana autorowi wyboru Rozmach tego pontyfikatu i styl bycia Papieża wywołują, zdaje się, lekki niepokój niektórych pracowników Kurii Rzymskiej...

W kręgach kurialnych powtarza się ponoć taką oto anegdotę: - Czym się różni Papież od Ducha Świętego? - ??? - Duch Święty jest wszędzie... - A Papież? - Już tam był. Dawniej mówiono też, że "w dwóch sprawach nigdy nie wiadomo, jak zachowa się Papież: o której godzinie usiądzie do stołu i ile osób zaprosi na obiad". Opowieści apokryficzne, źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt144 Podobno niektórzy włoscy kurialiści nie przepadają za polskim otoczeniem Jana Pawła II, tą - jak mówią - "polską mafią".

Tę anegdotę Andre Frossard usłyszał od samego Jana Pawła II. "Papież modli się i pyta Boga: - Panie, czy Polska odzyska pewnego dnia wolność? - Tak - odpowiada Bóg - lecz nie za twojego życia. Wobec tego Papież pyta dalej: - Panie, a czy po mnie będzie jeszcze polski papież? - Nie za mojego życia - odpowiada Pan Bóg". Źródło: A. Frossard, dz. cyt.145 Papież ma wobec siebie ogromny dystans...

Biskup Tadeusz Pieronek: Kiedy był kardynałem, nie lubił, żeby go całowano w pierścień, chociaż wtedy to było jeszcze w modzie. Jako papież się poddał, ale też niechętnie. Ksiądz Adam Boniecki: Przekazywałem mu prośbę Związku Literatów, by przyjął honorowe członkostwo. Papież na to z rozbawioną miną: "Jaki ze mnie literat!...". Bawiła go ta rozmowa. Wreszcie dał się namówić, bo nie chciał robić ludziom przykrości. Widziałem, że był zirytowany, kiedy - bodaj w Peru - musiał odsłonić swój pomnik. Nie ukrywał niesmaku. Zrobił to tak, że idąc z kościoła do papamobilu, na chwilę przystanął, pociągnął za sznurek i natychmiast ruszył dalej. Teraz chyba już się z tym pogodził. Uznał to za zło konieczne. Źródło: Jego Najzwyczajniejsza Zwyczajność, dz. cyt.146

Podczas jednego z koncertów Jan Paweł II, mówiąc o pięknie muzyki, przypomniał słowa świętego Augustyna: kto śpiewa, podwójnie się modli. Po koncercie Papież zamienił kilka słów z ambasadorem USA przy Stolicy Apostolskiej; - Tak, ksiądz musi sporo śpiewać w kościele, nawet jeśli nie najlepiej mu to idzie. - A czy Ojciec Święty dobrze śpiewał? - zapytał Ray Flynn. - Kiedy ja śpiewałem, modliłem się pojedynczo - odparł Papież. Źródło: R. Flynn, dz. cyt.147 Jan Paweł II wzbudza powszechny entuzjazm. Ale czasem chyba trochę go to męczy...

Podczas rzymskiego spotkania z rozentuzjazmowanymi zakonnicami Jan Paweł II powiedział: "Myślałem, że zakonnice to naród spokojny, a tymczasem robią tyle zgiełku. Rozerwałyby papieża przy pierwszym spotkaniu". Źródła: ks. K. Pielatowski, dz. cyt. Podczas wizyty w Polsce w roku 1999 ciągle rozbijał nieznośną dlań atmosferę kultu...

Pielgrzymi zgromadzeni w Elblągu przerywali Ojcu Świętemu często i głośno. Jan Paweł to skomentował: "Ktoś się raz pomylił i zamiast wołać: - niech żyje papież - , zaczął wołać: - niech żyje łupież - . Ja was do tego nie zachęcam". Kiedy krzyczano doń: "Witaj w Licheniu", stwierdził: "Myślałem, że mówicie: - Witaj, ty leniu - ". Z powodu choroby Papież nie mógł pojechać do Gliwic. Odwiedził jednak to miasto ostatniego dnia swojej wizyty w Polsce. "Ja bym z takim papieżem nie wytrzymał - powiedział. - Ma przyjechać, nie przyjeżdżo, potem znowu ni ma przyjechać - przyjeżdżo". Źródło: J. Poniewierski, Pielgrzymka 1999. Dzień po dniu.

Od pewnego czasu stanem zdrowia Jana Pawła II zaczęły bardzo interesować się media. Powtarzano każdą plotkę na ten temat. A sam Papież, pytany o swoje zdrowie, odpowiadał: "Nie wiem, nie zdążyłem jeszcze przeczytać porannej prasy". Źródło: relacja ks. Mieczysława Malińskiego przekazana autorowi wyboru

Kiedyś pewien włoski dziennikarz opublikował (pod pseudonimem) w jednym z tygodników zmyśloną przez siebie informację o chorobie Papieża, a następnie - przywołując ów tekst jako źródło - napisał (tym razem pod własnym nazwiskiem) artykuł do wysokonakładowej prasy codziennej. Dziennikarz ten towarzyszył potem Ojcu Świętemu w jednej z zagranicznych pielgrzymek. Kiedy Papież zobaczył go w samolocie, powiedział: "A, to ten pan, który inaczej nazywa się w niedziele, a inaczej w dni powszednie". Źródło: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt.151

W połowie lat 90. Jan Paweł II zaczął mieć coraz większe problemy z chodzeniem: przejście dłuższego odcinka zajmowało mu coraz więcej czasu. W 1994 roku, podczas obrad Synodu Biskupów, Papież z trudem podszedł do stołu prezydialnego i zamruczał pod nosem: "Eppur si muove"* ["A jednak się porusza..."]. Źródło: G. Weigel, dz. cyt. * Zdanie to wypowiedział Galileusz (mając na myśli Ziemię) po wymuszonym przez Inkwizycję uroczystym wyrzeczeniu się swoich poglądów astronomicznych. Spoglądając na ten pontyfikat, można się zastanawiać, gdzie tkwi źródło ogromnej siły Jana Pawła II...

Pisze André Frossard: "Klęczący Papież wydał mi się ogromny. Pelerynka na jego szerokich barach nasuwała myśl o wiecznych śniegach i nie mogłem pojąć, w jaki sposób wielką górę udało się zmieścić w tak szczupłej przestrzeni... Miałem przed sobą masyw modlitwy". Źródło: A. Frossard, "Nie lękajcie się!"

W Sandomierzu, w 1999 roku - wspominał polski koordynator pielgrzymki, biskup Jan Chrapek - "w drodze na liturgię otrzymałem informację, że przy ołtarzu panuje niesamowity upał: blisko 40 stopni Celsjusza. Przekazano mi również sugestię, aby Jan Paweł II nie odprawiał Mszy świętej, a tylko wygłosił homilię na siedząco. I ja tę sugestię powtórzyłem Papieżowi. A wtedy on zapytał: - Czy Ty jesteś Ojcem Świętym, czy ja? Ja przyjechałem po to, by służyć - ". Źródło: Panie, Ojciec Święty przyjechał!, z bp. Janem Chrapkiem rozmawia Paweł Zuchniewicz, w: Spotkaliśmy Papieża. Wzruszające wspomnienia Polaków o Ojcu Świętym

To było w Brazylii. Jan Paweł II odwiedzał właśnie wioskę trędowatych. Wstrząśnięty tym, co tam zobaczył, powiedział: "Czasem chciałbym zapłakać jak dziecko, ale na co komu płaczący papież? Ja muszę natchnąć ich siłą". Źródło: J. I. Korzeniowski, dz. cyt.

[Tylko nie mówcie Papieżowi] Kiedy Papież przebaczył swojemu zamachowcy - Ali Agcy - do Andre Frossarda zgłosił się pewien Polak, twierdząc, że wie na pewno, "jacy ludzie włożyli broń w rękę Turka". Frossard rzucił z pośpiechem: "Niech Pan tylko tego nie mówi Ojcu Świętemu! Jeszcze każe nam się za nich modlić!".

[Złość piękności szkodzi] Przed kilku laty - wspomina watykański korespondent Telewizji Polskiej, Jacek Moskwa - po modlitwie "Anioł Pański" Jan Paweł II przemawiał, niemal krzycząc. Zaraz potem, podczas audiencji w Pałacu Apostolskim, Moskwa prosił Papieża, aby na siebie uważał, bo jego chrypka zaniepokoiła dziennikarzy. - To ze złości - usprawiedliwiał się Papież. A odchodząc, dodał: - A złość piękności szkodzi.

[Biskup i góral] W czasie jednej z wędrówek po górach biskup Karol Wojtyła spotkał górala, który - widząc wędrowca utrudzonego i zakurzonego - zapytał go, kim jest. - Biskupem! - odpowiedział zziajany Wojtyła. - Jak wyście som biskupem, to jo jestem papieżem! - wzruszył ramionami góral.

[Wszyscy sobie poszli] Któregoś wieczoru, podczas szpitalnej rekonwalescencji w klinice Gemelli po zamachu na Placu świętego Piotra, Papież wyszedł ze swojego pokoju na opustoszały korytarz. Rozejrzał się i powiedział: "Ładne rzeczy, wszyscy sobie poszli, a mnie zostawili!"

[Jeździć po kardynalsku] Pewnego razu zapytano Karola Wojtyłę, czy uchodzi, aby kardynał jeździł na nartach. Wojtyła uśmiechnął się i odparł: - Co nie uchodzi kardynałowi, to źle jeździć na nartach!

[Przeprosiny] Metropolita krakowski Karol Wojtyła przyjechał na pogrzeb sufragana częstochowskiego, biskupa Stanisława Czajki, nieomal w ostatniej chwili. Witając się ze zgromadzonymi na uroczystości biskupami, jakoś pominął biskupa z Siedlec. Rychło jednak się spostrzegł, wrócił, podszedł do pominiętego i powiedział: - Świnia jestem, nie przywitałem Księdza Biskupa!

[Pożegnanie biskupów] Po jednym ze spotkań Papież pożegnał polskich biskupów słowami znanej pieśni: "O cześć wam, panowie magnaci!".

[Więcej już nic nie powiem] Przed ponad 20 laty Papież w ten sposób zakończył pierwszą audiencję dla Polaków: "Więcej już nic nie mówię, bo jeszcze bym coś takiego powiedział, że później Kongregacja Nauki i Wiary musiałaby się do mnie dobrać".

[Opaleni kardynałowie] Pod koniec pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, w czerwcu 1979 roku, upływającej pod znakiem upałów, oznajmił, że jej pierwszy efekt jest już widoczny - opalili się towarzyszący mu kardynałowie.

[Jakoś człapię] Podczas czwartej pielgrzymki do Ojczyzny, w Olsztynie, dziennikarzowi "Gazety Wyborczej" udało się wychylić głowę ponad tłum i zapytać Jana Pawła II o zdrowie. - A, jakoś człapię - odpowiedział Papież.

[Z wami dziecinnieję] Podczas jednej ze swoich niedawnych wizytacji rzymskich parafii papież - jak to ma w zwyczaju - wdał się w rozmowę z dziećmi. - Wy jesteście młodzi, a ja już jestem stary - powiedział. - Nie, nie jesteś stary - gromko zaprotestowały dzieci. - Tak, ale jak jestem z wami, to dziecinnieję - replikował Papież.

[Mów mi wujaszku] Podczas pierwszej wizyty w USA Papież spotkał się z rodziną prezydenta Jimmy'ego Cartera. Pięcioletnia wówczas wnuczka prezydenta, mając kłopoty z wygłoszeniem powitania, powtarzała w kółko: - Jego Świątobliwość, Jego Świątobliwość. Papież, chcąc wybawić dziewczynkę z kłopotów, wziął ją w ramiona i powiedział: - Mów mi wujaszku.

[Papieskie wagary] Podczas powitania w Monachium Papież spytał licznie obecne dzieci: "Dano wam dziś wolne w szkole?". "Tak!" - wrzasnęła z radością dzieciarnia. "To znaczy - skomentował Jan Paweł II - że papież powinien częściej tu przyjeżdżać".

[Jak się czuje piesek] Jeden z watykańskich prałatów chciał się nauczyć polskiego, więc sprowadził sobie nasz elementarz. Nauka była jednak tak pośpieszna, że kiedy chciał się nową umiejętnością pochwalić przed Ojcem Świętym, coś mu się pomyliło i zamiast "Jak się czuje Papież", rzekł: "Jak się czuje piesek?". Papież spojrzał na niego zdumiony, po czym odpalił: "Hau, hau".

[Jan Paweł - Pawłowi] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec zebranym na mszy tak spodobały się cytowane przez Papieża słowa św. Pawła, że przerwali mu i zaczęli bić brawo. Kiedy Ojciec Święty znów doszedł do głosu, przerywając przygotowaną mowę, stwierdził: "Dziękuję w imieniu świętego Pawła".

[To tylko wasza konstytucja] W ostatnim dniu pielgrzymki do Polski w 1983 roku podczas pożegnania na lotnisku generał Jaruzelski poskarżył się Papieżowi, że ten w swych homiliach niezwykle surowo potraktował reżim komunistyczny. - Ja jedynie przytaczałem artykuły waszej własnej konstytucji - odparł łagodnie Papież.

[Nie szumcie siostry nam] W hiszpańskiej Avilli, gdy szum czyniony przez rozradowane zakonnice stawał się już wprost nie do zniesienia, Papież wypalił: "Te siostry, które ślubowały milczenie, hałasują tu najgłośniej".

[Niech żyje łupież] Podczas ostatniej pielgrzymki w Pelplinie: "Jak tak krzyczycie 'Niech żyje Papież', przypomina mi się, gdy ktoś się pomylił i krzyknął 'Niech żyje łupież'. Ja was do tego nie zachęcam".

[Ech, popapieżyć] Ojciec Święty do odwiedzającego Go polskiego księdza: - Poczekaj chwilę na mnie, muszę trochę popapieżyć.

[Komu lektykę] Papież głośno rozmyśla przy licznych współpracownikach: - Co ja zrobię z tymi sedia gestatoria (lektykami papieskimi)? Kurzą się, miejsce zajmują. Paweł VI sprzedał tiarę i pieniądze rozdał ubogim, ale komu ja to sprzedam? Wiem... (i tu pada nazwisko jednego z polskich biskupów).

[Sumienie transcendentalne] Były prezydent Włoch Sandro Peretini, przyjaźniący się od lat z Papieżem, powiedział mu kiedyś wprost: "Ojcze Święty, jestem człowiekiem niewierzącym. W postępowaniu kieruję się tym, co wskazuje mi moje sumienie". Na to Jan Paweł II odrzekł: "O, to także jest transcendencja".

[Podryw na księdza] Pewnego razu Karol Wojtyła wybrał się na samotną wycieczkę w góry. Ubrany sportowo, wyglądał tak, jak wielu innych turystów. W trakcie wędrówki spostrzegł, że zapomniał zegarka, podszedł więc do opalającej się na uboczu młodej kobiety i już miał zapytać o godzinę, gdy ta uśmiechnęła się. - Zapomniał pan zegarka, co? - A skąd pani wie? - zapytał zaskoczony Wojtyła. - Z doświadczenia - odrzekła. - Jest pan dziś już dziesiątym mężczyzną, który zapomniał zegarka. Zaczyna się od zegarka, potem proponuje się winko, wieczorem dansing... - Ależ proszę pani, ja jestem księdzem - przerwał jej zawstydzony Wojtyła. - Wie pan - odpowiedziała rozbawiona nieznajoma - podrywano mnie w różny sposób, ale na księdza to pierwszy raz.

[Siostrzyczka Tomcia Paluszka] W czasie jednej z ceremonii na Placu świętego Piotra Papież, przechodząc wzdłuż barier, zauważa małą dziewczynkę, zagubioną w tłumie; ludzie podają mu ją ponad barierą, a on bierze ją za rękę i wędrują we dwoje po wyłożonej czerwonym suknem drodze do tronu. I tu nagle wkraczamy w bajkę: kolumnada Berniniego staje się lasem o pniach bez gałęzi, Ojciec Święty w obszernych szatach, z mitrą błyszczącą w słońcu, staje się jakimś królem z legendy, a dziewczynka - siostrzyczką Tomcia Paluszka. Doszedłszy do tronu, legendarny król podnosi dziecko w górę tak, żeby zewsząd można je było zobaczyć i przybiegający z głębi placu rodzice odbierają je z papieskich rąk.

[Najprzystojniejszy kardynał] Kiedyś podczas wizytacji jednej z podhalańskich parafii przejęta z wrażenia gaździna pomyliła przygotowany tekst powitania kardynała Karola Wojtyły i zamiast zatytułować go "najdostojniejszym", powiedziała: "Witojcie nom najpsystojniejszy księze kardynale". On zaś spojrzał na nią i odparł: "No, coś w tym jest".

[A co, nie wolno mi?] Kiedy po Krakowie rozeszła się wieść, że 29 maja 1967 roku arcybiskup Karol Wojtyła został kardynałem, ojciec Leon Knabit, benedyktyn z Tyńca, pogratulował nominowanemu w typowy dla księży sposób: ukląkł na jedno kolano i pocałował go w rękę. Ku zaskoczeniu ojca Leona świeżo upieczony kardynał zrobił dokładnie to samo. "Proszę Księdza Kardynała!" - zawołał zmieszany i zażenowany benedyktyn. "A co, nie wolno mi?" - odparł z figlarnym uśmiechem Papież.

[Wierszyki na różne okazje] Podczas wypraw turystycznych ze studentami ks. Karol Wojtyła, zwany "Wujkiem", często układał wierszyki i piosenki do różnych sytuacji. W 1957 roku w Bieszczadach recytował taki oto dwuwiersz: "Rano mnie chwalą, wieczór mnie ganią i jak tu można wierzyć tym... paniom". W 1952 roku swojej podopiecznej, świeżo upieczonej nauczycielce, podarował notes z dedykacją: "W tym notesie nie pisz dwójek, o to prosi Cię dziś Wujek!". W 1955 roku, podczas spływu kajakowego na Drawie, cała grupa, potwornie zmęczona, dotarła na biwak o zmroku. Jedynie "Wujek" nie tracił rezonu i całą sytuację spointował rymowanką: "Za te całodzienne harce zmówię brewiarz przy latarce". Wierszyki do różnych sytuacji układał również będąc biskupem i kardynałem. Kiedy wyjeżdżając na narty do Zakopanego zatrzymywał się w klasztorze urszulanek, na Jaszczurówce, "dokuczał" jednej z sióstr, o imieniu Alfonsa, ułożonym przez siebie wierszykiem: "Siostra Alfonsa na mnie się dąsa".

[Nie ma chrztu bez wody] 15 maja 1977 roku, po wielu trudnościach i po wieloletnich oczekiwaniach na pozwolenie budowy kościoła, odbyła się wreszcie długo oczekiwana konsekracja świątyni w Nowej Hucie-Bieńczycach. Na uroczystość w mieście, gdzie według założeń władz komunistycznych nie miało być miejsca dla Boga, przybyło kilkadziesiąt tysięcy osób. Stali Oni cierpliwie kilka godzin mimo nieustannie padającego ulewnego deszczu. Kardynał Karol Wojtyła dodawał im ducha słowami: "Konsekracja to jakby chrzest, a gdzie jest chrzest, tam musi być i woda".

[Czy jest tu biskup?] W 1960 roku, wracając z wyprawy po Bieszczadach, grupa "Wujka" wsiada do pociągu do Krakowa w Sanoku. Nagle do przedziału wtargnął konduktor i zakrzyknął: "Czy jest tu biskup?". Wszyscy zaniemówili, nie wiedząc o co chodzi. Widząc zdziwione miny, konduktor wyjaśnił: "Uczeń Biskup z Rybnika". Pierwszy ocknął się ks. Wojtyła, który był już wówczas biskupem, i odpowiedział: "Nie, nie ma go tutaj". Okazało się, że konduktor znalazł legitymację niefortunnego Biskupa i szukał go, by mu ją oddać.

[Papież to nie mistrz olimpijski] Pracownicy Watykanu nie mogli pogodzić się z tym, że nowy papież nie chce korzystać z lektyki papieskiej, zwanej sedia gestatoria. "- Bez sedia gestatoria Ojciec Święty nie będzie widziany, może więc jakiś podest?" - nie dawali za wygraną "watykańczycy". "Na podest nie wejdę, nie jestem mistrzem olimpijskim!" - oznajmił stanowczo Jan Paweł II.

[Szklana klatka] Papież był bardzo niezadowolony z tego, że obwozi się go w szklanej klatce. Pomysłu tego broniła pewna Polka, mająca możliwość rozmowy z Janem Pawłem II w Krakowie. - Ta klatka zmniejsza jednak ryzyko - tłumaczyła. - Nic nie poradzimy, że lękamy się o Waszą Świątobliwość... - Ja też - uśmiechnął się Papież - niepokoję się o swoją świątobliwość.

[Górale obronią] Nazajutrz po uroczystej inauguracji pontyfikatu, 23 października 1978 roku, papież spotkał się w Auli Pawła VI ze swoimi rodakami licznie przybyłymi do Rzymu. Dostrzegłszy górali w pięknych, tradycyjnych strojach, podszedł do nich i powiedział: - "No jacyż to z was są górale, co ciupagi macie, a swojego metropolitę toście wypuścili z Krakowa?" Na to Staszek Trzebunia odpowiedział: "Przecież jakby się tu wom jako krzywda działa, to my przydziemy i was bydziemy bronić!".

[Papież nie da sobą kręcić] Podczas drugiej pielgrzymki do Ojczyzny w 1983 roku tłumy krakowian gromadziły się przed domem arcybiskupów, który był rezydencją Ojca Świętego. Ludzie ani myśleli rozstać się ze stojącym w oknie papieżem i bez końca przedłużali dialog z nim. Wreszcie Ojciec Święty powiedział: "Cztery lata temu kręciliście mną, jak chcieli, a teraz już jestem starym papieżem i nie dam sobą kręcić".

[Ten to ma dech] W czasie tej samej pielgrzymki, 22 czerwca 1983 roku, na krakowskich błoniach odbyła się beatyfikacja dwóch powstańców styczniowych - brata Alberta Chmielowskiego i ojca Rafała Kalinowskiego. W trakcie ceremonii buchnął nagle z kadzielnicy wielki płomień, z którym nie mogli sobie poradzić ani ministranci, ani księża koncelebranci. Wreszcie ówczesny ceremoniarz papieski ks. John Magee, Irlandczyk, dmuchnął tak skutecznie, że płomień zgasł i z kadzielnicy począł unosić się upragniony dymek. Wydarzenie nie uszło uwagi Ojca Świętego, który, sięgając po kadzidło, powiedział z uznaniem o swoim ceremoniarzu: "Ten to ma dech!".

[Czy "Wyborcza" wybiera papieża?] Reporter "Gazety Wyborczej" podczas pielgrzymki Jana Pawła II w 1991 roku nie posiadał się ze szczęścia, kiedy stanął "oko w oko" z Papieżem, gdy ten wychodził ze swojego dawnego kościoła parafialnego w rodzinnych Wadowicach. Rozradowany krzyknął: "Pozdrowienia od polskich dziennikarzy dla Ojca Świętego". "A Pan gdzie pracuje?" - zapytał dociekliwie Jan Paweł II. I tu pod reporterem ugięły się nogi, bo pomyślał sobie, że do Papieża doszły głosy, iż "Gazeta" pisze czasem krytycznie o Kościele. Odpowiedział jednak zgodnie z prawdą: "W 'Gazecie Wyborczej'". Ojciec Święty jednak jak zwykle zachował klasę i zapytał z charakterystycznym dla siebie dowcipem: " A będziecie mnie tam wybierać?".

[Nie mądrz się, lecz módl] Ojciec Jan Andrzej Kłoczowski, dominikanin, zapytał kiedyś Papieża, czy dojdzie do skutku planowane w roku jubileuszowym 2000 spotkanie przedstawicieli trzech wielkich religii. - "Czy na Górze Synaj pojawią się chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi?" - dociekał zakonnik. - "Ty się nie wymądrzaj, ty się módl!" - odpowiedział Ojciec Święty.

[Czy protestanci wstaną wcześniej] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec w 1980 roku jeden z dziennikarzy zagadnął Jana Pawła II, czy zgadza się z opinią, że za mało czasu poświęcił na rozmowy z protestantami. "W Moguncji mogę wstać o dwie godziny wcześniej, ażeby z nimi rozmawiać, ale czy oni też wcześniej wstaną?" - odpowiedział Papież.

[Ja bym z takim Papieżem nie wytrzymał] Jak wiadomo, podczas swej ostatniej pielgrzymki do Ojczyzny Jan Paweł II zachorował i z tego powodu odwołano jego wizytę w Gliwicach. Ojciec Święty nie dopuścił jednak do tego, aby to śląskie miasto było jedynym miejscem na trasie jego pielgrzymki, którego nie odwiedził. Niespodziewanie w ostatnim dniu wizyty, 17 czerwca 1999 roku, przybył do Gliwic, a zebranemu pół milionowemu tłumowi wiernych dziękował za "świętą cierpliwość dla Papieża". Posługując się gwarą śląską, Jan Paweł II tak oto dialogował z tłumem: - "Widać, że Ślązak cierpliwy i twardy, bo ja bym z takim Papieżem nie wytrzymał. Ma przyjechać, nie przyjeżdżo, potem znowu ni ma przyjechać - przyjeżdżo". Wierni: - "Nic nie szkodzi!". - "No, to dobrze. Jak nic nie szkodzi, to jakoś ze spokojnym sumieniem odjadę do Rzymu".

[Ja w tym wieku byłem Papieżem] W 1992 roku ojciec Leon Knabit został zaproszony na kolację do Ojca Świętego w pałacu watykańskim. W pewnym momencie Papież nieoczekiwanie zapytał: "To ile ojciec ma właściwie lat?". - "Sześćdziesiąt trzy" - odparł benedyktyn. - "O, to w tym wieku ja już byłem Papieżem" - odrzekł Jan Paweł II. - "Wiem o tym. Wiem i bardzo mi wstyd" - powiedział ojciec Leon i obaj wybuchnęli śmiechem.

[Kluger za Papieża?] W 1997 roku, podczas wizyty w Zakopanem, Jan Paweł II spotkał się w "Księżówce" ze swoimi kolegami gimnazjalnymi Teofilem Bojesiem i Stanisławem Jurą. - "Jak długo zamierza Wasza Świątobliwość zostać z nami w Polsce tym razem? - zapytał Jura. - Mam nadzieję, że przynajmniej miesiąc?" - "Och, nie - odpowiedział Jan Paweł II. - Muszę wracać do Rzymu pojutrze. Wiecie, że jestem papieżem. Mam dużo pracy w Watykanie." - "Dlaczego uciekasz tak szybko? - spytał Jura. - Czyż nie zostawiłeś tam Jurka Klugera w zastępstwie?". (Dla wyjaśnienia: mieszkający w Rzymie inżynier Jerzy Kluger, Żyd z Wadowic, jest przyjacielem Karola Wojtyły od czasów młodości.)

[Znowu te ptopty] W jednym z polskich miast, gdzie przygotowano na obiad kurczaka, Jan Paweł II miał powiedzieć z dezaprobatą: "Znowu te ptopty".

[Bezpieka] Krótko po swym wyborze Jan Paweł II zatelefonował z Watykanu do Warszawy, do Pałacu Prymasowskiego. Miał do przekazania ważne sprawy ówczesnemu prymasowi kardynałowi Stefanowi Wyszyńskiemu. W tym czasie telefony w Pałacu były podsłuchiwane przez komunistyczną Służbę Bezpieczeństwa. Aby zakpić z inwigilujących agentów, papież i prymas rozmawiali po łacinie. Nagle w słuchawkach dały się słyszeć jakieś trzaski, a potem zdenerwowany, męski głos bluzgnął przekleństwem i zaskrzeczał: "- O czym oni gadają?!"

[Narty] Kiedy Ojciec Święty zwiedzał jeden z ośrodków sportowych, zatrzymał się nagle przed telewizorem, nadającym właśnie transmisję z mistrzostw narciarskich: - To sport odpowiedni raczej dla ludzi niskich, padają z mniejszej wysokości niż wysocy.

[Jak się czuje piesek] Jeden z watykańskich prałatów chciał się nauczyć polskiego, więc sprowadził sobie "Nasz elementarz". Nauka była jednak pospieszna. Kiedy chciał pochwalić się Ojcu Świętemu nową umiejętnością, pomylił się i zamiast: -Jak się czuje papież?, rzekł: - Jak się czuje piesek? - Jan Paweł II spojrzał na niego zdumiony, po czym odpalił: - Hau, hau.

[Do maturzystów] W 1983 roku, w czasie swojej drugiej pielgrzymki do Polski, Jan Paweł II, oczywiście, spotkał się także z młodzieżą. Otrzymał od niej różnorakie dary, a dziękując za nie, powiedział z uśmiechem: - Szczególnie dziękuję maturzystom, przed którymi stoi wysoki próg. Ja sam nie wiem, jak go przeskoczyłem!

[Ks. prof. Karol Wojtyła i student.] Była sesja zimowa. Czekaliśmy na ks. prof. K. Wojtyłę, który miał egzaminować z etyki. Po dwóch godzinach wszyscy rozeszli się do domów, poza jednym kolegą księdzem, który przez cały semestr nie był na ani jednym wykładzie ks. prof. Wojtyły, gdyż w rym czasie wyjeżdżał na wystawy malarstwa do Warszawy. Ksiądz Profesor prosto z opóźnionego pociągu przyszedł pod sale egzaminacyjną. Wyglądał bardzo młodo, nie wyróżniał się wizualnie wśród księży studentów, którzy byli parę lat młodsi od niego. Ksiądz student pyta K. Wojtyłę, którego wcześniej nie widział na oczy: - Stary, ty też na egzamin? - Tak - odpowiedział zgodnie z prawdą Ksiądz Profesor, nie dodając ważnego szczegółu, że w charakterze egzaminatora. Ksiądz student zaczai ubolewać nad spóźnieniem egzaminatora, a tenże w mig zorientował się, że czekający nie uczęszczał na wykłady. Usiadł obok niego i zaczęli godzinną rozmowę związaną z zagadnieniami etyki, które były przedmiotem wykładów. Ksiądz student z podziwem popatrzył na ks. Wojtyłę i stwierdził: - Stary, jak ty jesteś obkuty! Proszę cię, jeśli przyjdzie Ksiądz Profesor, to nie wchodź przede mną na egzamin, bo z pewnością obleję! - Dobrze - zgodził się pokornie ks. Wojtyła - ale powiedz mi szczerze, dlaczego nie byłeś na ani jednym wykładzie? - Bo wiesz, panuje powszechna opinia, że jego wykłady są bardzo trudne i wręcz abstrakcyjne, ale gdyby miał taki dar przekazywania wiedzy jak ty, to słuchałbym go z największą przyjemnością. - Dobrze, to daj indeks - powiedział Ksiądz Profesor. - Co ty, żarty sobie stroisz? - zapytał ksiądz student, na co usłyszał: - Daj indeks, jestem Wojtyła - i Ksiądz Profesor wpisał oniemiałemu z przerażenia koledze 4+, z uwagą, by jednak w przyszłym semestrze zaczai uczęszczać na wykłady, by samemu wyrobić sobie sąd o wykładowcy. Tym pozornie małym wydarzeniem, o którym dowiedzieliśmy się natychmiast, zyskał taką sympatię, że bariera iluzorycznego strachu została pokonana na zawsze.

[Szklana klatka] Papież był bardzo niezadowolony z tego, że obwozi się go w szklanej klatce. Pomysłu tego broniła pewna Polka, mając możliwość rozmowy z Janem Pawłem II w Krakowie. - Ta klatka zmniejsza jednak ryzyko - tłumaczyła - Nic nie poradzimy, że się lękamy o Waszą Świątobliwość... - Ja też - uśmiechnął się Papież - niepokoję się o swoją świątobliwość.

[Wszyscy sobie poszli] Któregoś wieczoru, podczas szpitalnej rekonwalescencji w klinice Gemelli po zamachu na Placu świętego Piotra, Papież wyszedł ze swojego pokoju na opustoszały korytarz. Rozejrzał się i powiedział: "Ładne rzeczy, wszyscy sobie poszli, a mnie zostawili!"

[Podryw na księdza] Pewnego razu Karol Wojtyła wybrał się na samotną wycieczkę w góry. Ubrany sportowo, wyglądał tak, jak wielu innych turystów. W trakcie wędrówki spostrzegł, że zapomniał zegarka, podszedł więc do opalającej się na uboczu młodej kobiety i już miał zapytać o godzinę, gdy ta uśmiechnęła się. - Zapomniał pan zegarka, co? - A skąd pani wie? - zapytał zaskoczony Wojtyła. - Z doświadczenia - odrzekła - Jest pan dziś już dziesiątym mężczyzną, który zapomniał zegarka. Zaczyna się od zegarka, potem proponuje się winko, wieczorem dansing... - Ależ proszę pani, ja jestem księdzem - przerwał jej zawstydzony Wojtyła - Wie pan - odpowiedziała rozbawiona nieznajoma - podrywano mnie w różny sposób, ale na księdza to pierwszy raz.

[Jeździć po kardynalsku] Pewnego razu zapytano Karola Wojtyłę, czy uchodzi, aby kardynał jeździł na nartach. Wojtyła uśmiechnął się i odparł: - Co nie uchodzi kardynałowi, to źle jeździć na nartach!

[Przeprosiny] Metropolita krakowski Karol Wojtyła przyjechał na pogrzeb sufragana częstochowskiego, biskupa Stanisława Czajki, niemal w ostatniej chwili. Witając się ze zgromadzonymi na uroczystości biskupami, jakoś pominął biskupa z Siedlec. Rychło jednak się spostrzegł, wrócił, podszedł do pominiętego i powiedział: - Świnia jestem, nie przywitałem Księdza Biskupa!

[Pożegnanie biskupów] Po jednym ze spotkań Papież pożegnał polskich biskupów słowami znanej pieśni: "O cześć wam, panowie magnaci!"

[Więcej już nic nie powiem] Przed ponad 25 laty Papież w ten sposób zakończył pierwszą audiencję dla Polaków: "Więcej już nic nie mówię, bo jeszcze bym coś takiego powiedział, że później Kongregacja Nauki Wiary musiałaby się do mnie dobrać".

[Opaleni kardynałowie] Pod koniec pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, w czerwcu 1979 roku, upływającej pod znakiem upałów, Papież oznajmił, że jej pierwszy efekt jest już widoczny - opalili się towarzyszący mu kardynałowie.

[Jakoś człapię] Podczas czwartej pielgrzymki do Ojczyzny, w Olsztynie, dziennikarzowi "Gazety Wyborczej" udało się wychylić głowę ponad tłum i zapytać Jana Pawła II o zdrowie. - A jakoś człapię - odpowiedział Papież.

[Złość piękności szkodzi] Przed kilku laty - wspomina watykański korespondent Telewizji Publicznej, Jacek Moskwa - po modlitwie "Anioł Pański" Jan Paweł II przemawiał, niemal krzycząc. Zaraz potem, podczas audiencji w Pałacu Apostolskim, Moskwa prosił Papieża, aby na siebie uważał, bo jego chrypka zaniepokoiła dziennikarzy. - To ze złości - usprawiedliwiał się Papież. A odchodząc dodał: - A złość piękności szkodzi.

[Z Wami dziecinnieję] Podczas jednej ze swoich wizytacji rzymskich parafii Papież - jak to ma w zwyczaju - wdał się w rozmowę z dziećmi. - Wy jesteście młodzi, a ja już jestem stary - powiedział. - Nie, nie jesteś stary - gromko zaprotestowały dzieci. - Tak, ale jak jestem z wami, to dziecinnieję - replikował Papież

[Mów mi wujaszku] Podczas pierwszej wizyty w USA Papież spotkał się z rodziną prezydenta Jimmy'ego Cartera. Pięcioletnia wówczas wnuczka prezydenta, mając kłopoty z wygłoszeniem powitania, powtarzała w kółko: - Jego Świątobliwość, Jego Świątobliwość. Papież, chcąc wybawić dziewczynkę z kłopotów, wziął ją w ramiona i powiedział: - Mów mi wujaszku.

[Papieskie wagary] Podczas powitania w Monachium Papież spytał licznie obecne dzieci: "Dano wam dziś wolne w szkole?". "Tak" - wrzasnęła z radością dzieciarnia. "To znaczy - skomentował Jan Paweł II - że papież powinien częściej tu przyjeżdżać".

[Jak się czuje piesek] Jeden z watykańskich prałatów chciał się nauczyć polskiego, więc sprowadził sobie nasz elementarz. Nauka była jednak tak pospieszna, że kiedy chciał się nową umiejętnością pochwalić przed Ojcem Świętym, coś mu się pomyliło i zamiast: "Jak się czuje Papież", rzekł: "Jak się czuje piesek?". Papież spojrzał na niego zdumiony, po czym odpalił: "Hau, hau".

[Jan Paweł - Pawłowi] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec zebranym na mszy tak spodobały się cytowane przez Papieża słowa św. Pawła, że przerwali mu i zaczęli bić brawo. Kiedy Ojciec Święty znów doszedł do głosu, przerywając przygotowaną mowę, stwierdził: "Dziękuję w imieniu świętego Pawła".

[To tylko wasza konstytucja] W ostatnim dniu pielgrzymki do Polski w 1983 roku podczas pożegnania na lotnisku generał Jaruzelski poskarżył się Papieżowi, że ten w swych homiliach niezwykle surowo potraktował reżim komunistyczny. - Ja jedynie przytaczałem artykuły waszej własnej konstytucji - odparł łagodnie Papież.

[Nie szumcie siostry nam] W hiszpańskiej Avili, gdy szum czyniony przez rozradowane zakonnice stawał się już wprost nie do zniesienia, Papież wypalił: "Te siostry, które ślubowały milczenie, hałasują tu najgłośniej".

[Niech żyje łupież...] Podczas ostatniej pielgrzymki w Pełpinie: "Jak tak krzyczycie 'Niech żyje papież', przypomina mi się, gdy ktoś się pomylił i krzyknął: 'Niech żyje łupież'. Ja was do tego nie zachęcam".

[Ech, popapieżyć] Ojciec Święty do odwiedzającego Go polskiego księdza: - Poczekaj chwilę na mnie, muszę trochę popapieżyć.

[Papież nie da sobą kręcić] Podczas drugiej pielgrzymki do Ojczyzny w 1983 roku tłumy krakowian gromadziły się przed domem arcybiskupów, który był rezydencją Ojca Świętego. Ludzie ani myśleli rozstać się ze stojącym w oknie papieżem i bez końca przedłużali dialog z nim. Wreszcie Ojciec Święty powiedział: "Cztery lata temu kręciliście mną, jak chcieli, a teraz już jestem starym papieżem i nie dam sobą kręcić".

[Ten to ma dech] W czasie tej samej pielgrzymki, 22 czerwca 1983 roku, na krakowskich błoniach odbyła się beatyfikacja dwóch powstańców styczniowych - brata Alberta Chmielowskiego i ojca Rafała Kalinowskiego. W trakcie ceremonii buchnął nagle z kadzielnicy wielki płomień, z którym nie mogli sobie poradzić ani ministranci, ani księża koncelebranci. Wreszcie ówczesny ceremoniarz papieski ks. John Magee, Irlandczyk, dmuchnął tak skutecznie, że płomień zgasł i z kadzielnicy począł unosić się upragniony dymek. Wydarzenie nie uszło uwagi Ojca Świętego, który, sięgając po kadzidło, powiedział z uznaniem o swoim ceremoniarzu: "Ten to ma dech!".

[Czy Wyborcza wybiera Papieża] Reporter "Gazety Wyborczej" podczas pielgrzymki Jana Pawła II w 1991 roku nie posiadał się ze szczęścia, kiedy stanął "oko w oko" z Papieżem, gdy ten wychodził ze swojego dawnego kościoła parafialnego w rodzinnych Wadowicach. Rozradowany krzyknął: "Pozdrowienia od polskich dziennikarzy dla Ojca Świętego". "A Pan gdzie pracuje?" - zapytał dociekliwie Jan Paweł II I tu pod reporterem ugięły się nogi, bo pomyślał sobie, że do Papieża doszły głosy, iż "Gazeta" pisze czasem krytycznie o Kościele. Odpowiedział jednak zgodnie z prawdą: "W Gazecie Wyborczej". Ojciec Święty jednak jak zwykle zachował klasę i zapytał z charakterystycznym dla siebie dowcipem: "A będziecie tam wybierać?".

[Nie mądrz się, lecz módl] Ojciec Jan Andrzej Kłoczowski, dominikanin, zapytał kiedyś Papieża, czy dojdzie do skutku planowane w roku jubileuszowym 2000 spotkanie przedstawicieli trzech wielkich religii: - Czy na Górze Synaj pojawią się chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi? - dociekał zakonnik - Ty się nie wymądrzaj, ty się módl! - odpowiedział Ojciec Święty

[Czy protestanci wstaną wcześniej] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec w 1980 roku jeden z dziennikarzy zagadnął Jana Pawła II, czy zgadza się z opinią, że za mało czasu poświęcił na rozmowy z protestantami. "W Moguncji mogę wstać o dwie godziny wcześniej, ażeby z nimi rozmawiać, ale czy oni też wcześniej wstaną?" - opowiedział Papież

[Niesforny Papież] Jak wiadomo podczas wizyty w 1999 roku w Polsce Jan Paweł II zachorował i z tego powodu odwołano jego wizytę w Gliwicach. Ojciec Święty nie dopuścił jednak do tego, aby to śląskie miasto było jedynym miejscem na trasie jego pielgrzymki, którego nie odwiedził. Niespodziewanie w ostatnim dniu wizyty, 17 czerwca, przybył do Gliwic, a zebranemu pół milionowi wiernych dziękował za "świętą cierpliwość dla Papieża". Posługując się gwarą śląską, Jan Paweł II tak oto dialogował z tłumem: - Widać, że Ślązak cierpliwy i twardy, bo ja bym z takim Papieżem nie wytrzymam. Ma przyjechać, nie przyjeżdżo, potem znowu ni ma przyjechać - przyjeżdzo - Nic nie szkodzi - odparli wierni. - No, to dobrze. Jak nic nie szkodzi, to jakoś ze spokojnym sumieniem odjadę do Rzymu.

[Ja w tym wieku byłem Papieżem] W 1992 roku ojciec Leon Knabit został zaproszony na kolację do Ojca Świętego w pałacu watykańskim. W pewnym momencie Papież nieoczekiwanie zapytał: "To ile ojciec ma właściwie lat?". - "Sześćdziesiąt trzy" - odparł benedyktyn. - O to w tym wieku ja już byłem papieżem - odrzekł Jan Paweł II. - Wiem o tym. Wiem i bardzo mi wstyd - powiedział ociec Leon i obaj wybuchnęli śmiechem.

[Kurczę jest tańsze] Ksiądz Mieczysław Maliński, przyjaciel Ojca Świętego, podczas jednej ze swoich wizyt w domu papieskim nie posiadał się ze zdumienia, kiedy siostra usługująca do stołu papieżowi przyniosła gospodarzowi na kolację rybę, a jemu podała na talerzu kurczaka. Ksiądz Mieczysław zapytał: "Dlaczego?" - Dostałeś kurczę, bo kurczę jest tańsze - oznajmił z uśmiechem Ojciec Święty.

[Kluger za Papieża?] W 1997 roku, podczas wizyty w Zakopanem, Jan Paweł II spotkał się w "Księżówce" ze swoimi kolegami gimnazjalnymi Teofliem Bojesiem i Stanisławem Jurą. - Jak długo zamierza Wasza Świątobliwość zostać z nami w Polsce tym razem? - zapytał Jura - mam nadzieję, że przynajmniej miesiąc? - Och, nie - odpowiedział Jan Paweł II - Muszę wracać do Rzymu pojutrze. Wiecie, że jestem papieżem. Mam dużo pracy w Watykanie. - Dlaczego uciekasz tak szybko - spytał Jura - Czyż nie zostawiłeś tam Jurka Klugera w zastępstwie?

[Znowu te ptopty] W jednym z polskich miast, gdzie przygotowano na obiad kurczaka, Jan Paweł II miał powiedzieć z dezaprobatą: "Znowu te ptopty".

[Był też nauczycielem] Była sesja zimowa. Czekaliśmy na ks. prof. K. Wojtyłę, który miał egzaminować z etyki. Po dwóch godzinach wszyscy rozeszli się do domów, poza jednym kolegą księdzem, który przez cały semestr nie był na ani jednym wykładzie ks. prof. Wojtyły, gdyż w tym czasie wyjeżdżał na wystawy malarstwa do Warszawy. Ksiądz Profesor prosto z opóźnionego pociągu przyszedł pod salę egzaminacyjną. Wyglądał bardzo młodo, nie wyróżniał się wizualnie wśród księży studentów, którzy byli parę lat młodsi od niego. Ksiądz student pyta K. Wojtyłę, którego wcześniej nie widział na oczy: - Stary, ty też na egzamin? - Tak - odpowiedział zgodnie z prawdą Ksiądz Profesor, nie dodając ważnego szczegółu, że w charakterze egzaminatora. Ksiądz student zaczął ubolewać nad spóźnieniem egzaminatora, a tenże w mig zorientował się, że czekający nie uczęszczał na wykłady. Usiadł obok niego i zaczęli godzinną rozmowę związaną z zagadnieniami etyki, które były przedmiotem wykładów. Ksiądz student z podziwem popatrzył na ks. Wojtyłę i stwierdził: - Stary, jak ty jesteś obkuty! Proszę cię, jeśli przyjdzie Ksiądz Profesor, to nie wchodź przede mną na egzamin, bo z pewnością obleję! - Dobrze - zgodził się pokornie ks. Wojtyła - ale powiedz mi szczerze, dlaczego nie byłeś na ani jednym wykładzie? - Bo wiesz, panuje powszechna opinia, że jego wykłady są bardzo trudne i wręcz abstrakcyjne, ale gdyby miał taki dar przekazywania wiedzy jak ty, to słuchałbym go z największą przyjemnością. - Dobrze, to daj indeks - powiedział Ksiądz Profesor. - Co ty, żarty sobie stroisz? - zapytał ksiądz student, na co usłyszał: - Daj indeks, jestem Wojtyła - i Ksiądz Profesor wpisał oniemiałemu z przerażenia koledze 4+, z uwagą, by jednak w przyszłym semestrze zaczął uczęszczać na wykłady, by samemu wyrobić sobie sąd o wykładowcy. Tym pozornie małym wydarzeniem, o którym dowiedzieliśmy się natychmiast, zyskał taką sympatię, że bariera iluzorycznego strachu została pokonana na zawsze...

[Komu lektykę] Papież głośno rozmyśla przy licznych współpracownikach: - Co ja zrobię z tymi sedia gestatoria (lektykami papieskimi)? Kurzą się, miejsca zajmują. Paweł VI sprzedał tiarę i pieniądze rozdał ubogim, ale komu ja to sprzedam? Wiem... (i tu pada nazwisko jednego z polskich biskupów).

[Siostrzyczka Tomciu Paluszka] W czasie jednej z ceremonii na Placu świętego Piotra Papież, przechodząc wzdłuż barier, zauważa małą dziewczynkę, zagubioną w tłumie, ludzie podają mu ją ponad barierą, a on bierze ją za rękę i wędrują we dwoje po wyłożonej czerwonym suknem drodze do tronu. I tu nagle wkraczamy w bajkę: kolumnada Barniniego staje się lasem o pniach bez gałęzi. Ojciec Święty w obszernych szatach, z mitrą błyszczącą w słońcu, staje się jakiś królem z legendy, a dziewczynka - siostrzyczką Tomcia Paluszka. Doszedłszy do tronu, legendarny król podnosi dziecko w górę tak, żeby zewsząd można je było zobaczyć i przybiegający z głębi placu rodzice odbierają je z papieskich rąk.

[Tylko nie mówicie Papieżowi!] Kiedy Papież przebaczył swojemu zamachowcy - All Agcy - do Andre Frossarda zgłosił się pewien Polak, twierdząc, że wie na pewno, "jacy ludzie włożyli broń w rękę Turka". Frossard rzucił z pośpiechem: "Niech Pan tylko tego nie mówi Ojcu Świętemu! Jeszcze każe nam się za nich modlić!".

[Biskup i Góral] W czasie jednej z wędrówek po górach biskup Karol Wojtyła spotkał górala, który - widząc wędrowca utrudzonego i zakurzonego - zapytał go, kim jest. - Biskupem! - odpowiedział zziajany Karol - Jak wyście som biskupem, to jo jestem papieżem! - wzruszył ramionami góral.

[Najprzystojniejszy kardynał] Kiedyś, podczas wizytacji jednej z podhalańskich parafii przejęta z wrażenia gaździna pomyliła przygotowany tekst powitania kardynała Karola Wojtyły i zamiast zatytułować go "najdostojniejszym", powiedziała "Witojcie nom najpsystojniezy księze kardynale". On zaś spojrzał na nią z filuternym błyskiem w oku i odparł: "No, coś w tym jest".

[A co, nie wolno mi?] [Kiedy po Krakowie rozeszła się wieść, że 29 maja 1967 roku arcybiskup Karol Wojtyła został kardynałem, ojciec Leon Knabit, benedyktyn z Tyńca, znany obecnie z prowadzenia programów telewizyjnych, pogratulował nominowanemu w typowy dla księży sposób: ukląkł na jedno kolano i pocałował go w rękę. Ku zaskoczeniu ojca Leona świeżo upieczony kardynał zrobił dokładnie to samo. "Proszę Księdza Kardynała!" - zawołał zmieszany i zażenowany benedyktyn. "A co, nie wolno mi?" - odparł z figlarnym uśmiechem przyszły papież.

[Wierszyki na różne okazje] Podczas wypraw turystycznych ze studentami ks. Karol Wojtyła, zwany "Wujkiem", często układał wierszyki i piosenki do różnych sytuacji. W 1957 roku w Bieszczadach recytował taki oto dwuwiersz: "Rano mnie chwalą, wieczorem mnie ganią i jak tu można wierzyć tym... paniom". W 1952 roku swojej podopiecznej, świeżo upieczonej nauczycielce, podarował notes z dedykacją: "W tym notesie nie pisz dwójek, o to prosi Cię dziś Wujek!". W 1955 roku, podczas spływu kajakowego na Drawie, cała grupa, potwornie zmęczona, dotarła na biwak o zmroku. Jedynie "Wujek" nie tracił rezonu i całą sytuację spointował rymowanką: "Za te całodzienne harce, Zmówię brewiarz przy latarce". Wierszyki do różnych sytuacji układał również będąc biskupem i kardynałem. Kiedy wyjeżdżając na narty do Zakopanego zatrzymał się w klasztorze urszulanek na Jaszczurówce, "dokuczał" jednej z sióstr, o imieniu Alfonsa, ułożonym przez siebie wierszykiem: "Siostra Alfonsa na mnie się dąsa".

[Nie ma chrztu bez wody] 15 maja 1977 roku, po wielu trudnościach i po wieloletnich oczekiwaniach na pozwolenie budowy kościoła, odbył się wreszcie długo oczekiwana konsekracja świątyni w Nowej Hucie-Bieńczycach. Na uroczystościach w mieście, gdzie według założeń władz komunistycznych nie miało być miejsca dla Boga, przybyło kilkadziesiąt tysięcy osób. Stali oni cierpliwie kilka godzin mino nieustannie padającego ulewnego deszczu. Kardynał Karol Wojtyła dodawał im ducha słowami: "Konsekracja, to jakby chrzest, a gdzie jest chrzest, tam musi być i woda".

[Czy jest tu biskup?] W 1960 roku, wracając po Bieszczadach, grupa "Wujka" wsiadła do pociągu do Krakowa w Sanoku. Nagle do przedziału wtargnął konduktor i zakrzyknął: "Czy jest tu biskup?". Wszyscy zaniemówili, nie widząc o co chodzi. Widząc zdziwione miny, konduktor wyjaśnił: "Uczeń Biskup z Rybnika". Pierwszy ocknął się ks. Wojtyła, który był już wówczas biskupem i odpowiedział: "Nie, nie ma go tutaj". Okazało się, że konduktor znalazł legitymację niefortunnego Biskupa i szukał go, by mu ją oddać.

[Papież to nie mistrz olimpijski] Pracownicy Watykanu nie mogli pogodzić się z tym, że nowy papież nie chce korzystać z lektyki papieskiej, zwanej sedia gestatoria. "Bez sedia gestatoria Ojciec Święty nie będzie widziany, może więc jakiś podest?" - nie dawali za wygraną "watykańczycy". "Na podest nie wejdę, nie jestem mistrzem olimpijskim!" - oznajmi stanowczo Jan Paweł II

[Górale obronią] Nazajutrz po uroczystości inauguracji pontyfikatu, 23 października 1978 roku, papież spotkał się w Auli Pawła VI ze swoimi rodakami licznie przybyłymi do Rzymu. Dostrzegłszy górali w pięknych, tradycyjnych strojach, podszedł do nich i powiedział: - "No, jacyż to z was są górale, co ciupagi macie, a swojego metropolitę toście wypuścili z Krakowa?". Na to Staszek Trzebunia odpowiedział: "Przecież jakby się tu wom jaka krzywda działa, to my przyjdziemy i was bydziemy bronić!".

Ludzie znający dobrze Jana Pawła II powiadają, że Papież nawet w najgorszych sytuacjach nie traci poczucia humoru. Joaquín Navarro-Valls, rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej, zapytał go kiedyś wprost: - Czy Wasza Świątobliwość płacze? - Nigdy na zewnątrz - odpowiedział Papież. Źródło: G. Weigel, Świadek nadziei

W 1927 roku - wkrótce po tym, jak amerykański lotnik Charles Lindbergh samotnie przeleciał nad Atlantykiem - zapytano małego Karola Wojtyłę: - Kim chciałbyś zostać? - Będę lotnikiem! - odpowiedział chłopiec. - A dlaczego nie księdzem? - Bo Polak może być drugim Lindberghiem, ale nie może zostać papieżem. Opowieść apokryficzna, źródło: ks. K. Pielatowski, Uśmiech Jana Pawła II Przed wojną w 10-tysięcznych Wadowicach mieszkało ok. dwóch tysięcy Żydów. "Wielu z nich - napisze po latach Jan Paweł II w liście do swojego żydowskiego przyjaciela Jerzego Klugera - było naszymi kolegami w szkole podstawowej, a później w wadowickim gimnazjum..."

Kiedy ogłoszono wyniki egzaminu wstępnego do gimnazjum, Jurek Kluger dowiedziawszy się, że cała jego klasa pomyślnie zdała ów egzamin, postanowił podzielić się dobrą nowiną z przyjacielem. Po długich poszukiwaniach znalazł go wreszcie w kościele. Lolek Wojtyła w białym stroju ministranta służył do Mszy. - Lolek, Lolek, zostałeś przyjęty! - głośny szept Klugera rozległ się w całym kościele. Spojrzenie kolegi uciszyło go. Postanowił zatem poczekać. Kiedy Msza święta dobiegła końca, minęła go jakaś kobieta. - Co ty tu robisz? Czy ty nie jesteś synem prezesa gminy żydowskiej? - spytała i poszła dalej, nie czekając na odpowiedź. I dobrze, bo Jurek nie bardzo wiedział, co jej powiedzieć. Po chwili pojawił się Wojtyła. - Czego chciała od ciebie ta kobieta? - zapytał. - Nie wiem. Pewnie zdziwiła się, widząc Żyda w kościele. Reakcja Karola była natychmiastowa: - Czemu miałaby się dziwić? Przecież jesteśmy wszyscy dziećmi jednego Boga! Źródło: G. F. Svidercoschi, List do przyjaciela Żyda (książka napisana na podstawie wspomnień Jerzego Klugera) Karol był zapalonym sportowcem. Lubił zwłaszcza piłkę nożną - najchętniej grywał na bramce. Nazywano go "Martyna", na cześć znanego przedwojennego piłkarza Henryka Martyny. Ponieważ w klasie było kilku Żydów, chłopcy dzielili się na dwie drużyny: "katolicką" i "żydowską". W bramce z jednej strony stał Lolek Wojtyła, z drugiej - Poldek Goldberger, syn dentysty, wielki jak szafa. Często jednak - nawet gdy ściągano graczy z innych klas - nie udawało się zebrać wystarczającej liczby Żydów, żeby stworzyć z nich drużynę. W takie dni Lolek bronił bramki... żydowskiej, zwłaszcza jeśli nie było na boisku Goldbergera. Źródła: G. F. Svidercoschi, dz. cyt.; D. O Brien, Papież nieznany W przedwojennej Polsce antysemickie nastroje i zachowania nie należały do rzadkości. Nawet w szkole w Wadowicach, w klasie Karola Wojtyły, gdzie było kilku Żydów - wspomina jeden z kolegów - "dokuczano im czasami". Ale Wojtyła nie brał w tym nigdy udziału: "Karol, który prezesował Sodalicji Mariańskiej, zawsze stawał w ich obronie. Oni bardzo go lubili...".

Mówi Regina (Ginka) Beer*, Żydówka, sąsiadka rodziny Wojtyłów, koleżanka Karola z amatorskiego teatru: Była tylko jedna taka rodzina, która nigdy nie okazała śladu wrogości rasowej wobec nas: Lolek i jego tata. Kiedy już miałam wyjechać z Polski do Palestyny, ponieważ nieszczęście groziło Żydom, poszłam się * W marcu 2000, w artykule pt. Wadowiccy ziomkowie Lolka, opublikowanym w "Gazecie Wyborczej" przy okazji wizyty Jana Pawła II w Ziemi Świętej, Mikołaj Lizut opisał przyjaźń młodego Karola Wojtyły z Ginką Beer. Czytamy tam m.in.: "Piętnaście lat temu Lolek i Ginka odnaleźli się. Papież zaprosił ją do Watykanu, wypytywał o całą jej rodzinę, oboje płakali ze wzruszenia". I dalej: "Regina Beer (...) teraz jest ciężko chora, leży w szpitalu i dlatego nie mogła przyjechać na spotkanie z Papieżem w Yad Vashem. Była za to jej córka". pożegnać z Lolkiem i jego ojcem. Pan Wojtyła był bardzo przejęty moim wyjazdem, a kiedy zapytał, dlaczego opuszczam Polskę, wyjaśniłam mu to. Ciągle powtarzał: "Nie wszyscy Polacy są antysemitami. Wiesz, że ja nie jestem!". Rozmawiałam z nim szczerze i powiedziałam, że niewielu jest takich Polaków jak on. Był bardzo przygnębiony. A Lolek chyba jeszcze bardziej niż jego ojciec. Powiedziałam mu "do widzenia" tak miło, jak tylko potrafiłam, lecz on był tak poruszony, że nie mógł znaleźć ani jednego słowa, by mi odpowiedzieć. Tak więc podałam rękę jego ojcu na pożegnanie i wyszłam. Źródła: relacja R. Beer, w: D. O Brien, dz. cyt.; relacja Jana Wolczko, w: J. I. Korzeniowski, Anegdoty i ciekawostki z życia Jana Pawła II Początkowo Karol Wojtyła wcale nie myślał o tym, żeby zostać księdzem. Wydawało mu się, że ma zupełnie inne powołanie - nade wszystko pociągała go literatura i teatr. Chciał być aktorem, a jak mawiał Juliusz Osterwa: "aktor to nie jest błazen, to działacz pełniący swoje posłannictwo".

Pamiętam jego pierwsze spotkanie z księciem metropolitą Adamem Stefanem Sapiehą - wspomina ksiądz Edward Zacher, katecheta Karola Wojtyły. - Było to w maju 1938 roku. Metropolita przyjechał do Wadowic na wizytację. Parę dni wcześniej zawołałem Karola i powiedziałem do niego: "Lolek, przygotujesz sobie mowę powitalną, bo przyjeżdża nasz Metropolita". Doskonale pamiętam, że napisał pięknie, a jeszcze ładniej powiedział. Gdy ceremonia się skończyła, Metropolita chwycił mnie za rękę i spytał: - A on co, księdzem będzie? - Niestety nie! - odparłem. - Szkoda, szkoda! Ale dlaczego? - dopytywał się Arcypasterz. - Bo się zakochał w polonistyce. I już nawet wiersze pisze. Chce być aktorem. - Szkoda, wielka szkoda! - raz jeszcze powtórzył Sapieha. Źródło: relacja ks. E. Zachera, w: ks. K. Pielatowski, dz. cyt. Świadkowie z tamtych lat powtarzają, że Karol był dobrym kolegą; choć "podpowiadania i odpisywania nie uznawał, ale był tolerancyjny, gdy ktoś z sąsiadów - zapuszczał oko do jego klasówki - ".

Kiedy nadszedł dzień egzaminu maturalnego, Kluger siadł tuż za Wojtyłą, choć doskonale wiedział, że Karol nie ma zwyczaju podpowiadać ani podawać ściąg. Dlaczego więc zajął to właśnie miejsce?! Bo miał intuicję. To był egzamin z łaciny: należało przetłumaczyć na język polski odę Horacego. A Jurek tego nie potrafił. Gryzł obsadkę, patrzył w sufit, a czas mijał. Wreszcie - tak, to była ostatnia deska ratunku - zaczął rozpaczliwie wpatrywać się w plecy przyjaciela, niemo błagając go o pomoc. I nagle... Karol powoli przesunął się na bok, odsłaniając kartkę ze swoim tłumaczeniem. Po egzaminie - relacjonuje biograf - Jerzy Kluger podziękował przyjacielowi, który w odpowiedzi tylko uśmiechnął się przekornie. Źródła: G. F. Svidercoschi, dz. cyt.; D. O Brien, dz. cyt.; relacja Antoniego Bohdanowicza, Wspomnienia kolegi z klasy, w: Młodzieńcze lata Karola Wojtyły. Wspomnienia

Wspomina Halina Królikiewicz-Kwiatkowska, koleżanka z Wadowic: Jaki był Karol Wojtyła? Na pewno inny od swoich kolegów, odrębny. Ale co to znaczy? Trudno wytłumaczyć te cechy. Wesoły, bardzo koleżeński, pierwszy niosący pociechę w nieszczęściu, w chorobie, uprawiający sporty; zasadniczość była mu zupełnie obca. A przecież czuło się zawsze, że ma - w jakiś sposób niedostępny - swój świat myśli, że jest głęboko religijny, że umie najwięcej z nas wszystkich, że czyta trudne filozoficzne książki, które nas znudziłyby już po kilku stronach, że uczy się i nie traci na próżno ani chwili. I pisze - poematy, wiersze, dramaty filozoficzne dla nas zawiłe, a kiedy rozmawia, to uważnie słucha swego interlokutora, ale zawsze, nawet i dziś, w jego oczach błyskają iskierki ni to humoru, ni jakiejś ironijki czy też wyrozumiałości dla każdego, bo nigdy nie potępiał, nie pouczał, ale rozumiał. Dziennikarze często zadają pytanie, jakie miał wady. Nie wiem. Nie znam. Do gimnazjum biegł za trzy minuty ósma rano z pobliskiego rynku, obok którego mieszkał, i wpadał w ostatniej chwili do klasy z wielką, rozwichrzoną gęstwą włosów, które nigdy nie chciały go słuchać*. Źródło: H. Królikiewicz-Kwiatkowska, Wzrastanie, w: Młodzieńcze lata... * Fryzura Karola była przedmiotem żartów jeszcze na studiach. Wśród wierszyków pisanych przez studentów polonistyki znalazł się i taki: "Młodym rybom brak podniebień/Czy Wojtyła ma już grzebień?". Jesienią 1938 roku Karol Wojtyła zapisał się na I rok polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Ostatnią ławę w głównej sali wykładowej - pisze Tadeusz Kwiatkowski, kolega Karola ze studiów - zajęło dobrane towarzystwo adeptów literatury pięknej, które naturalnie trochę nonszalancko traktowało długie perory profesorów starających się zachęcić nas do nauki. Wojtyła siedział o wiele bliżej katedry i nie zajmował się żartami i różnymi dwuwierszami, które układaliśmy na poczekaniu "ku pokrzepieniu serc". Fraszki i epitafia dotyczyły profesorów i kolegów, i oczywiście Wojtyły. Oto przykłady tej twórczości: "Damy słuchaczowi rząd i konia, kto zrozumie wykłady Pigonia", "Starszy asystent Kazimierz Wyka wykłada na poziomie - Płomyka - ", "Spójrzcie tylko na Holuja, zawsze smutny jak tuja". Wierszyki to niezbyt wyszukane, ale bawiły nas w czasie wykładów, które wydawały nam się nudne i niepotrzebne - kontynuuje Kwiatkowski. - Kiedy Karol dostawał taką karteczkę, wzruszał ramionami i spozierał na nas z politowaniem. A my pękaliśmy ze śmiechu, gdy koledzy podsuwali mu coraz to nowe płody  naszej twórczości wykładowej: "Poznajcie Lolka Wojtyłę, wnet poruszy ziemi bryłę". Źródło: T. Kwiatkowski, Karol, w: Młodzieńcze lata...

Opowiada Juliusz Kydryński, najbliższy przyjaciel z czasów studenckich: Karol był dyskutantem wyrozumiałym, nigdy nie usiłował narzucić swego zdania. Wiedzieliśmy oczywiście, że jest głęboko wierzącym i praktykującym katolikiem, lecz taką postawę (do tego ze skłonnościami do bigoterii) manifestował raczej Z., poza tym żyjący dość swobodnie. Karol nie manifestował niczego; ale też żył w swojej dyscyplinie wewnętrznej, bardzo surowej, lecz dyskretnej, nie obnoszonej na zewnątrz. Wydaje się, że Karola trudno było w sposób złośliwy zgorszyć, sprowokować, oburzyć. Zdawał się - już wtedy - rozumieć i wybaczać wszystko. Karol zachowywał się tak samo wobec wszystkich: nie czynił nigdy różnic między kolegami z powodu ich takich czy innych przekonań i poglądów. Brzydził się może tylko zdecydowanymi bojówkarzami - no, ale z tymi się nie kolegował. Źródło: J. Kydryński, Pomazaniec z Krakowa, w: Młodzieńcze lata...

Jego bliscy koledzy z ławy uniwersyteckiej przybili kiedyś na drzwiach jego pokoju w Bursie Akademickiej, tzw. Pigoniówce, wizytówkę: "Karol Wojtyła - początkujący święty". Źródło: relacja Danuty Michałowskiej, w: Kalendarium życia Karola Wojtyły Także na uniwersytecie, wśród studentów, panowała wówczas atmosfera nieprzychylna Żydom.

Mówi Zofia Żarnecka, koleżanka ze studiów: Pamiętam, że Karol Wojtyła bardzo często towarzyszył Ance Weber i pełnił wobec niej szczególną rolę. Mianowicie - tak to odbierałam wówczas, a i teraz również - ochraniał ją, Żydówkę, przed ewentualną agresją "wszechpolaków". Jego stosunek do młodzieży wszechpolskiej był negatywny, z czym się nie krył. Nie uważam, aby czymkolwiek specjalnie wyróżniał się wśród studentów, poza odważnym - jak na owe czasy - sprawowaniem opieki nad koleżanką Żydówką. W kręgu moich najbliższych kolegów cieszył się sympatią i uznaniem. Skromny, spokojny, zawsze bardzo ubogo ubrany, robił wrażenie wiejskiego chłopaka, towarzysko niewyrobionego, ale z charakterem, wyraźnie "odbijał" od ekspansywnych i pewnych siebie kolegów. Źródło: relacja Z. Żarneckiej, w: Kalendarium... 1 września 1939 roku wybuchła wojna. Uniwersytet został zamknięty. Karol Wojtyła, żeby zdobyć kartki żywnościowe dla siebie i ojca i uchronić się przed wywózką na roboty do Rzeszy, poszedł do pracy: do fabryki sody "Solvay". Na początek trafił do kamieniołomu - rozbijał bloki wapienne, pracował też przy kolejce wąskotorowej.

W kamieniołomach robotnicy umówili się, żeby nie pomagać koledze w podnoszeniu przewróconego wagonika, bo ten - męcząc się z tym sam - przedłużał czas odpoczynku kolegów, a przez to i Niemcy mieli mniej wykonanej pracy für Sieg, dla zwycięstwa. Wszyscy robotnicy temu się podporządkowywali - jedynie akademik Wojtyła nie mógł znieść widoku długiego męczenia się kolegi z podniesieniem tego wagonika i zawsze mu pomagał. Źródło: relacja Mariana Piwowarczyka, w: Kalendarium... Wkrótce Karol został pomocnikiem strzałowego - specjalisty od zakładania ładunków wybuchowych i wysadzania skał.

Jan Paweł II: Przydzielono mnie do pomocy tak zwanemu strzałowemu. Nazywał się on Franciszek Łabuś. Wspominam go dlatego, że nieraz tak się do mnie odzywał: "Wicie co, Karolu, wy to powinniście iść na księdza. Dobrze by wam było. Bo śpiwoć, to śpiwocie ładnie...". Franciszek Łabuś: Przyszedł taki młodziutki do roboty, tak mi żal go było, nie wiem, ale do niczego się nie nadawał. Myślałem sobie, najlepiej by mu było iść na księdza. Miał takie delikatne rączęta. Ja nie dałem mu robić, ale on robił. Mnie było przecież ze świata, a jemu do świata. Pomagał mi w nawijaniu drutu, nosił środki strzałowe za mną. Razu pewnego, jak zwykle, ja ładował, a on przy mnie stał. Ja mu mówił, lepiej tobie będzie zostać księdzem, a on się tylko uśmiechał. Potem mi wspomniał, że został tym księdzem. Źródła: Jan Paweł II, Dar i Tajemnica; relacja ks. Józefa Tischnera przekazana autorowi wyboru; relacja F. Łabusia, w: Przez Podgórze na Watykan Pomimo wielu wyczerpujących zajęć Wojtyła nie zrezygnował jednak z pracy nad sobą, z nauki ani z teatru.

Gdy spojrzałem na książki w mieszkaniu Karola - wspomina Tadeusz Kwiatkowski - o wielu z nich nie miałem zielonego pojęcia. Same dzieła filozofów, jakieś tomy rozpraw religijnych. Nie interesowało mnie to. - Czy ty to wszystko przeczytałeś ? - spytałem go, wskazując na półkę z książkami. - Jeszcze nie wszystkie - odpowiedział - ale przeczytam. Kiedyś zapytałem Karola, czy zna Trzy zimy Miłosza. - Czytałem - skinął głową. - Piękne wiersze. - Człowieku - zawołałem - kiedy ty masz czas na to wszystko? Harujesz w Solvayu, chodzisz na próby teatralne rapsodyków, zajmujesz się filozofią. - Dla chcącego nic trudnego - uśmiechnął się i poklepał mnie po ramieniu. Źródło: T. Kwiatkowski, dz. cyt. W Krakowie Karol Wojtyła mieszkał razem ze swoim ojcem na Dębnikach, przy ul. Tynieckiej, w domu należącym do najbliższych krewnych zmarłej kilka lat wcześniej matki. Kiedy ojciec umarł, Karol nie chciał być sam w opustoszałym mieszkaniu - przeprowadził się wtedy do zaprzyjaźnionej rodziny Kydryńskich.

Wspomina Juliusz Kydryński: Było to jeszcze w roku 1941, w czasie gdy Karol mieszkał z nami na Felicjanek. W owych latach wojny krążyły rozmaite przepowiednie. Nie dowierzając im naturalnie, czytało się je jednak z zapałem, szukając w nich irracjonalnej pociechy. Między innymi popularna była tzw. przepowiednia z Tęgoborza. I pamiętam dokładnie tę chwilę, kiedy siedzieliśmy razem z Karolem przy biurku, a przed nami leżał tekst owej przepowiedni, której fragment brzmiał: "...trzy świata rzeki dadzą trzy korony Pomazańcowi z Krakowa..." Przeczytawszy te słowa, a będąc zawsze skłonny do rozmaitych wygłupów, poklepałem - pamiętam - Karola po ramieniu i zawołałem: - No, Karolku, "Pomazaniec z Krakowa" to oczywiście ja! Ale kim ty będziesz? Źródło: J. Kydryński, dz. cyt. Stare mieszkanie na Dębnikach - dwa pokoiki z kuchnią, niemalże w suterenie - zwane było przez przyjaciół "katakumbami". "Katakumby" stały puste, dopóki w sierpniu 1941 roku nie wprowadził się do nich Mieczysław Kotlarczyk z rodziną. Kotlarczyk nie miał w Krakowie żadnego locum - na Tyniecką zaprosił go Wojtyła. Ale założyciel Teatru Rapsodycznego postawił przyjacielowi pewien warunek: zajmie jeden pokój, jeśli w drugim na nowo zamieszka Karol. I tak się stało.

Mówi ksiądz Mieczysław Maliński, przyjaciel i biograf Papieża: Słyszałem z ust Kotlarczykowej, że nieraz, gdy przechodzili w nocy przez jego skromny pokoik, który dzielił ich od kuchni i ubikacji, natykali się na niego leżącego krzyżem albo śpiącego nie w łóżku, tylko na podłodze. Źródło: ks. M. Maliński, Przewodnik po życiu Karola Wojtyły Wspólne zamieszkiwanie już wkrótce zaowocowało nowymi przedstawieniami rapsodyków, chociaż - jak napisze potem Jan Paweł II - "od pewnego momentu zdawałem sobie sprawę, że teatr nie jest moim powołaniem".

Tadeusz Kwiatkowski: Wspominam jeszcze dzisiaj chwilę, jaką przeżyłem na jednym z tajnych przedstawień Teatru Rapsodycznego. Był to wieczór poświęcony Panu Tadeuszowi. Jeden z wykonawców, Karol Wojtyła, recytował powoli, w skupieniu, fragmenty ze spowiedzi księdza Robaka. Naraz w ciszy odezwał się głośnik niemieckiego radia, zainstalowany naprzeciw kamienicy, w której odbywało się przedstawienie. "Główna kwatera naczelnego wodza podaje do wiadomości..." I padły słowa o zwycięstwach, jakie odnosił oręż niemiecki nad Europą. Recytator nie przerwał, nie zmienił tonu. Mówił cicho, spokojnie, jakby nie słyszał tubalnego tonu spikera. Mickiewicz nie podjął krzykliwej walki. Kiedy szczekaczka kończyła pochwałę niemieckich zbrodni, Mickiewicz głosił pojednanie Soplicy z Klucznikiem. Wtedy właśnie, gdy stanęła wojna w cesarskim gabinecie. Spojrzałem po twarzach zebranych gości. Ta sama myśl ożywiła nasze oczy. Czuliśmy się wszyscy synami narodu, który, choć niejednokrotnie oszukany na przestrzeni wieków, nie ulegnie przemocy. Chwila była naprawdę osobliwa. Źródło: T. Kwiatkowski, Krakowski teatr konspiracyjny, w: "Pamiętnik Teatralny" 1963 Karol powoli dojrzewał do wyboru kapłaństwa - jesienią 1942 roku powziął ostateczną decyzję wstąpienia do Krakowskiego Seminarium Duchownego. Miało ono wtedy charakter tajny. Karol uczył się i zdawał egzaminy, mieszkając nadal w domu przy Tynieckiej i pracując w fabryce "Solvay" - już nie w kamieniołomie, lecz w oczyszczalni sody.

Mówi Józef Pachacz, robotnik z "Solvayu": Spotkałem go na zakładzie. Była dwunasta godzina. Dzwoniło na "Anioł Pański". Dzwonek usłyszał, wiadra położył, przeżegnał się i modlił się. Potem wstał i poszedł dalej. Nie krępował się niczym. Był bardzo pobożny - wspomina Władysław Cieluch, kolega Karola Wojtyły z pracy. - Na nocnej zmianie, około dwunastej w nocy, klękał na środku oczyszczalni i modlił się. Niejednokrotnie podchodziłem do niego i półgłosem, ażeby nie przeszkadzać w modlitwie, zawiadamiałem, że skropliny są mocne. Po chwili kończył modlitwę i zabierał się do pracy. Nie wszyscy jednak pracownicy odnosili się z sza cunkiem do człowieka pobożnego. Byli i tacy, którzy w czasie modłów rzucali w niego pakułami lub innymi przedmiotami. Źródło: relacje J. Pachacza i W. Cielucha, w: Przez Podgórze na Watykan

Kiedyś, było to w zimie, Karol Wojtyła przyszedł do pracy spóźniony, trząsł się z zimna. Jak się okazało, nie miał na sobie podszytej futerkiem kurtki, w której zwykle chodził. Koledze, Józefowi Dudkowi, wyjaśnił, że spotkał na ulicy starego człowieka, lekko pijanego, bliskiego zamarznięcia. Oddał mu swoje okrycie, uważając, że młodszemu łatwiej wytrzymać ziąb. Józef Dudek pamięta również, jak kiedyś Wojtyła przekonał robotników, by zrezygnowali z samosądu na koledze - folksdojczu. Źródło: relacja J. Dudka, w: Kalendarium... W sierpniu 1944 roku, ze względów bezpieczeństwa, wszyscy klerycy tajnego seminarium zamieszkali w pałacu arcybiskupim.

Mówi ksiądz Franciszek Konieczny, wówczas jeden z kleryków: Patrzyliśmy codziennie na kolejki biedaków gromadzących się przed poczekalnią u pana Franciszka, chcących uzyskać zezwolenie na "posłuchanie" u Księcia Metropolity. Po jakimś czasie zaczęła się też gromadzić "bieda krakowska" pod drzwiami naszego mieszkania - konkretnie domagano się przywołania księdza Wojtyły. Pamiętam, jak zapukał do naszego pokoju mężczyzna i poprosił o przywołanie księdza Karola. Ten podszedł do proszącego, rozmawiając z nim na korytarzu. Wraca do siebie. Schyla się i z walizeczki, znajdującej się pod łóżkiem, zabiera sweter, kryjąc go pod sutanną. Wychodzi i zaraz wraca, już bez widocznego poprzednio "uwypuklenia". Oddał biedakowi swój nowiutki sweter, który dopiero wczoraj otrzymał od pana Kotlarczyka. Sam marzł i dygotał z zimna. Nie wiem, skąd brał i czym obdzielał. Ale często przychodzili ludzie i pytali o niego. Dzielił się z biedakami, czym mógł. Źródło: relacja ks. F. Koniecznego, w: Kalendarium... Dla Żydów wojna oznaczała zagładę. Karol Wojtyła nie był w żaden sposób zaangażowany w konspiracyjną akcję pomocy Żydom, a przynajmniej nic o tym oficjalnie nie wiadomo, chociaż znany żydowski działacz społeczny Józef Lichten, wspominając Wojtyłę z tamtych czasów, pisał o "młodzieńcu, który doświadczył nazistowskiej okupacji i niejednemu pomógł w ciężkiej chwili". Sam Papież, wprost zapytany o to przez księdza Adama Bonieckiego, odpowiedział: "Nie, niestety nie miałem takiej okazji. Być może jakieś listy czy przesyłki, które dotyczyły ratowania Żydów, przenosiłem od pani Szkockiej, zaangażowanej, zdaje się, w tę akcję, ale ja o tym nie wiedziałem...". Niemniej, w roku 1998,. izraelski tygodnik "Kolbo" opublikował relację 66-letniej Edith Zirer, Żydówki, która twierdzi, że uratował ją Karol Wojtyła.

Był rok 1945. Edith Zirer miała wtedy 13 lat. Po wyzwoleniu Auschwitz znalazła się na stacji kolejowej w Krakowie. "Byłam przekonana, że to już koniec - opowiada. - Położyłam się na ziemi. W tej właśnie chwili pojawił się jak anioł, jak sen z nieba, młody Karol Wojtyła. Podszedł do mnie z garnuszkiem herbaty, następnie podał mi kanapkę z serem. Próbowałam wstać, lecz zaraz upadłam na ziemię. Wówczas on wziął mnie na ręce i niósł na plecach. Pamiętam jego brązową kurtkę, jego spokojny głos, kiedy mi opowiadał o śmierci swoich rodziców i brata, o swojej samotności i o tym, żeby się nie zniechęcać, ale walczyć o życie". Źródła: Biuletyn Prasowy KAI (nr 12/1998); J. Szczypka, Jan Paweł II. Rodowód; Życiorys nie do popsucia. Z ks. Adamem Bonieckim rozmawia Tomasz Fiałkowski, w: "Tygodnik Powszechny" nr 12/1999 Wiosną 1945 roku wojna się skończyła. Zaczął funkcjonować Uniwersytet. Wydawało się, że to początek powrotu do normalności.

Wspomina ksiądz Andrzej Baziński, kolega z seminarium: Rok 1945 - to był czwarty rok studiów. Razem zdążaliśmy z seminarium do Collegium Novum, głównego gmachu UJ, w którym mieścił się również Wydział Teologiczny. Zatrzymuje nas ubogo ubrana niewiasta, pyta: "Który z was jest ksiądz Wojtyła?" i wyjaśnia przyczynę zatrzymania. "Ksiądz pracował razem z moim mężem w fabryce krakowskiej w latach okupacji. W tym czasie urodziłam dziecko. Mąż pracował na nocnej zmianie. Kiedy Ksiądz dowiedział się o naszej ogromnej radości, po przepracowanym dniu podjął nocną pracę palacza za mojego męża, by mógł być przy mnie i dziecku. Te noce zastępcze powtórzył Ksiądz w fabryce aż do czasu, kiedy powróciłam do sił. Ksiądz mnie zupełnie nie znał, a tyle serca okazał mnie i mojemu dziecku. Do końca swojego życia będziemy Księdzu wdzięczni i tę wdzięczność przekażemy naszemu dziecku. Proszę przyjąć od nas skromny upominek wdzięczności - nowe buty". Mówiła te słowa, mając łzy w oczach. Pamiętam, że w milczeniu doszliśmy do Collegium, byłem tak wzruszony. Prezent - nowe buty - był tylko kilka dni w szafce seminaryjnej. W tajemnicy przed kolegami przekazał je potrzebującemu robotnikowi w Krakowie i dalej chodził w swoich starych, mocno podniszczonych butach. Źródło: relacja ks. A. Bazińskiego, w: Kalendarium...

Dziecko było zaziębione, na dworze plugawa pogoda - wspomina Tadeusz Kwiatkowski. - Karol zdecydował, że przyjdzie do naszego mieszkania i dokona obrzędu. Świeżo upieczony ksiądz oświadczył nam z góry, że jest to pierwszy chrzest, jakiego udziela w życiu, więc może nie wypadnie zbyt okazale, bo i trema, i brak doświadczenia nie pozwolą na odpowiednią celebrę. Zaraz potem miał pociąg do Katowic, by stamtąd jechać już prosto do Włoch. Przyniósł ze sobą niewielką walizeczkę i położył na krześle. Halina krzątając się po mieszkaniu, trąciła walizeczkę, która spadła na podłogę. Wypadły z niej dwie kromki chleba z kawałkami słoniny. To była cała jego żywność na długą i męczącą podróż*. Źródło: relacja T. Kwiatkowskiego, w: J. Szczypka, dz. cyt. * Zamieszczamy tę relację, choć nie całkiem poświadczają ją dokumenty. Chrzest Moniki Kwiatkowskiej odbył się 11 listopada, a wedle Kalendarium... Wojtyła wyjeżdżał z Krakowa cztery dni później. Niemniej - jak komentuje Szczypka - "ów cokolwiek ascetyczny obraz dwu kromek jest sugestywny. Niewątpliwie pasuje do tego księdza, który długo jeszcze będzie musiał się zmagać z niedostatkiem". Po powrocie zza granicy, w roku 1948 młody ksiądz doktor został skierowany do pracy w wiejskiej parafii Niegowić.

Pisze Tadeusz Kudliński, teatrolog, przyjaciel Karola z czasów okupacji: Po dwu latach nieobecności w kraju powrócił ksiądz Wojtyła i zjawił się u mnie - już z piętnem wielkoświatowego obycia. Odżyły dawne wspomnienia, a w toku rozmowy zapytałem gościa o pełnioną przez niego aktualnie funkcję, sądząc, że będzie rangi kurialnej wobec dotychczasowych preferencji. - Ale gdzież - zaśmiał się ksiądz Wojtyła. - Mam nominację na wikarego w Niegowici. - W Niegowici? A gdzie to? - Koło Wieliczki. - Wiocha? - Tak, wioska. Trzeba zaczynać od dołu. Źródło: T. Kudliński, Głosy teatromana do młodzieńczej biografii Jana Pawła II, w: Młodzieńcze lata... Mieszkańcy Niegowici do dziś ciepło wspominają swojego dawnego wikarego.

Stanisław Substelny: Jechałem koniem po mleko w stronę Gdowa. Spotkałem się z takim gościem... Szedł od Gdowa. Miał cajgowe spodnie, kamizelkę, trzewiki bardzo kiepskie i taką teczkę, że ja bym się na jarmark wstydził z taką iść. Zapytał mnie, gdzie jest najbliższa droga do Niegowici. Mówię mu, żeby szedł na tę kapliczkę w Marszowicach, a potem przez pole. Zapytałem, po co tam idzie, bo widziałem, że to obcy. Powiedział, że idzie służyć na parafię. Myślę sobie, że to na pewno ksiądz. Mówię, że go zawiozę, ale odmówił. Poszedł w stronę kapliczki. Patrzyłem, czy dobrze skręci. A on ukląkł przed kapliczką i długo się modlił. Potem wstał i skręcił, gdzie wskazałem. Stanisław Wyporek: Był człowiekiem skromnym. Będąc wiele razy w jego mieszkaniu w Niegowici, widziałem, jak mieszka. Nie miał nawet poduszki pod głowę. Nosił wtedy na sutannie taki wełniany "kubrak", który służył mu także jako poduszka. Kiedy powiedziałem kobietom z Rodziny Różańcowej o tej kubrakowi-poduszkowej sprawie, zawstydziły się pewnie trochę, bo zaraz przyniosły na wikarówkę poduchę. Nie miał jej jednak, o ile pamiętam, zbyt długo. Tamtej zimy spaliło się w parafii jakieś gospodarstwo. Ludzie zostali bez dachu nad głową. Podobno ksiądz Karol oddał im wtedy tę swoją poduszkę. Tadeusz Turakiewicz: To był ksiądz, nie znajdziesz takiego! Co ci prości ludzie widzieli w nim takiego nadzwyczajnego? Co było w nim takiego? Modlitwa, pokora i ubóstwo. Wstawał rano, wolno szedł ścieżką ku Wiatrowicom albo chodził wkoło kościoła z książką i się modlił. A ubóstwo? Gdy chodził po kolędzie, to, co brał od bogatych, zostawiał u biednych, a na plebanię wracał z pustymi rękami. Stale chodził do biednych. Była tu taka, Tadeuszka ją nazywali, kobieta z Klęczan. Poszła kiedyś do niego się użalić, bo ją okradli. Dał jej, co miał. Nawet poduszkę i pościel. Ludzi to nawet gniewało, dopiero co wszystko mu kupili, bo spał na gołym... A pokora? Z każdym potrafił rozmawiać, choć już był po studiach rzymskich! Źródła: relacje S. Substelnego i T. Turakiewicza, w: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.; relacja S. Wyporka, w: ks. J. Cielecki, Wikary z Niegowici Ksiądz Karol Wojtyła W relacjach świadków z tamtych lat uderzające jest przede wszystkim ubóstwo księdza Wojtyły.

Nie miał nigdy oszczędności w banku, nigdy nawet nie miał żadnych osobistych pieniędzy - pisze autor Świadka nadziei George Weigel. - Praktykował różne formy samodyscypliny i wyrzeczenia. Własność nic dla niego nie znaczyła, może z wyjątkiem ekwipunku narciarskiego i turystycznego, który przyjmował od swoich przyjaciół. Mieczysław Maliński wyrzucił raz starą zardzewiałą brzytwę swojego przyjaciela i jako imieninowy prezent dał mu nową. Był pewien, że gdyby tej starej nie wyrzucił, Wojtyła oddałby komuś i ten upominek, jak robił z większością prezentów. Zawsze nosił starą sutannę i stare buty. Maliński wspomina, że patrząc na niego, można by pomyśleć, że to żebrak, kloszard, nikt. Źródło: G. Weigel, dz. cyt. To właśnie w Niegowici mogła wydarzyć się historia, którą szczegółowo opisała Yaffa Eliach w wydanej w Nowym Jorku książce Hasidic Tales of the Holocaust. Zamieszczamy ją tutaj, choć nie potwierdza jej żaden biograf Karola Wojtyły. W rozmowie George em Weiglem Jan Paweł II powiedział, że "to jest - legenda - , dodając: - po prostu tego nie pamiętam -   .

Do młodego księdza Wojtyły przyszła pani Jachowiczowa z Dąbrowy. Słyszała o nim wiele dobrego. Prosiła go o chrzest dla kilkuletniego chłopca, wyznając w sekrecie, że jest to dziecko żydowskie. Matka chłopca, która zginęła w getcie krakowskim, przyniosła go do Jachowiczów, gdy miał trzy latka, i błagała, żeby ratowali jej dziecko. Obiecali to uczynić: ukrywali chłopca. Teraz, kiedy wojna się skończyła, uznali, że należy go ochrzcić. Jednak ksiądz Wojtyła stanowczo im odmówił: chłopiec miał krewnych w Ameryce, a jego matka prosiła, żeby go do nich odesłać, jeśli ocaleje. Mały Hiller niedługo potem dotarł do rodziny za oceanem. Jeden z rabinów usłyszawszy tę historię powiedział, iż ksiądz Wojtyła być może również  dlatego został papieżem, że wówczas ocalił "niewinną duszę żydowską". Źródła: J. Szczypka, dz. cyt; G. Weigel, dz. cyt. Następną placówką duszpasterską księdza Wojtyły był Kraków: parafia św. Floriana. To właśnie tutaj narodziło się niekonwencjonalne duszpasterstwo akademickie prowadzone przez księdza, którego studenci nazywali Wujkiem.

Zaczęło się od dwóch dziewczyn; Teresy i Zosi. Obie bardzo chciały, żeby u Świętego Floriana powstało duszpasterstwo akademickie. Ale kto ma je prowadzić?! Jak znaleźć księdza: duszpasterza, ojca i przyjaciela? Na te pytania nie znały jeszcze odpowiedzi. I kiedy tak siedziały w kościele po zakończonej właśnie Mszy świętej, zobaczyły nagle księdza Wojtyłę: "Szedł lekko pochylony, tak że niesforny kosmyk włosów opadał mu na czoło. W jego twarzy była jakaś nieobecność, jakby był - w środku - , choć widział wszystko, co go otacza". "Ale wówczas - wspomina Zofia Lubertowicz - zafascynowało nas nie tylko to, co emanowało z jego postaci, ale coś prostszego, coś, co kontrastowało w wyglądzie zewnętrznym z sylwetką innych - świeżo upieczonych -  księży. Ich wypielęgnowany wygląd, nienaganna fryzura, sutanna - spod igły -  i nieskazitelnie, nawet od spodu wyczyszczone buty budziły wątpliwość, czy w takich butach można dotrzeć przez często brudne lub zabłocone ulice do tych, którzy najbardziej potrzebują pomocy. Tymczasem idący przez kościół ksiądz miał mocno sfatygowaną sutannę, nawet z dyskretną łatą od dołu, i jeszcze bardziej sfatygowane buty... Te buty powiedziały nam więcej o młodym wikarym niż jego starannie przygotowane kazanie, którego wysłuchałyśmy w najbliższą niedzielę. Spojrzałyśmy na siebie i... już wiedziałyśmy. Mamy akademickiego duszpasterza!" Źródło: Z. Lubertowicz, Buty, w: Zapis drogi. Wspomnienia o nieznanym duszpasterstwie księdza Karola Wojtyły Wujek lubił wycieczki. Zabierał na nie swoich wychowanków, ale też często szedł w góry samotnie.

Pewnego razu sam poszedł w góry. Ubrany na sportowo niczym nie różnił się od innych turystów. W trakcie wędrówki spostrzegł, że zapomniał zegarka, podszedł więc do opalającej się na uboczu młodej wczasowiczki, by zapytać ją o godzinę, kiedy ta go ubiegła: - Zapomniał pan zegarka, co? Wojtyła był lekko zaskoczony: - Skąd pani wie? - Z doświadczenia - odpowiedziała kobieta. - Jest pan dziś już dziesiątym mężczyzną, który "zapomniał" zegarka. Zaczyna się od zegarka, potem proponuje się winko, wieczorem dansing... Wojtyła przerwał: - Ależ, proszę pani, ja jestem księdzem! Wczasowiczka wybuchnęła śmiechem: - No wie pan! Podrywano mnie na różne sposoby, ale "na księdza" to pierwszy raz! Karol Wojtyła uśmiechnął się i zerknął na zegarek nieznajomej. Kiedy odchodził, usłyszał jej szept: - O rany! To chyba rzeczywiście ksiądz. Opowieść apokryficzna, źródło: J. I. Korzeniowski, dz. cyt.

Zdarzyło się to na Prehybie - opowiada ks. Mieczysław Maliński. - Byliśmy tam chyba po raz pierwszy w życiu, zmyliliśmy szlaki. Złapała nas noc, schodziliśmy po ciemku. Na szczęście natrafiliśmy na ludzi wracających ze zbierania borówek. Dołączyliśmy do nich, zeszliśmy do wsi, dopytaliśmy się o plebanię. Karol został przy płocie. Ja poszedłem pogadać z proboszczem. Wyjaśniłem mu, że jestem księdzem i proszę o nocleg. Pokazałem dokumenty. Proboszcz popatrzył na mnie ze zdumieniem, ale i z oburzeniem. Trochę mi nawymyślał, że księdza obowiązuje szata duchowna. Gdy powiedziałem, że mam ją w plecaku, to wprawiło go w jeszcze większą złość. Polecił gospodyni przygotować dla nas miejsce w szopie. Rano przyszliśmy do zakrystii, żeby odprawić Mszę świętą. Ubraliśmy się w lekko wymięte sutanny. Proboszcz ani się do nas nie odezwał w zakrystii, ani nie zaprosił nas na śniadanie, jak to jest w Polsce w zwyczaju. Ale nie ma się co dziwić. Wtedy ksiądz w cywilu chodzący po górach był zjawiskiem jeszcze nie znanym. Niejaka konsternacja nastąpiła po latach, kiedy Karol jako biskup sufragan przybył do tej parafii na wizytację i zastał tego samego proboszcza. Oczywiście, skończyło się na śmiechu... Źródło: ks. M. Maliński, dz. cyt. W odpowiedzi na pytanie redakcji "Homo Dei", na czym polega duszpasterstwo turystyczne, ksiądz Karol Wojtyła pisał: "...zadaniem duszpasterza jest żyć razem z ludźmi wszędzie, gdziekolwiek oni się znajdują, być z nimi we wszystkim "prócz grzechu". (...) Na wędrówkach rozmawia się... Niekoniecznie muszą to być tzw. rozmowy zasadnicze. Chodzi o to, ażeby umieć rozmawiać o wszystkim, o filmach, o książkach, o pracy zawodowej, o badaniach naukowych i jazz-bandzie... Nieraz w ciągu tych lat nachodziła mnie myśl, czy korzystając z różnych sposobności do uprawiania takiego duszpasterstwa turystycznego, nie rozmieniam swojego kapłaństwa na drobne? Zawsze jednak po długiej refleksji, po dniach skupienia i modlitwie, dochodziłem do wniosku, że mogę, a nawet powinienem to czynić, jest to bowiem wbrew pozorom działalność kapłańska".

Mówi Zofia Abrahamowicz-Stachura, krakowska wychowanka "Wujka" Wojtyły: Kiedyś, po zejściu z Turbacza, idziemy do Nowego Targu do Danusi, która zaprosiła nas na pieczonego indyka. Indyk prezentuje się wspaniale, a my: zdrożeni, wygłodniali studenci. Więcej można by już nie pisać na ten temat, 55 ale... Wujek nagle zaczyna mówić po francusku, a Staszek "tłumaczy" go na polski, całkowicie dowolnie improwizując - nie zna bowiem francuskiego, opiera się tylko na fonetycznym podobieństwie wyrazów! Wypada to tak zabawnie, że kwitujemy każde "tłumaczenie" niepohamowanym śmiechem. Moja porcja indyka pozostaje prawie nienaruszona... Źródła: Ksiądz, List do redakcji w sprawie campingu, "Homo Dei" nr 3 (81), maj-czerwiec 1957; Z. Abrahamowicz-Stachura, Zawsze z Wujkiem, w: Zapis drogi... Po śmierci kardynała Sapiehy nowy rządca archidiecezji arcybiskup Eugeniusz Baziak skierował księdza Karola Wojtyłę do pracy naukowej. Wojtyła zaczął pisać habilitację i został wykładowcą w seminarium duchownym.

Przychodził na wykłady w stroju nietypowym jak na profesora - wspomina ksiądz Romuald Waldera, wówczas kleryk. - Zamiast dostojnego czarnego kapelusza nosił skórzaną pilotkę, a na sutannę zakładał ciemnozielony płaszcz, uszyty z materiału przeznaczonego chyba na koc. W wiosenne i letnie dni przerzucał przez krzesło tzw. prochowiec, który - jak to zdążyłem stwierdzić - był lichszy od mojego. Najciekawsze były comiesięczne kolokwia. Były to właściwie powtórki przerobionego materiału, w czasie których prowokował nas do swobodnych wypowiedzi. Kiedyś zdobyłem się na odwagę i wyrzuciłem z siebie wszystko, co mnie wewnętrznie gryzło. Byłem wtedy dwudziestolatkiem naszpikowanym wykładami, których słuchałem na Wydziale Prawa UJ. Prawdopodobnie wypowiadałem same herezje, a może nawet bluźnierstwa, gdyż kolega kopał mnie w kostkę i szeptał  z troską: "skończ, bo cię wyleją"; inni kręcili się niespokojnie. To był dla mnie podniecający doping, tym bardziej że Ksiądz Profesor spacerował po podium z założonymi do tyłu rękami, ze zwieszoną głową. Gdy mi już ulżyło, usiadłem spocony. Teraz niech się dzieje, co chce, ale ja musiałem to powiedzieć. Przez chwilę panowała w sali napięta i ciężka cisza. Wreszcie Ksiądz Profesor stanął na środku podium i powiedział zdanie, którego nikt się nie spodziewał: - Proszę księży, to, co wasz kolega tutaj powiedział, świadczy o tym, że zaczyna myśleć teologicznie... A potem zaczął spokojnie prostować wszystkie krzywizny mego myślenia... Źródło: relacja ks. R. Waldery, w: Kalendarium... W tym czasie Wojtyła pomagał w pracy duszpasterskiej w kościele Mariackim. I mimo młodego wieku, stawał się w Krakowie (a i poza nim) coraz bardziej znany.

Opowiada Tadeusz Kudliński: Zastałem go na stanowisku wikarego w kościele Najświętszej Marii Panny. Proboszczem-infułatem w tej "katedrze mieszczańskiej" był ksiądz Ferdynand Machay. Tenże opowiadał mi, że jego nowy wikary zyskał sobie niezwykłą popularność wśród parafian, szczególnie wśród młodzieży. - Niech pan sobie wyobrazi - perorował mój dawny proboszcz, weredyk - jestem u siebie w zakrystii, ktoś puka, uchyla drzwi i zapytuje ciszkiem: czy jest ksiądz Wojtyła? Odpowiadam, że nie ma. Za chwilę puka drugi typ z tym samym zapytaniem, potem trzeci i piąty. Wszyscy pytają tylko o Wojtyłę. A cóż u Boga Ojca! - wołam za którymś tam razem - ciągle tylko Wojtyła i Wojtyła! Jakby tu mnie nie było! Proboszcza! Źródło: T. Kudliński, dz. cyt. Wtedy też - już po habilitacji - rozpoczął wykłady na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Księdza docenta Karola Wojtyłę poznałem jako student I roku filozofii KUL - wspomina Jerzy Gałkowski. - Dopiero od paru lat wykładał na naszej uczelni, a już należał do najbardziej popularnych profesorów. W największej sali na jego wykładach był zawsze tłok. Siedzieliśmy na oknach, na podłodze, staliśmy pod ścianami. Wśród słuchaczy byli często również studenci innych wydziałów. Pamiętam słowa kolegi, księdza, że słucha pilnie (i nadprogramowo) tych wykładów, bo to jest najlepszy materiał do kazań. Wojtyła był znakomitym wykładowcą. Nie tyle teoretyzował, ile ukazywał życiowy sens omawianych problemów. Dobrze pamiętam jego słowa: uprawianie etyki to nie tylko teoria... Zauważyliśmy również coś innego: jego przetarte rękawy u sutanny, zniszczone zielone spodnie od dresów, podniszczone buty. Zwróciliśmy również uwagę na jego modlitwę. Był chyba jedynym, który w przerwach między zajęciami po prostu modlił się w kościele. Pamiętał o naszych kłopotach. Mam jego kartki, w których pisze o swojej modlitwie o zdrowie, a później o spokój duszy moich rodziców. Miał czas dla wszystkich - kosztem swojego. Prawda też, że dzięki temu ciągle był opóźniony. W Lublinie śmialiśmy się często, że na wykłady przychodzi według czasu środkowokrakowskiego. Źródło: J. W. Galkowski, Mądrości miłość, w: Człowiek w poszukiwaniu zagubionej tożsamości. "Gdzie jesteś, Adamie?"

Kiedyś pociąg, którym jechał wykładowca KUL-u, ksiądz Karol Wojtyła, spóźnił się. Czekający na egzamin studenci - wobec braku egzaminatora - rozeszli się. Pozostał tylko jeden ksiądz, który nie znał Wojtyły - nie chodził na jego wykłady, a do egzaminu przygotowywał się z pożyczonych notatek. Po dwóch godzinach wpadł niewiele starszy od zdającego, zziajany Wojtyła. Ksiądz - student, ucieszony, że nie będzie zdawał sam, zapytał: - Stary, ty też na egzamin? - Na egzamin - przytaknął ksiądz Wojtyła. - Facet się spóźnia, wszyscy się rozeszli, a ja czekam, bo muszę zdawać dzisiaj - wyjaśnił student. - A co, nie znasz Wojtyły? - zapytał nowo przybyły. - Nie, to podobno nudny facet, nie chodziłem na jego wykłady, mówili, że abstrakcyjne i bardzo trudne - tłumaczył student. Od słowa do słowa rozmowa przekształciła się w... powtórkę materiału. Wojtyła pytał, słuchał i tak jasno tłumaczył zawiłe problemy filozoficzne, że student powiedział w pewnym momencie: - Stary, jaki ty jesteś obkuty! Proszę cię, kiedy przyjdzie ksiądz profesor, nie wchodź przede mną na egzamin, bo po tobie na pewno obleję. Jakież było jego przerażenie, kiedy usłyszał: - Daj indeks, jestem Wojtyła. Ksiądz zdał na czwórkę z plusem - wspomina ówczesna studentka, Krystyna Sajdok - a KUL-owska młodzież, która powtarzała sobie tę opowieść, zapałała do profesora Wojtyły wielką sympatią. Źródło: relacja K. Sajdok, w: Muzeum wspomnień; J. I. Korzeniowski, dz. cyt.

Mówi siostra Karolina Maria Kasperkiewicz, sercanka: Podczas egzaminu magisterskiego ksiądz profesor Wojtyła zaskoczył mnie trudnym pytaniem: kazał mi podać różnice i podobieństwa między normą moralną św. Tomasza a imperatywem kategorycznym Kanta. W pierwszej chwili westchnęłam ciężko, ale zaraz nasunęła mi się odpowiedź. Z zagadnienia wybrnęłam, a dopiero po egzaminie dowiedziałam się, w jaki sposób. Gdy spotkałam Księdza Profesora na korytarzu, powiedział mi: "Siostro Karolino, przepraszam, nie wiem, dlaczego przyszło mi do głowy tak trudne pytanie, spostrzegłem to za późno, ale cały czas modliłem się za Siostrę, żeby odpowiedziała dobrze, i tak się stało". Źródło: s. K. M. Kasperkiewicz, Nauczyciel etyki i dobroci, w: Człowiek w poszukiwaniu...

Miejsce noclegowe dla profesorów dojeżdżających na KUL nie było komfortowe. Przyjezdni spali w wielopokojowym mieszkaniu, którego jedyny stały lokator, Stefan Sawicki, młody docent literatury, nocował w kuchni. Mieszkanie obejmowało pokoje: dwuosobowy, trzyosobowy i pojedynczy. Dojeżdżający profesorowie zwykle sprzeczali się, kto weźmie "jedynkę". Wojtyła nigdy o to nie prosił. Raz, kiedy nie było wolnego łóżka, spał na stole. Źródło: G. Weigel, dz. cyt.

Zebraliśmy się rano, jak zawsze, w tzw. magazynie Zakładu Filozofii - wspomina Mira Lendzion-Zbieranowska. - Zaczęliśmy jak zwykle od dyskusji i byliśmy nią bardzo zajęci, gdy wszedł ksiądz Wojtyła. Wszyscy lubili tego skromnego księdza w lekko przyrudziałej sutannie, który pewnie włączyłby się zaraz do naszej rozmowy, gdyby nie to, że przeszkadzał mu ciężar, dźwigany z pewnym wysiłkiem. Podszedł więc najpierw do stolika i dosłownie rzucił nań to, co dźwigał. Była to teczka. Przepysznej, acz trywialnej urody. Wyraźne jednak było całej jej "świńskie" bogactwo: pierwszorzędna skóra, mistrzowska robota, lśniące zamki. Zalśniła doskonałością materii i rzemiosła w samym centrum studenckiej biedy. Musiała kosztować krocie. Wszyscy obecni, nie przerywając rozmowy, patrzyli na nią i wzroku oderwać nie mogli. Mnie ta teczka po prostu zahipnotyzowała. Pochyliłam się nad nią, dotknęłam jej ciemnozłotej materii i powiedziałam: - No proszę... księża, którzy ślubowali ubóstwo, mają takie "bogate" teczki, a studenci, którzy ubóstwa nie ślubowali, noszą książki w gazecie. I wtedy zapadła cisza. Czułam na sobie spojrzenia kolegów: "odrobinę taktu", "trochę kultury"... Rano zdarzyło się coś, co mogło mieć pewien wpływ na moje nietaktowne wystąpienie. Widziałam, jak biegnącemu na wykład koledze wysypały się z rozerwanej gazety książki i zeszyty. Pomagając je zebrać z zabłoconego chodnika, zauważyłam nieśmiało, że przydałaby mu się teczka. - Nie mam na obiad, a co dopiero na teczkę - odpowiedział zgnębiony chłopak. Ksiądz Wojtyła stał w pewnej odległości od nas, z podniesionymi rękami, tak jakby już od pewnego czasu chciał mi przerwać. Miał zaczerwienioną twarz, myślałam, że z gniewu. Podszedł szybko do stolika i powiedział: - Masz rację... masz rację... Księdzu nie wolno przyjmować drogich prezentów. Wierni ofiarowują, co im tylko do głowy przyjdzie, mogą dać nawet samochód, ale ksiądz, ponieważ ślubował ubóstwo, nie powinien go przyjąć, chyba że ma on służyć parafii. Mówiłem im, jak mi składali życzenia, ale za słabo się broniłem. Proszę, weź tę teczkę, sprzedaj, a pieniądze oddaj studentom. Źródło: list M. Lendzion-Zbieranowskiej, opublikowany w "Gazecie Wyborczej", 4 VI 1997

Mówi profesor Jerzy Kalinowski, pełniący wówczas funkcję dziekana Wydziału Filozofii KUL: Ilekroć "Wujek" przyjeżdżał z Krakowa, przynosił mi kopertę z pieniędzmi. Ile tam za każdym razem było, dokładnie dziś nie pamiętam. Raz dwa, raz trzy tysiące, może więcej, może nawet pięć. Zawstydzony zabiegałem o to, by i świeccy profesorowie coś tam dorzucili. I zanosiłem to ojcu Mirewiczowi do jego pokoiku na pięterku za kaplicą uniwersytecką - dla najbardziej potrzebujących studentów. Źródło: J. Kalinowski, O Karolu, w: Człowiek w poszukiwaniu... Także na KUL-u ksiądz profesor Wojtyła ujawnił swój ogromny talent duszpasterski. Dla swoich studentów był nie tylko nauczycielem - był także ojcem. Jak wspominają jego ówcześni wychowankowie, "było w nim coś takiego, co wykluczało błahe i banalne pogawędki. Ale Ksiądz Profesor potrafił też włączyć się w swawolne studenckie śpiewy przy ognisku, łącznie z Hymnem pesymistów i jego prowokacyjną strofką: - i laikat nie pomoże, gdy kler niszczy dzieło Boże - ".

Opowiada Maria Braun-Gałkowska, studentka i wychowanka księdza Wojtyły: W Liście do młodych całego świata Jan Paweł II nazywa młodość okresem wzrastania. I radzi młodym, żeby to wzrastanie dokonywało się przez kontakt z przyrodą, z dziełami człowieka, z ludźmi i z Bogiem przez modlitwę. A kiedy myśmy byli młodzi, też nam to radził, ale ponieważ był naszym Mistrzem, więc nie mówił o tym, tylko po prostu wspólnie z nami to robił. Było więc obcowanie z przyrodą na spływach i wycieczkach, było obcowanie z wielkimi dziełami człowieka (jak np. Etyka nikomachejska, którą wspólnie z nami komentował, zupełnie nie zrażając się naszą bezgraniczną ignorancją), i kontakt z tymi drobnymi, jak piosenki o starym kowboju i szumiącej nocce, śpiewane przy ognisku czy na weselu. Było to obcowanie z ludźmi przez rozważania, przez rozmowy, a przede wszystkim przez obecność, bardzo hojną, jeśli wziąć pod uwagę liczne obowiązki Profesora. Pamiętam, że kiedyś, gdy specjalnie przyjechał do nas z daleka (myśmy zmęczeni, zmarznięci po jakiejś wycieczce pili herbatę, tańczyli), spytałam: "Czy nie szkoda Wujkowi czasu?", a on się zdziwił, powiedział: "Jak to szkoda, po prostu przyjechałem do Was i jestem z Wami". Źródło: M. Braun-Gałkowska, Dar spotkania, w: Człowiek w poszukiwaniu...; G. Weigel, dz. cyt. Obcując z ludźmi, ksiądz Wojtyła uczył się ich słuchać i rozumieć.

Chyba w okresie października 1956 roku - wspomina Tadeusz Kudliński - przypadkowo spotkałem księdza Wojtyłę w przedziale sypialnym pociągu łódzkiego. Jechałem tam jako recenzent teatralny obejrzeć przedstawienie, a on - z wykładami w którymś seminarium duchownym. Kiedy o zimowym, ciemnym świcie, a właściwie nocą jeszcze, wysiedliśmy na dworcu łódzkim, rozglądaliśmy się niepewnie, co tu począć, bo miasto nie było jeszcze rozbudzone. Ksiądz Karol chciał odprawić Mszę świętą w najbliższym kościele, ale wytłumaczyłem mu, że o tej porze nawet kościoły są jeszcze zamknięte. Przycupnęliśmy w przepełnionej restauracji kolejowej, by tu spędzić czas do obudzenia się miasta. Wtedy w przystępie gorzkiej szczerości i bez osłonek wylałem przed księdzem Karolem wszystkie moje żale wobec różnych postaw duchowieństwa w czasach pogardy. Karol słuchał z uwagą moich wynurzeń oraz postulatów o równouprawnienie świeckich i o demokratyzację Kościoła. Widziałem, że jest poruszony, bo i nie szczędziłem drastycznych przykładów. Wyczułem, że notuje w pamięci naszą rozmowę, nie rozstrzygając na razie zagadnienia. Źródło: T. Kudliński, dz. cyt. Ksiądz Karol Wojtyła był duszpasterzem "integralnym", niesłychanie życiowym. Wiedząc, jak ogromnym problemem jest dla większości młodych małżeństw brak mieszkania, zastanawiał się, jak temu zaradzić.

Danuta Rybicka: Pamiętam, że Wujek, razem ze Staszkiem i Jackiem, bywał u księdza Ferdynanda Machaya. Wspólnie planowali wybudowanie na gruntach parafii Mariackiej w Bronowicach "Osiedla Miłości", które miałoby rozwiązać najtrudniejsze problemy mieszkaniowe młodych. Ksiądz infułat chciał dać ziemię, nasi inżynierowie plany, ale ustrój nie dopuścił do realizacji tego pomysłu. Źródło: D. Rybicka, Całe bogactwo, w: Zapis drogi W roku 1958 lotem błyskawicy rozeszła się plotka, że Karol Wojtyła już wkrótce zostanie biskupem.

Ksiądz Wojtyła prowadził właśnie konferencje dla mieszkanek bursy sióstr urszulanek w Lublinie. "Pewnego dnia - opowiada siostra Beata Piekut - pojawiła się cicha wiadomość, że Ksiądz Doktor ma nominację na biskupa". Jak to uczcić? - gorączkowo zastanawiały się studentki. Po namyśle postanowiły wręczyć mu kwiaty i złożyć życzenia. "Czekałyśmy wszystkie na korytarzu - mówi dalej siostra Beata. - Wreszcie otworzyły się drzwi i wyszedł Ksiądz Doktor. Zdziwiony zapytał: - Co wy tu robicie? Jednak zaledwie nasze delegatki otworzyły usta, by wymówić pierwsze słowa gratulacji, rozległ się jego głośny protest: - Ja nic nie wiem! Wariata z człowieka robią". Źródło: s. B. Piekut, Moje wspomnienia o Ojcu Świętym Janie Pawle II, w: Przez Podgórze na Watykan Oficjalna wiadomość o nominacji biskupiej dotarła do Wojtyły latem 1958 roku, w czasie spływu kajakowego z młodzieżą. Do najbliższego miasta, Olsztynka, dotarł autostopem - jechał ciężarówką pomiędzy bańkami z mlekiem. W Warszawie prymas Wyszyński poinformował go o decyzji papieża i zapytał o plany na najbliższe dni. "Wracam na Mazury i kontynuuję obóz" - odpowiedział biskup-nominat. Najpierw jednak pojechał do Krakowa, w którym miał odtąd służyć jako następca apostołów.

Wspomina ksiądz Jan Zieja: Latem w 1958 roku do furty domu sióstr zakonnych zapukał pod wieczór nieznany człowiek, ubrany po księżemu, więc ksiądz. "Czy mógłbym wejść do kaplicy, żeby się pomodlić?" Wprowadzono go do kaplicy i zostawiono samego. Gdy przez dłuższy czas nie wychodził, zajrzano do środka. Leżał krzyżem na posadzce. Siostra cofnęła się z lękiem pełnym szacunku. Po jakimś czasie zajrzała ponownie. Ksiądz wciąż leżał krzyżem. Pora była już późna, więc siostra podeszła do modlącego się i zapytała nieśmiało: "Może by Ksiądz był łaskaw zejść na kolację?". A nieznajomy odpowiedział: "Mam pociąg do Krakowa  dopiero po północy. Pozwólcie mi tu pobyć. Mam dużo do pomówienia z Panem Bogiem. Nie przeszkadzajcie mi". Źródło: ks. J. Zieja, Pewien człowiek, w: Papież i my

Mówi Zofia Abrahamowicz-Stachura: Siedzimy w dużej jadalni przy stole i jesteśmy bardzo napięci i zdenerwowani. Nazywanie go Wujkiem wydaje nam się teraz zbyt familiarne, wręcz niestosowne. Ale jak zwracać się do Wujka: Wasza Eminencjo? Na pewno tak, ale to tak bardzo utrudnia kontakt... Czekamy dość długo, napięcie rośnie. Wreszcie wchodzi. Jest w piusce, z krzyżem i łańcuchem na piersi, ale bardzo uśmiechnięty. Wstajemy wszyscy z miejsc i nagle słyszymy: "Wujek jestem!". Źródło: Z. Abrahamowicz-Stachura, dz. cyt. "Wujek", teraz już biskup, nadal interesował się losami swojej "Rodzinki" i "Środowiska", jak z czasem zaczęto nazywać kręgi jego wychowanków. Spędzał z nimi urlopy, błogosławił małżeństwa, chrzcił dzieci, prowadził pogrzeby rodziców. I opiekował się nimi, najlepiej jak potrafił.

Chorą Marysię Bucholc wyrzucono nagle z mieszkania, które wynajmowała. Sytuacja wyglądała dramatycznie. Pojawiła się wprawdzie możliwość szybkiego załatwienia lokalu kwaterunkowego, jednak wymagało to pieniędzy. Skąd je wziąć?! "Poszłam po ratunek na Kanoniczą do Wujka - wspomina Maria Bucholc. - On bardzo się przejął, ale powiedział: - Marysiu, nie mam pieniędzy. Przyjdź jutro - . Gdy przyszłam następnego dnia, Wujek z kieszeni sutanny wydłubywał pieniądze, chyba gdzieś pożyczone, i zatroskanym głosem powiedział: - Żeby Was tylko, Marysiu, nie oszukali. Żeby Was nie oszukali - . I mnie pobłogosławił". Mieszkanie udało się załatwić. "A pożyczone pieniądze zwróciłam Wujkowi trzy lata później, gdy już rezydował jako arcybiskup na Franciszkańskiej. Najpierw się żachnął, że po co, ale potem pieniądze wziął, mówiąc cicho, jakby do siebie: - Przydadzą się dla innych - ". Źródło: M. Bucholc, Nade wszystko ucieczka w każdej potrzebie, w: Zapis drogi Biskup Wojtyła wyraźnie nie chciał celebrować swojej godności.

Właśnie rozpoczynała się ceremonia inauguracji roku akademickiego na KUL-u - opowiada ksiądz Adam Boniecki - gdy wśród zgromadzonych dało się odczuć pewne poruszenie. Na salę wpadł wysoki, postawny ksiądz, który szukał czegoś nerwowo w kieszeniach. Wreszcie - cały czas pędząc przez aulę - wyciągnął z jednej kieszeni łańcuch z krzyżem, który zarzucił sobie na szyję, z drugiej piuskę, którą wcisnął na głowę, i po chwili, w pełnym biskupim splendorze, zasiadł przy stole prezydialnym. Wejście biskupa Wojtyły wzbudziło wśród studentów entuzjazm... Źródło: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera. Z ks. Adamem Bonieckim rozmawia Katarzyna Zimmerer, w: "Viva", wyd. specjalne, nr 1/2000

Siostra Karolina Maria Kasperkiewicz: Najbardziej utkwiły mi w pamięci słowa księdza profesora Wojtyły, które wypowiedział jesienią 1958 roku. Był wtedy biskupem, sufraganem krakowskim. Gdy pewnego dnia gościliśmy w jego mieszkaniu przy ul. Kanoniczej, Ksiądz Biskup powiedział do nas: "Jeżeli kiedykolwiek zauważycie u mnie coś, co się Wam nie spodoba, proszę Was, powiedzcie mi to szczerze". Źródło: s. K. M. Kasperkiewicz, dz. cyt.

Opowiada ksiądz Helmut Juros: Jako świeżo wyświęcony ksiądz musiałem powitać liturgicznie świeżo konsekrowanego biskupa Karola Wojtyłę w drzwiach kaplicy sióstr urszulanek. I zamiast przepisowo podać mu kropidło, żeby mógł nas pokropić wodą święconą, w zdenerwowaniu sam pokropiłem go obficie, na co Ksiądz Biskup zauważył: "Przecież nie jestem nieboszczykiem!". Źródło: ks. H. Juros, Zatroskany o teologię moralną, w: Człowiek w poszukiwaniu...

Pewnego dnia - wspomina ksiądz Adam Dyczkowski, dawny student KUL-u, a obecny biskup zielonogórsko-gorzowski - przyszedłem na śniadanie nieco później niż zwykle. W refektarzu naszego domu akademickiego spotkałem tylko jednego, nieznanego mi dotychczas księdza. Siadając obok niego, przedstawiłem się. W odpowiedzi usłyszałem: Karol Wojtyła. Wtedy to nazwisko nic mi nie mówiło, a że wyglądał bardzo młodo, więc skwitowałem to słowami: - Bardzo mi miło poznać. W trakcie rozmowy zapytał mnie, z jakiej diecezji przybyłem i na jaki wydział. Z kolei ja doszedłem do głosu: - A kolega na jakim wydziale? W jego oczach dostrzegłem pewne zaskoczenie. Kiedy jednak zauważył, że pytam zupełnie bona fide [w dobrej wierze], odpowiedział, że jest na wydziale filozoficznym. - A na którym roku? Roześmiał się szczerze rozbawiony. - Ja już dawno skończyłem studia. Kilka godzin później szedłem głównym korytarzem gmachu uniwersyteckiego z kolegą, księdzem Tadeuszem Styczniem. Przed nami zauważyłem mojego porannego rozmówcę. Tadzio Styczeń na jego widok trącił mnie w ramię: - Popatrz, to mój profesor, biskup Wojtyła! Musiałem mieć w tym momencie wyjątkowo głupią minę, ale Biskup uśmiechnął się do mnie życzliwie. Źródło: relacja bp. A. Dyczkowskiego, w: J. I. Korzeniowski, dz. cyt. Biskupstwo oznaczało mnóstwo nowych obowiązków: bierzmowania, wizytacje parafii, pracę w kurii. A Wojtyła był filozofem, docentem KUL-u, chciał pisać książki. Jurgowski proboszcz ksiądz Józef Węgrzyn opowiadał, jak to z młodym biskupem jechał w czasie wizytacji do odległego zakątka swojej parafii. Biskup swoim zwyczajem zagłębił się zaraz w jakiejś lekturze. Wtedy proboszcz zapytał, czy może zobaczyć tę jego książkę. Wojtyła uprzejmie mu ją podał, a on najspokojniej w świecie odłożył ją na siedzenie furmanki, siadł na niej i powiedział: - A teraz Ksiądz Biskup będzie ze mną rozmawiał. Ja nie po to czekam na wizytę tyle lat, żeby patrzeć, jak Ksiądz Biskup czyta książkę! - I co na to Biskup? - pytano później starego proboszcza. - Rozmawiał ze mną, co miał robić! Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

W trakcie jednej z wizytacji parafialnych biskupa Wojtyłę witał mały chłopiec, który mówił tak cicho, że Biskup poprosił go, by postarał się mówić nieco głośniej, bo nic nie słyszy. Wtedy chłopak krzyknął gromkim głosem: "Jak nie słyszysz, to się nachyl!". Wojtyła posłuchał. A kiedy przyszedł czas na homilię, powiedział: "Jeden z najmłodszych przedstawicieli waszej wspólnoty parafialnej przypomniał mi, że mam się nachylić, aby usłyszeć to, co chcecie mi powiedzieć. Otóż ja moim posługiwaniem pasterskim właśnie pochylam się nad Wami...". Źródło: relacja o. Anzelma J. Szteinke, w: Muzeum wspomnień

Bywało i tak, że biskup Wojtyła odwiedzał parafie incognito, zwłaszcza kiedy chodził po górach. Stawał wówczas w tyle kościoła i patrzył, i słuchał. Kiedyś zainteresowało go kazanie. Wyciągnął więc notes i coś zaczął w nim notować. Góralom obecnym w kościele sytuacja wydawała się jednoznaczna: kapuś. Długo się nie zastanawiali: "Trza mu dać wycisk, coby juz nie kapował". Kiedy zatem nieznajomy wyszedł z kościoła, wciągnęli go w krzaki i zażądali pokazania notesu. I prawdopodobnie sprawiliby mu lanie, gdyby nie nadbiegł poinformowany już o wszystkim proboszcz, który poznał Wojtyłę i krzyknął: "Wszelki duch, toż to Jego Ekscelencja!". Opowieść apokryficzna, źródło: J. I. Korzeniowski, dz. cyt. Biskup Wojtyła miał coraz mniej czasu na wyjazdy do Lublina. Ale znalazł się na to sposób: teraz studenci przyjeżdżali do Krakowa na seminaria naukowe i konsultacje.

Nasze seminaria coraz częściej odbywały się w Krakowie - wspomina Jerzy Gałkowski. - Były one przerywane przez księży, urzędników kurii. Jeden z nich za każdym razem przyklękał do ucałowania pierścienia, co w widoczny sposób zawstydzało młodszego Księdza Biskupa. Bronił się nieskutecznie gestami i postawą ciała. Wreszcie poradził sobie - także ukląkł. Pomogło. Źródło: J. W. Gałkowski, dz. cyt.

Seminarzyści biskupa Wojtyły wszczęli kiedyś - pod nieobecność Profesora - interesującą dyskusję na temat nowej książki francuskiego moralisty Marca Oraisona. Autorowi zarzucono, że głosi poglądy niezgodne z nauką Kościoła. Ktoś się oburzał: "jak on śmiał coś podobnego napisać, będąc w dodatku księdzem? Nie zdawał sobie chyba sprawy z konsekwencji głoszonych poglądów". I wtedy do sali wszedł Mistrz - wspomina siostra Miriam Szymeczko, urszulanka. - Zaczął się nam przysłuchiwać, "kiwał głową, tu i ówdzie dodawał krótkie: - hm! tak, tak - ". Dyskusja powoli wygasała - wówczas Profesor zabrał głos: "A może spojrzelibyśmy na tę sprawę od innej strony. Ten człowiek napisał to, co myślał. Może myślał nad tym tydzień, może miesiąc, może dłużej. Przekazał w tej książce swoje własne myśli. My mamy prawo nie zgadzać się z jego poglądami, możemy ich nie przyjmować, ale z pewnością powinniśmy uszanować myśl tego człowieka". Źródło: s. M. Szymeczko, Umiejętność słuchania i tolerancji, w: Człowiek w poszukiwaniu...90 A potem przyszła śmierć arcybiskupa Baziaka, długie oczekiwanie na nowego metropolitę i nominacja Karola Wojtyły na arcybiskupa krakowskiego (grudzień 1963). O dziwo, pomimo nowych obowiązków, dla jego przyjaciół i tym razem zmieniło się tak niewiele...

Zofia Abrahamowicz-Stachura: Byliśmy pierwszy raz w pałacu biskupim zaproszeni przez Wujka - już ordynariusza diecezji. Stoimy onieśmieleni dostojnym miejscem. Nagle w drzwiach sąsiedniej sali ukazał się Wujek. Wyczuł od razu nasze zażenowanie i pyta z szerokim, prawie figlarnym uśmiechem: "Czy Wam się tu podoba?". A my chórem: "Nieee!". I wszyscy wybuchnęliśmy niepowstrzymanym śmiechem. Napięcie momentalnie znikło i znów poczuliśmy się dobrze. Później zapraszał nas na Franciszkańską na swoje imieniny, na śpiewanie kolęd i z naszymi dziećmi na kinderbale. Pamiętam taki jeden kinderbal, na którym byłam z trzyletnim Łukaszem. Wujek się spóźniał, staraliśmy się czymś dzieci zająć, ale po pewnym czasie już nie mogliśmy utrzymać ich w ryzach. Zaczęło się bieganie po sali i okropny wrzask, taki jak w szkole na przerwie... Źródło: Z. Abrahamowicz-Stachura, dz. cyt.

Danuta Rybicka: Było to po urodzeniu przez Marysię P. trzeciego dziecka - Maćka. Marysia zachorowała, a ponieważ nie miała już rodziców, powiadomiła o swojej chorobie Wujka. Ten wezwał mnie na "naradę" i z doktorem Wincentym Wcisłą pojechaliśmy nocą do Żywca, żeby jej pomóc. Z Krakowa wyjechaliśmy około dziewiętnastej, kiedy Wujek załatwił wszystkie swoje obowiązki, doktor zakończył ordynację, a ja położyłam dzieci spać. Wróciliśmy do Krakowa po północy... Źródło: D. Rybicka, dz. cyt. Świadkowie tamtych czasów powtarzają, że Wojtyła był biskupem nadzwyczajnym... Otwartym, słuchającym innych, przełamującym, rozmaite kościelne stereotypy.

Wydarzyło się to podczas spotkania duszpasterskiego księży krakowskich - wspomina ojciec Leon Knabit, benedyktyn. - Przemawiali najpierw etatowi mówcy duchowni i świeccy, wyjaśniając mądrze, jak powinna wyglądać praca duszpasterska w dziedzinie życia małżeńskiego. Potem księża mówili szczerze o problemach, z jakimi spotykają się w swoich parafiach. Z niektórych wypowiedzi można było wysnuć wniosek, że piękne teorie nie przynoszą wyjścia z trudnych sytuacji życiowych. I na to zareagował Ksiądz Arcybiskup, ostro protestując przeciw podważaniu sensu katolickiej nauki o rodzinie. Dostało się przy okazji jednemu z proboszczów za jego zbyt pesymistyczną postawę i wypowiedź utrzymaną w czarnym tonie. Biedak miał łzy w oczach. Mówił przecież tylko prawdę, a cóż na to poradzić, że widział ją tak czarno. Potem udało się wyjaśnić, że nie chodziło o kwestionowanie zasad, ale o trudności praktyczne...93 Niebawem do rozgoryczonego proboszcza Arcybiskup wysłał list, w którym przepraszał za sprawioną przykrość, wyrażał gotowość przyjazdu do jego parafii z posługą duszpasterską, w końcu zaś stwierdzał: "Gdy Ksiądz w Kanonie mszalnym dojdzie do imienia Karol*, proszę wzbudzić akt przebaczenia". Proboszcz znów miał łzy w oczach: "Z takim biskupem jeszcze się nie spotkałem". Źródło: o. L. Knabit, Spotkania z Wujkiem Karolem * W każdej Mszy świętej wymienia się z imienia aktualnego papieża oraz biskupa miejsca, w którym ta Msza jest odprawiana. W archidiecezji krakowskiej zatem modlono się wówczas za "biskupa Karola".94

Historię tę opowiedział ojcu Leonowi biskup siedlecki Wacław Skomorucha. Latem 1965 roku zmarł biskup Czajka z Częstochowy. Metropolita krakowski przyjechał na pogrzeb niemal w ostatniej chwili. Witając się ze zgromadzonym episkopatem, pominął jakoś biskupa z Siedlec. Rychło jednak się spostrzegł, zawrócił i rzekł: - Świnia jestem, nie przywitałem Księdza Biskupa! Źródło: o. L. Knabit, dz. cyt.

Jerzy Kluger, gimnazjalny przyjaciel Karola Wojtyły, po wojnie pozostał za granicą, we Włoszech. Kiedyś przypadkowo usłyszał nazwisko arcybiskupa krakowskiego i postanowił sprawdzić, czy to ten sam Wojtyła, z którym chodził do szkoły. A ponieważ arcybiskup Wojtyła przebywał wówczas w Rzymie, Kluger do niego zatelefonował. Tak, to był jego stary przyjaciel; obaj bardzo pragnęli się spotkać. Kiedy? Natychmiast! Nie widzieli się przecież od dwudziestu siedmiu lat. Na powitanie Arcybiskup rozwarł ramiona: - Jurek, nic się nie zmieniłeś! - Jego Ekscelencja też nie! - Ależ nie zwracaj się do mnie w ten sposób. Mów do mnie Lolek, jak zawsze. Źródło: G. F. Svidercoschi, dz. cyt. W 1967 roku arcybiskup-metropolita krakowski został mianowany kardynałem.

W drodze do Rzymu arcybiskupowi Wojtyle towarzyszył wówczas ksiądz Tadeusz Pieronek. Wspomina on, że - kiedy jechali już samochodem do Watykanu - Wojtyła, ubrany w strój kardynalski przypomniał sobie nagle, iż nie ma... czerwonych skarpetek. Zatrzymali się zatem przy sklepie oferującym "wszystko dla księży", ale tu czerwonych skarpetek nie było; zostały wykupione - najprawdopodobniej przez innych kardynałów. Pieronek pytał o nie jeszcze w dwóch innych sklepach. Bezskutecznie... Ponieważ przejeżdżali akurat obok mieszkania księdza Deskura, który miał za sąsiadów kilku kardynałów, ksiądz Pieronek zaszedł do niego z nadzieją, że uda mu się pożyczyć nieszczęsne skarpetki. Drzwi otworzyła zakonnica, która - jak się okazało - dopiero co oddała ostatnią parę jednemu z purpuratów. Tak więc kardynał Wojtyła odbierał czerwony biret w stroju niekompletnym z punktu widzenia kościelnej etykiety. Kiedy po uroczystości wychodzili z Kaplicy 97 Sykstyńskiej, Wojtyła zwrócił się do księdza Pieronka: "Wiesz, nie było tak źle. Oprócz mnie jeszcze dwóch kardynałów nie miało czerwonych skarpetek!". Źródło: bp T. Pieronek, Dla mnie to niedościgły wzór, w: M. Kindziuk, Zaczęło się od Wadowic; relacja bp. T. Pieronka przekazana autorowi wyboru

Nominacji kardynalskiej wnet pogratulował Karolowi Wojtyle ojciec Leon Knabit: "Przyklęknąłem na jedno kolano i pocałowałem go w rękę. Na to on zupełnie nieoczekiwanie zrobił to samo. - Proszę Księdza Kardynała! - zawołałem zmieszany i zażenowany. - A co, nie wolno mi? - odparł z figlarnym uśmiechem". Źródło: o. L. Knabit, dz. cyt.

Kiedyś Karol Wojtyła przyjechał z wizytacją do jednej z podhalańskich parafii. W progu kościoła przywitała go jakaś góralka: "Eminencyjo, najprzystojniejszy Księże Kardynale". A on na to: "No, coś w tym jest". Źródło: relacja bp. T. Pieronka, w: Jego Najzwyczajniejsza Zwyczajność. Z bp. Tadeuszem Pieronkiem i ks. Adamem Bonieckim rozmawia Jacek Żakowski, w: "Gazeta Wyborcza", 19 V 2000

Metropolita krakowski głosił kiedyś konferencję w seminarium księży redemptorystów w Tuchowie. To, co mówił, wydało się klerykom zbyt uczone, ale Księdzem Kardynałem byli oczarowani. Najbardziej spodobał im się sposób, w jaki pokonał odległość paru pięter między aulą a refektarzem: po prostu siadł w pełnej kardynalskiej gali na poręczy schodów - i zjechał. Opowieść apokryficzna, źródło: J. Turnau, Teologia dobrego humoru, w: "Gazeta Wyborcza", 2-3 VI 1999 Nadal, gdy tylko czas mu na to pozwalał, pływał latem kajakiem i chodził po górach, a zimą zakładał narty. A kiedy pytano, czy to uchodzi, żeby kardynał jeździł na nartach, odpowiadał: "Kardynałowi nie uchodzi źle jeździć na nartach".

Zagraniczni dziennikarze zapytali go kiedyś, ilu polskich kardynałów jeździ na nartach. "40 procent" - odpowiedział Wojtyła. "Ale przecież Polska ma tylko dwóch kardynałów" - dopytywał się zdumiony dziennikarz. "Oczywiście, ale kardynał Wyszyński, Prymas Polski, stanowi 60 procent". Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

To było na kajakach. "Wujek" Wojtyła odprawiał Mszę świętą w namiocie, a służył mu do niej przedstawiciel drugiego już pokolenia "kajakowiczów" - Jerzyk. Chłopiec, usiłując odpędzić od ołtarza natrętną osę, wywrócił - jeszcze przed konsekracją - kielich z winem. "Szlochał okropnie - wspomina jego matka. - A Wujek czekał z dalszym odprawianiem Mszy świętej, aż się uspokoi". Źródło: relacja M. Heydlowej, Minęło czterdzieści lat, w: Zapis drogi

Pewnego wieczoru, podczas wizyty w Krakowie kardynała Williama Bauma z Waszyngtonu, Wojtyła oznajmił swoim gościom, że nazajutrz mogą spać długo: aż do 7.30. "To jest długie spanie?!" - zdziwił się sekretarz amerykańskiego kardynała. Teraz z kolei zdumiony był gospodarz: "A któż by spał dłużej niż do 7.30?". Źródło: G. Weigel, dz. cyt.

Prace kardynała Wojtyły - teksty homilii i przemówień, a także książki - przepisywały na maszynie siostry zakonne. Jedna z nich miała rozpocząć pracę z "Szefem" o dziewiątej rano. Spóźniła się nieco. Kiedy weszła do gabinetu Kardynała, on zaczął śpiewać: "Umówiłem się z nią na dziewiątą, tak mi do niej tęskno już". Źródło: relacja Alicji Romanowskiej, w: Muzeum wspomnień W roku 1969 ukazała się najważniejsza praca filozoficzna Karola Wojtyły: Osoba i czyn, książka znakomita, ale bardzo trudna...

Kardynał Wojtyła lubił odwiedzać proboszcza w Kętach, księdza prałata Józefa Świądra, z którym doskonale się rozumieli, a nawet przyjaźnili - opowiada ksiądz Franciszek Kołacz. - Kiedyś, podczas rejonowego spotkania księży w Oświęcimiu, ksiądz Swiąder jakimś żartem "dokuczył" Księdzu Kardynałowi, który karcąc go powiedział: - Ej, Prałacie, będziesz za to siedział w czyśćcu. Prałat Swiąder natychmiast mu odpowiedział: - Tak. I nawet wiem, co tam będę robił. - Co takiego? - pyta zaciekawiony Kardynał. A prałat na to: - Będę czytał Osobę i czyn. Całe zgromadzenie kapłańskie ryknęło śmiechem; śmiał się równie serdecznie i Ksiądz Kardynał. W maju 1972 roku kardynał Wojtyła prowadził pogrzeb księdza Swiądra. Stałem obok niego, gdy grabarze wkładali trumnę do grobowca,  i usłyszałem półgłosem wypowiedziane zdanie: - No, teraz Prałat czyta już Osobę i czyn. Źródło: ks. F. Kołacz, Ojciec Święty w naszej pamięci, w: Przez Podgórze na Watykan

Karol Wojtyła dyscyplinował księży w szczególny sposób. Kiedyś wezwał do siebie młodego księdza, który poważnie narozrabiał. Rozmawiali w cztery oczy: Kardynał nie owijał w bawełnę, mówił wprost, co myśli o postępku księdza. A potem zaprosił go do kaplicy, żeby się razem pomodlić. Po długiej modlitwie - pisze George Weigel - kardynał Wojtyła "spojrzał na młodego człowieka, którego dopiero co był skarcił, i powiedział: - Czy zechciałby Ksiądz wysłuchać mojej spowiedzi? - ". Źródło: G. Weigel. dz. cyt. Z perspektywy lat widać to coraz wyraźniej: Wojtyła stawiał na wolność i inicjatywę. I nie obrażał się, kiedy jego podwładni mieli inne niż on zdanie na jakiś temat...

Wspomina biskup Tadeusz Pieronek: U kardynała Wojtyły - jako zwykły ksiądz - bywałem na obiedzie co tydzień, a często dzień po dniu. I przy tych obiadach można z nim było dyskutować, można się było z nim nie zgadzać. Kiedyś jeden z księży rozbił się autem. Wojtyła się zeźlił i oświadczył, że zabiera mu prawo jazdy. Ja mówię: "Księże Kardynale, od zabierania prawa jazdy są władze państwowe, a nie ordynariusz". Ustąpił. Pech chciał, że po paru miesiącach ten sam ksiądz zabił człowieka na drodze. Kardynał mi mówi: "Widzisz, miałem rację. Trzeba mu było to prawo jazdy odebrać". A ja na to: "Nie ma Ksiądz Kardynał racji. To zbieg okoliczności". Zgodził się ze mną. Inny ordynariusz wyrzuciłby mnie na łeb... Źródło: relacja bp. T. Pieronka, w. Jego Najzwyczajniejsza Zwyczajność, dz. cyt.

księdzu Tadeuszu Pieronku powiadają, że bywał w młodości bardzo uparty. Kiedyś, jako sekretarz Synodu Krakowskiego, spierał się o coś z kardynałem Wojtyłą. Obaj mieli różne zdania na ten sam temat i żaden nie chciał ustąpić. Wreszcie Kardynał zdjął swój krzyż biskupi, podał go księdzu Pieronkowi i powiedział: "Masz, teraz Ty rządź". Źródło: G. Weigel, dz. cyt.

Z interesującą inicjatywą duszpasterską przyszedł do kardynała Wojtyły redaktor Stefan Wilkanowicz, znany świecki działacz katolicki. Kardynał propozycji Wilkanowicza wysłuchał i powiedział: "Róbcie, róbcie, ale w kurii o tym nie mówcie". Źródło: relacja S. Wilkanowicza, przekazana autorowi wyboru

Polski Episkopat planował wydanie listu pasterskiego na temat laicyzacji. O ocenę przygotowywanego dokumentu Kardynał poprosił księdza Andrzeja Bardeckiego, asystenta kościelnego "Tygodnika Powszechnego". Bardecki list przeczytał i odesłał do kurii z krytyczną notatką, która - jak później przyznawał - mogła być nawet "troszkę obraźliwa". Przy najbliższym spotkaniu z redaktorem "Tygodnika" Wojtyła powiedział: "Masz rację. To nie jest dobre. Powinieneś wiedzieć, że to ja napisałem ten tekst; byłem wtedy zmęczony...". Zdaniem księdza Bardeckiego, żaden inny polski biskup nie pozwoliłby podwładnemu na taką krytykę. Źródło: "Pan jest i wzywa cię". Z ks. Andrzejem Bardeckim rozmawia Artur Sporniak, w: "Tygodnik Powszechny" nr 43/1998; G. Weigel, dz. cyt.

Metropolita krakowski prowadził kilka procesów beatyfikacyjnych, m.in. sprawę beatyfikacji siostry Faustyny Kowalskiej. Opinię teologiczną na temat jej Dzienniczka miał wydać wybitny teolog ksiądz Ignacy Różycki. Zażądał on od sióstr udostępnienia do pracy w domu oryginalnych zapisków Siostry Faustyny. "Zapytałam Księdza Kardynała, jak mam postąpić - mówi siostra Beata Piekut. - Stanowczo wtedy oświadczył: - Proszę powiedzieć księdzu profesorowi, że ja siostrze zabroniłem wynieść oryginał zapisków. Jeśli ksiądz profesor chce coś sprawdzić, to niech się pofatyguje do Łagiewnik i sprawdzi sobie u was na miejscu... - . I jakby dla złagodzenia swego tonu dodał żartobliwie: - Będzie Siostra jechała tramwajem, tramwaj się wykolei Dzienniczek zginie. I Siostra zginie, ale to nic, bo Siostra pójdzie do nieba. A Dzienniczek nie może zginąć! - ". Źródło: s. B. Piekut, dz. cyt; relacja s. Piekut przekazana autorowi wyboru

Stary góral opowiadał: "Kardynał Karol Wojtyła chodzieł w góry. Nikt nawet nie wiedzioł, fto on jest, bo sie nie przedstawioł, no ale zawse seł rano na Rusinowom Polanę do kaplicy i kie był na Rusinowej, to zachodzieł hań zawse do babki Kobylarcyk". Aniela Kobylarczyk była ostatnią gaździną Rusinowej Polany. Każdy ją znał i każdy mógł się u niej napić herbaty. Kiedyś kardynał Wojtyła też ją o herbatę poprosił, ale ona go nie poznała. Powiedziała tylko: "Ej, żeście się najedli, aj najedli, kozdy by herbatkę fcioł pić, ale wody to mi ni mo fto przinieść". Na te słowa poderwał się Kardynał, wziął dwa wiadra i poszedł do źródła po wodę. Po 16 października 1978 roku ktoś zagadnął Anielę Kobylarczyk: "No babko, widzicie. Tego, coście posłała po wodę, obrali na papieża, a wyście mu telo dobrze zrobieła, boście mu herbaty uwarziła!". Na to babka Aniela Kobylarczyk rzekła ze smutkiem: "Hej, kieby jo była wiedziała, to jo by mu tej herbaty nie warziła. Miałabyk se teroz dwa wiaderecka wody świenconej". Źródło: ks. Kazimierz Pielatowski, dz. cyt.

Wanda Rutkiewicz osobiście spotkała Papieża latem 1979 roku, podczas jego pierwszej pielgrzymki do Polski. Ofiarowała mu wtedy kamień z najwyższej góry świata, a on powiedział: "No proszę, jednego dnia Pani i ja zaszliśmy tak wysoko". Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

Biskup Mieczysław Cisło, wówczas mieszkaniec Kolegium Polskiego w Rzymie, opowiada, że "kardynał Wojtyła pojechał na konklawe w przetartych butach i tak musiał tą sutanną wywijać, by je zasłonić, kiedy kardynałowie składali mu po wyborze homagium". Źródło: J. Kurski, Wujek śpiewa i rymuje, w: "Gazeta Wyborcza", 24-26 XII 2001

Gdy Karol Wojtyła został Papieżem, do Krakowa pojechał tir, żeby zabrać do Watykanu jego rzeczy. Na miejscu - wspomina ksiądz Mieczysław Maliński - okazało się, że do wielkiego auta zapakowano zaledwie parę książek, buty... Źródło: A Domosławski, Czas ucieka, wieczność czeka, w: "Gazeta Telewizyjna", 17-23 III 2000

Jan Paweł II od samego początku swego pontyfikatu zaskakiwał wszystkich, łamiąc watykańskie obyczaje. Na zakończenie konklawe, kiedy przygotowano już dla niego papieski tron, na którym powinien był usiąść, by odebrać hołd od członków kolegium kardynalskiego, oświadczył: "Nie, ja przyjmę moich braci na stojąco". Nazajutrz odwiedził w szpitalu chorego przyjaciela, biskupa Andrzeja Deskura, kilka dni wcześniej dotkniętego paraliżem - było to wydarzenie bez precedensu w historii papiestwa. Zdarzyło mu się kiedyś - wspomina ksiądz Adam Boniecki - "podnieść chustkę, która upadła komuś poza barierkę oddzielającą Papieża od wiernych. Ojciec Święty schylił się po tę chustkę i oddał ją właścicielce w najzwyklejszym ludzkim odruchu grzeczności". Źródła: T. Szulc, Papież Jan Paweł II. Biografia; Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt.

Papież z Polski podbił serca Włochów natychmiast po wyborze, kiedy stanął przed mieszkańcami Rzymu i wyznał: "Nie wiem, czy będę umiał dobrze wysłowić się w waszym... naszym języku włoskim. Gdybym się pomylił, poprawcie mnie". Wtedy ludzie zgromadzeni na placu św. Piotra "wybuchnęli śmiechem i zaczęli klaskać - komentuje ksiądz Boniecki - ponieważ Ojciec Święty właśnie w tym zdaniu zrobił błąd, wtrącając bezwiednie słowo francuskie". Źródło: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt. Uroczystość inauguracji pontyfikatu Jana Pawła II odbyła się 22 października 1978 roku. Papież zakończył ją w sposób mało liturgiczny. Powiedział po prostu: "Kończymy. Czas na obiad".

Wkrótce po inauguracji pontyfikatu na papieskie pokoje udało się wedrzeć grupie przyjaciół z Krakowa. Przyjaźń przyjaźnią, a Papież papieżem, więc przyklękli. - Nie róbcie szopek - powiedział Gospodarz*. Źródło: J. Turnau, dz. cyt. * Jan Turnau zrobił z tej opowieści felieton do "Więzi", lecz ówczesny redaktor naczelny miesięcznika, Tadeusz Mazowiecki, tekstu nie przyjął: - Znam księży - powiedział. - Pewnie, że Papież się nie obrazi, ale zgorszysz śmiertelnie prałatów. Turnau posłał więc tekst do "Gościa Niedzielnego" - wydrukowali. A kiedy podziękował im "za odwagę", okazało się, że Mazowiecki miał rację: sąsiednia kapituła wystosowała pisemny protest... 23 października uczestnicy audiencji zbiorowej dla Polaków byli świadkami papieskiego "pożegnania z Ojczyzną". Wcześniej Jan Paweł II przyjął indywidualnie kilkanaście osób, w tym - w pierwszej kolejności! - Jerzego Klugera, przyjaciela z gimnazjum, polskiego Żyda od lat mieszkającego na Zachodzie.

Kluger, nie będący chrześcijaninem, odruchowo zgiął kolana i pochylił głowę, tak jakby chciał ucałować pierścień Piotrowy, ale Jan Paweł II mu na to nie pozwolił. - Nie wolno Ci nigdy klękać przede mną - powiedział. - Stój wyprostowany, jak zawsze. Źródło: D. O Brien, dz. cyt. Nowy papież nie uległ presji etykiety watykańskiej. Wręcz przeciwnie: przejął inicjatywę w swoje ręce. Watykan zapełnił się ludźmi: poranna Msza święta, codzienne posiłki, spacery - to wszystko stało się okazją do spotkań...

Liliana i Bogusław Sonikowie spędzali kiedyś wakacje w Castel Gandolfo. Gdy wyszli z porannej Mszy świętej odprawionej przez Jana Pawła II, ich czteroletni syn Jacek zapytał Papieża: - Zaprosisz nas na śniadanie? Papież przytaknął. Ale matka uznała, że Jacek zaproszenie wymusił i cała rodzina zamiast iść z Ojcem Świętym na śniadanie, wróciła do hotelu. Po kilku dniach nadeszło oficjalne zaproszenie na obiad. Kiedy usiedli przy stole, Jan Paweł II zwrócił się do chłopca: - Czemu nie przyszedłeś wtedy na śniadanie? - Bo mama nie pozwoliła - odparł chłopak. - No, no - pokręcił głową Ojciec Święty. - Papieżowi się nie odmawia. W czasie obiadu malec trochę rozrabiał: podszedł z tyłu do krzesła, chwycił je za poręcz i zaczął się na nie wspinać. A na krześle siedział Papież. Tego dla mamy było już za wiele. Zamierzała synka uspokoić i wtedy usłyszała: - Zostawić, zostawić. Tu cały rok jest tak smutno. Źródło: B. Sonik, Na to Papież mi pozwolił, w: "Viva", wyd. specjalne, nr 1/1998; relacja L. Sonik przekazana autorowi wyboru Bezpośredni sposób bycia Jana Pawła II nieraz bywał źródłem prawdziwej "komedii pomyłek". No bo kto to słyszał, żeby Papież osobiście odbierał telefony?!

Pewnego razu Jan Paweł II zadzwonił do Szwajcarii, gdzie kurował się jego ciężko chory przyjaciel biskup Andrzej Deskur. Telefonistka, zanim połączyła go z pokojem Deskura, chciała wiedzieć, kto mówi. - Papież - odpowiedział jej zgodnie z prawdą. Po drugiej stronie zapadła cisza. Po chwili słuchawka z trzaskiem opadła na widełki. Ale wcześniej Jan Paweł zdołał usłyszeć: - Z pana taki papież, jak ze mnie chińska cesarzowa! Opowieść apokryficzna, źródło: w: J. I. Korzeniowski, dz. cyt. Nowe obowiązki wymagały sił. Nagła śmierć Jana Pawła I po zaledwie 33 dniach pontyfikatu była wielce wymowna...

Plan budowy w Castel Gandolfo basenu kąpielowego wywołał w mediach krytykę Jana Pawła II - zaczęto oskarżać Papieża o rozrzutność i... egoizm. A on odpowiadał: "Papież potrzebuje ruchu. A nowe konklawe będzie kosztować dużo więcej". Źródło: G. Weigel, dz. cyt. Jan Paweł II to pierwszy papież, który - już po wyborze - jeździł na nartach. Przypiął je w połowie łat 80. Ale na początku pontyfikatu nic tego nie zapowiadało...

Podczas pierwszej konferencji prasowej zadano mu wprawdzie pytanie, czy będzie jeździł na nartach. Powiedział wówczas: "Na to mi chyba nie pozwolą". Minęło kilka lat. Papież przyjmował akurat jednego z narciarskich mistrzów świata, który ofiarował mu... narty. "I nie wódź nas na pokuszenie - usłyszał wtedy ów sportowiec. - Bo jeszcze zjadę w dolinę i co będzie? Nowe konklawe". Źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

W czasie jednej z pielgrzymek do Afryki było tak gorąco, że osoby towarzyszące Ojcu Świętemu "goniły resztkami sił", a dziennikarze czuli się marnie. "Tylko Papież nie okazuje żadnych objawów zmęczenia - pisał korespondent DPA. - Kiedy wysiadł z samolotu w Kisangani, w sercu zielonego piekła dżungli w północnym Zairze, wyglądał tak samo świeżo jak wówczas, gdy wyjeżdżał z Rzymu". W pewnym momencie - opowiada George Weigel - kiedy przechodził obok niemieckiej ekipy telewizyjnej, pomachał im, mówiąc: "Co z wami, chłopcy, żyjecie jeszcze?". Źródło: G. Weigel, dz. cyt. Dla niektórych wizyta w Watykanie jest jak "ładowanie akumulatorów". Papież nabiera sił, spotykając się z ludźmi. Najchętniej z tymi, którzy nic nie znaczą w "wielkim świecie". Na przykład z chorymi.

W 1983 roku Jan Paweł II miał konsekrować kościół w Nowej Hucie-Mistrzejowicach. Organizatorzy z Watykanu zaplanowali, że Papież dokona tego aktu w pustej świątyni. I wtedy - wspomina ojciec Leon - ksiądz Mikołaj Kuczkowski, mistrzejowicki proboszcz, wpadł na pomysł: "Dlaczego kościół ma być pusty przy tak pięknej ceremonii? - Zaprośmy niepełnosprawnych. Ojciec Święty przejdzie przez środek, pobłogosławi. Chorzy będą szczęśliwi". Jednak na to nie zgodziła się strona watykańska. Prałat odpowiedzialny za program wizyty był szczery: "Jak go znam - powiedział - Papież wcale nie przejdzie przez środek kościoła. Z każdym będzie chciał się przywitać. A kiedy on ma chorych w zasięgu ręki, czas dla niego nie istnieje". Źródło: o. L. Knabit, dz. cyt. Roczniki "L Osservatore Romano" pełne są zestawień dokumentujących dobroczynność Papieża, przekazującego dary pieniężne ofiarom wojen i klęsk żywiołowych. Są też dary, o których nie wie prawie nikt.

Dorosły syn Raya Flynna, ambasadora USA przy Stolicy Apostolskiej, miał kiedyś poważne problemy ze zdrowiem. Rodzice zdecydowali, że odeślą go do szpitala w Stanach. Tuż przed jego wyjazdem na leczenie, po jakiejś uroczystości w Bazylice św. Piotra, do ambasadora USA podszedł Papież i zapytał o zdrowie Raya juniora. - Lekarze... szpitale... - mówił Ojciec Święty. - To kosztuje. Bardzo drogo? - Tak, Wasza Świątobliwość - odparł Flynn. - Ale damy sobie radę. I wtedy usłyszał słowa: - A może papież mógłby pomóc? Papież ma jakąś niewielką kwotę. Nie są to pieniądze Kościoła, ale jego własne, co prawda niewielkie. Może więc mógłby pomóc? "Oniemiałem - wspomina ambasador. - Wiedział, że nie jesteśmy bogaci, bo choć miałem niezłą pensję, musiałem płacić za dom w  Bostonie, naukę sześciorga dzieci, a teraz jeszcze za leczenie Raya. Zastanawiałem się, czy wiedział już, że moja żona podjęła dorywczą pracę w Rzymie. - Nie, nie - protestowałem. - Poradzimy sobie. Ale dziękuję, bardzo dziękuję, Ojcze Święty. Pochyliłem się i pocałowałem go w pierścień. Jednakże Papież nie miał zamiaru tak tego zostawić. - Jeśli będzie Pan czegoś potrzebował - powiedział - proszę wspomnieć o tym kardynałowi Lawowi... I niech Pan powie synowi, że się za niego modlę". Źródło: R. Flynn, Jan Paweł II. Portret prywatny człowieka i papieża Podczas obchodów rocznic wyboru Jana Pawła II czytana jest najczęściej Ewangelia św. Jana: "Gdy byłeś młodszy, opasywałeś się sam i chodziłeś, gdzie chciałeś. Ale gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz" (J 21, 18).

Pisze o Papieżu Adolf Rudnicki: Ekipie "Tygodnika Powszechnego", która pojechała do Rzymu święcić jubileusz pisma w obecności swego byłego współpracownika, powiedział: - Dawniej myślałem, że jesteście najgorsi. Nigdy nie dawaliście mi grosza za to, co pisałem. Od kilku lat widzę, że są gorsi. Drukuję i drukuję w "L Osservatore Romano"... Oni tutaj w ogóle nie słyszeli, co to honorarium... Czasami miałbym ochotę wypuścić się na Rzym, ale nie mam grosza w kieszeni... Kardynałowie to także dziady... Oni także mają płótno w kieszeni... W Paryżu na spotkaniu z siostrami zakonnymi zwlekał z wejściem na podium. Czarni w tyle szumieli, dawali znaki, wykonywali gwałtowne ruchy. Nie zwracał na to uwagi. Rzekł do sióstr: - Same teraz widzicie, jakie mam życie... Tak jest ciągle. Ciągle mnie poganiają, łajają, krzyczą: "Znów się nie zmieściłeś w czasie! Znów się spóźnimy!... Powiedzcie mi, jak żyć w takim nieustannym pośpiechu, w takiej nieustannej niewoli? Źródło: A. Rudnicki, Szeregowy kolega, w: "Przekrój" nr 22 z 16 X 1988 r. Pomimo samotności, wielu obowiązków i brzemienia odpowiedzialności, Papieża nie opuszcza poczucie humoru.

Jeszcze jako kardynał - na widok (bardzo szczupłego) ojca Leona z Tyńca - mówił: oto definicja mnicha, "kupa kości owiniętych w czarny materiał". Już w Watykanie odwiedził go ksiądz Mieczysław Maliński. Podano obiad: gość dostał kurczaka, a gospodarz rybę. "Dlaczego ja jem kurczaka?" - zapytał Maliński. - "Bo kurczak jest tańszy". Źródła: o. Leon Knabit, dz. cyt.; Jan Paweł II, kolekcja, wyd. specjalne, nr 1/2001

Z inicjatywy Ojca Świętego w Castel Gandolfo odbywały się spotkania wybitnych intelektualistów. Uczestniczył w nich także polski filozof profesor Leszek Kołakowski. Powiadają, że usiłowano kiedyś Papieżowi "przypomnieć", iż Kołakowski był w młodości marksistą i walczył z Kościołem. Jan Paweł odpowiedział na to: "Z chęcią wtrącę go do lochów Watykanu, żebym miał z kim prowadzić wieczorne dysputy". Źródło: A. Sporniak, Czy Kołakowski jest do zbawienia koniecznie potrzebny?, w: Od Brzozowskiego do Kołakowskiego

W naukowej debacie w Castel Gandolfo wziął kiedyś udział ksiądz Johannes Baptist Metz, przedstawiciel kontrowersyjnej - z punktu widzenia Watykanu - "teologii politycznej". Jak wspomina jeden z organizatorów tego spotkania, ksiądz Józef Tischner, "kiedy padła propozycja wspólnego zdjęcia, Papież stanął pośrodku sali, a uczestnicy ustawiali się obok, ale skromnie, w pewnej odległości od Jana Pawła II. Papież stał sam. W pewnej chwili rozejrzał się wokoło i zobaczył Metza. Wyciągając zapraszająco rękę, powiedział: "Bardzo proszę, bliżej papieża, bliżej...". Źródło: ks. J. Tischner, Proszę bliżej papieża, w: "Viva", wyd. specjalne, nr 1/1998 Karol Wojtyła - Jan Paweł II znany jest z ciętego języka. Jeszcze w Krakowie - gdy się dowiedział, że ksiądz Boniecki złamał nogę na nartach, stwierdził: "Tak to już jest, jak ktoś najpierw jeździ, a potem dopiero się uczy". Jednakże - powiada ksiądz Adam Boniecki - od kiedy Wojtyła "został Ojcem Świętym, bardzo stara się panować nad złośliwością". Nadal jednak krążą w świecie jego dowcipne - i lekko złośliwe - powiedzonka... Na przykład o jednym z biskupów, który zagadnął go: "No cóż, starzejemy się, Ojcze Święty...". Papież spojrzał na niego i odparł: "Tak, ale ja od nóg".

Kardynał Karol Wojtyła wielokrotnie pisał protesty do wojewody nowosądeckiego Bafii, który tępił ruch oazowy, nasyłając na wakacyjne obozy rekolekcyjne milicję. A kiedy, w 1979 roku w Nowym Targu, Bafia został przedstawiony Ojcu Świętemu, ten powiedział: "My się przecież znamy... z korespondencji". Podobnie zareagował na widok Józefa Klasy, byłego I sekretarza partii komunistycznej w Krakowie, który nie miał nigdy czasu, żeby spotkać się z kardynałem Wojtyłą. W 1979 roku Klasa był ambasadorem PRL w Meksyku i w tym charakterze został przedstawiony Ojcu  Świętemu. "Nigdy nie wątpiłem, że jednak znajdzie Pan chwilę czasu dla mnie" - ucieszył się Papież. Źródła: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt.; wypowiedź W. Bonowicza w: Od początku do końca. Z o. Leonem Knabitem OSB rozmawiają Wojciech Bonowicz i Artur Sporniak; wypowiedź Andrzeja Rosiewicza, w: ks. K. Pielatowski, dz. cyt.

Czy Twoja diecezja powiększa się? - zapytał Jan Paweł II jednego z polskich biskupów. - Tak - odpowiedział hierarcha. - Podobnie jak biskup - stwierdził Papież, patrząc na sylwetkę swojego rozmówcy. Źródło: G. Weigel, dz. cyt. Na temat tego Papieża, który miał wprowadzić Kościół w trzecie tysiąclecie, powtarzano wiele przepowiedni. Niektóre brzmiały katastroficznie - mówiły o nowej wojnie i prześladowaniu Kościoła. Tak jak przekazywana z ust do ust fałszywa wersja trzeciej tajemnicy fatimskiej...

Nawiązując do jednej z przepowiedni, zapytano kiedyś Jana Pawła II, czy jest gotów "uciekać z Watykanu po trupach kardynałów". - Tak, jestem gotów - odparł Papież. - Ale nie wiem, czy przygotowani są na to księża kardynałowie. Opowieść apokryficzna13 maja 1981 roku turecki terrorysta Mehmet Ali Agca dokonał zamachu na życie Jana Pawła II.

Nazajutrz po zamachu pierwsze słowa ciężko rannego Papieża brzmiały: "Czy odmówiliśmy kompletę?"*. Trzy dni później - za pośrednictwem radia - Jan Paweł II odmówił z wiernymi modlitwę "Anioł Pański". Powiedział wówczas: "Modlę się za brata, który mnie zranił, a któremu szczerze przebaczyłem". Źródło: relacja ks. S. Dziwisza, w: A. Frossard, "Nie lękajcie się". Rozmowy z Janem Pawłem II * Pytanie to zamieszczamy na wyraźne życzenie Andre Frossarda, który twierdził, że "nadaje się ono do umieszczenia wśród fioretti ["kwiatków"] tego pontyfikatu" (A. Frossard, Portret Jana Pawła II). Kompleta to modlitwa brewiarzowa odmawiana przed nocnym spoczynkiem.

Wkrótce po zamachu zaczęto wozić Jana Pawła II w oszklonym samochodzie, tzw. papamobilu. To go ponoć irytuje. Kiedyś w rozmowie z Ojcem Świętym próbowano bronić tej "szklanej klatki": - Ona zmniejsza ryzyko. Nic na to nie poradzimy, że się lękamy o Waszą Świątobliwość. - Ja też - odpowiedział Papież - niepokoję się o swoją świątobliwość. Źródło: A. Frossard, Portret Jana Pawła II. Jego pontyfikat nazywany jest często "przełomowym". Nic dziwnego, jeśli się pamięta o pielgrzymkach Jana Pawła II, o rachunku sumienia Kościoła, obchodach Wielkiego Jubileuszu, spotkaniu modlitewnym przedstawicieli różnych religii świata w intencji pokoju, wizytach w meczecie i w synagodze...

Ojciec Jan Góra, dominikanin, opowiadał kiedyś Papieżowi o tym, jak wybitny polski pisarz żydowskiego pochodzenia Roman Brandstaetter przeżywał obecność Biskupa Rzymu w synagodze. Słysząc to, Jan Paweł II uśmiechnął się i powiedział: "A Piotr nie chodził do synagogi? Chodził, chodził". Źródło: relacja o. J. Góry przekazana autorowi wyboru Rozmach tego pontyfikatu i styl bycia Papieża wywołują, zdaje się, lekki niepokój niektórych pracowników Kurii Rzymskiej...

W kręgach kurialnych powtarza się ponoć taką oto anegdotę: - Czym się różni Papież od Ducha Świętego? - ??? - Duch Święty jest wszędzie... - A Papież? - Już tam był. Dawniej mówiono też, że "w dwóch sprawach nigdy nie wiadomo, jak zachowa się Papież: o której godzinie usiądzie do stołu i ile osób zaprosi na obiad". Opowieści apokryficzne, źródło: ks. K. Pielatowski, dz. cyt144 Podobno niektórzy włoscy kurialiści nie przepadają za polskim otoczeniem Jana Pawła II, tą - jak mówią - "polską mafią".

Tę anegdotę Andre Frossard usłyszał od samego Jana Pawła II. "Papież modli się i pyta Boga: - Panie, czy Polska odzyska pewnego dnia wolność? - Tak - odpowiada Bóg - lecz nie za twojego życia. Wobec tego Papież pyta dalej: - Panie, a czy po mnie będzie jeszcze polski papież? - Nie za mojego życia - odpowiada Pan Bóg". Źródło: A. Frossard, dz. cyt.145 Papież ma wobec siebie ogromny dystans...

Biskup Tadeusz Pieronek: Kiedy był kardynałem, nie lubił, żeby go całowano w pierścień, chociaż wtedy to było jeszcze w modzie. Jako papież się poddał, ale też niechętnie. Ksiądz Adam Boniecki: Przekazywałem mu prośbę Związku Literatów, by przyjął honorowe członkostwo. Papież na to z rozbawioną miną: "Jaki ze mnie literat!...". Bawiła go ta rozmowa. Wreszcie dał się namówić, bo nie chciał robić ludziom przykrości. Widziałem, że był zirytowany, kiedy - bodaj w Peru - musiał odsłonić swój pomnik. Nie ukrywał niesmaku. Zrobił to tak, że idąc z kościoła do papamobilu, na chwilę przystanął, pociągnął za sznurek i natychmiast ruszył dalej. Teraz chyba już się z tym pogodził. Uznał to za zło konieczne. Źródło: Jego Najzwyczajniejsza Zwyczajność, dz. cyt.146

Podczas jednego z koncertów Jan Paweł II, mówiąc o pięknie muzyki, przypomniał słowa świętego Augustyna: kto śpiewa, podwójnie się modli. Po koncercie Papież zamienił kilka słów z ambasadorem USA przy Stolicy Apostolskiej; - Tak, ksiądz musi sporo śpiewać w kościele, nawet jeśli nie najlepiej mu to idzie. - A czy Ojciec Święty dobrze śpiewał? - zapytał Ray Flynn. - Kiedy ja śpiewałem, modliłem się pojedynczo - odparł Papież. Źródło: R. Flynn, dz. cyt.147 Jan Paweł II wzbudza powszechny entuzjazm. Ale czasem chyba trochę go to męczy...

Podczas rzymskiego spotkania z rozentuzjazmowanymi zakonnicami Jan Paweł II powiedział: "Myślałem, że zakonnice to naród spokojny, a tymczasem robią tyle zgiełku. Rozerwałyby papieża przy pierwszym spotkaniu". Źródła: ks. K. Pielatowski, dz. cyt. Podczas wizyty w Polsce w roku 1999 ciągle rozbijał nieznośną dlań atmosferę kultu...

Pielgrzymi zgromadzeni w Elblągu przerywali Ojcu Świętemu często i głośno. Jan Paweł to skomentował: "Ktoś się raz pomylił i zamiast wołać: - niech żyje papież - , zaczął wołać: - niech żyje łupież - . Ja was do tego nie zachęcam". Kiedy krzyczano doń: "Witaj w Licheniu", stwierdził: "Myślałem, że mówicie: - Witaj, ty leniu - ". Z powodu choroby Papież nie mógł pojechać do Gliwic. Odwiedził jednak to miasto ostatniego dnia swojej wizyty w Polsce. "Ja bym z takim papieżem nie wytrzymał - powiedział. - Ma przyjechać, nie przyjeżdżo, potem znowu ni ma przyjechać - przyjeżdżo". Źródło: J. Poniewierski, Pielgrzymka 1999. Dzień po dniu.

Od pewnego czasu stanem zdrowia Jana Pawła II zaczęły bardzo interesować się media. Powtarzano każdą plotkę na ten temat. A sam Papież, pytany o swoje zdrowie, odpowiadał: "Nie wiem, nie zdążyłem jeszcze przeczytać porannej prasy". Źródło: relacja ks. Mieczysława Malińskiego przekazana autorowi wyboru

Kiedyś pewien włoski dziennikarz opublikował (pod pseudonimem) w jednym z tygodników zmyśloną przez siebie informację o chorobie Papieża, a następnie - przywołując ów tekst jako źródło - napisał (tym razem pod własnym nazwiskiem) artykuł do wysokonakładowej prasy codziennej. Dziennikarz ten towarzyszył potem Ojcu Świętemu w jednej z zagranicznych pielgrzymek. Kiedy Papież zobaczył go w samolocie, powiedział: "A, to ten pan, który inaczej nazywa się w niedziele, a inaczej w dni powszednie". Źródło: Biografia napisana przez Wielkiego Reżysera, dz. cyt.151

W połowie lat 90. Jan Paweł II zaczął mieć coraz większe problemy z chodzeniem: przejście dłuższego odcinka zajmowało mu coraz więcej czasu. W 1994 roku, podczas obrad Synodu Biskupów, Papież z trudem podszedł do stołu prezydialnego i zamruczał pod nosem: "Eppur si muove"* ["A jednak się porusza..."]. Źródło: G. Weigel, dz. cyt. * Zdanie to wypowiedział Galileusz (mając na myśli Ziemię) po wymuszonym przez Inkwizycję uroczystym wyrzeczeniu się swoich poglądów astronomicznych. Spoglądając na ten pontyfikat, można się zastanawiać, gdzie tkwi źródło ogromnej siły Jana Pawła II...

Pisze André Frossard: "Klęczący Papież wydał mi się ogromny. Pelerynka na jego szerokich barach nasuwała myśl o wiecznych śniegach i nie mogłem pojąć, w jaki sposób wielką górę udało się zmieścić w tak szczupłej przestrzeni... Miałem przed sobą masyw modlitwy". Źródło: A. Frossard, "Nie lękajcie się!"

W Sandomierzu, w 1999 roku - wspominał polski koordynator pielgrzymki, biskup Jan Chrapek - "w drodze na liturgię otrzymałem informację, że przy ołtarzu panuje niesamowity upał: blisko 40 stopni Celsjusza. Przekazano mi również sugestię, aby Jan Paweł II nie odprawiał Mszy świętej, a tylko wygłosił homilię na siedząco. I ja tę sugestię powtórzyłem Papieżowi. A wtedy on zapytał: - Czy Ty jesteś Ojcem Świętym, czy ja? Ja przyjechałem po to, by służyć - ". Źródło: Panie, Ojciec Święty przyjechał!, z bp. Janem Chrapkiem rozmawia Paweł Zuchniewicz, w: Spotkaliśmy Papieża. Wzruszające wspomnienia Polaków o Ojcu Świętym

To było w Brazylii. Jan Paweł II odwiedzał właśnie wioskę trędowatych. Wstrząśnięty tym, co tam zobaczył, powiedział: "Czasem chciałbym zapłakać jak dziecko, ale na co komu płaczący papież? Ja muszę natchnąć ich siłą". Źródło: J. I. Korzeniowski, dz. cyt.

[Tylko nie mówcie Papieżowi] Kiedy Papież przebaczył swojemu zamachowcy - Ali Agcy - do Andre Frossarda zgłosił się pewien Polak, twierdząc, że wie na pewno, "jacy ludzie włożyli broń w rękę Turka". Frossard rzucił z pośpiechem: "Niech Pan tylko tego nie mówi Ojcu Świętemu! Jeszcze każe nam się za nich modlić!".

[Złość piękności szkodzi] Przed kilku laty - wspomina watykański korespondent Telewizji Polskiej, Jacek Moskwa - po modlitwie "Anioł Pański" Jan Paweł II przemawiał, niemal krzycząc. Zaraz potem, podczas audiencji w Pałacu Apostolskim, Moskwa prosił Papieża, aby na siebie uważał, bo jego chrypka zaniepokoiła dziennikarzy. - To ze złości - usprawiedliwiał się Papież. A odchodząc, dodał: - A złość piękności szkodzi.

[Biskup i góral] W czasie jednej z wędrówek po górach biskup Karol Wojtyła spotkał górala, który - widząc wędrowca utrudzonego i zakurzonego - zapytał go, kim jest. - Biskupem! - odpowiedział zziajany Wojtyła. - Jak wyście som biskupem, to jo jestem papieżem! - wzruszył ramionami góral.

[Wszyscy sobie poszli] Któregoś wieczoru, podczas szpitalnej rekonwalescencji w klinice Gemelli po zamachu na Placu świętego Piotra, Papież wyszedł ze swojego pokoju na opustoszały korytarz. Rozejrzał się i powiedział: "Ładne rzeczy, wszyscy sobie poszli, a mnie zostawili!"

[Jeździć po kardynalsku] Pewnego razu zapytano Karola Wojtyłę, czy uchodzi, aby kardynał jeździł na nartach. Wojtyła uśmiechnął się i odparł: - Co nie uchodzi kardynałowi, to źle jeździć na nartach!

[Przeprosiny] Metropolita krakowski Karol Wojtyła przyjechał na pogrzeb sufragana częstochowskiego, biskupa Stanisława Czajki, nieomal w ostatniej chwili. Witając się ze zgromadzonymi na uroczystości biskupami, jakoś pominął biskupa z Siedlec. Rychło jednak się spostrzegł, wrócił, podszedł do pominiętego i powiedział: - Świnia jestem, nie przywitałem Księdza Biskupa!

[Pożegnanie biskupów] Po jednym ze spotkań Papież pożegnał polskich biskupów słowami znanej pieśni: "O cześć wam, panowie magnaci!".

[Więcej już nic nie powiem] Przed ponad 20 laty Papież w ten sposób zakończył pierwszą audiencję dla Polaków: "Więcej już nic nie mówię, bo jeszcze bym coś takiego powiedział, że później Kongregacja Nauki i Wiary musiałaby się do mnie dobrać".

[Opaleni kardynałowie] Pod koniec pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, w czerwcu 1979 roku, upływającej pod znakiem upałów, oznajmił, że jej pierwszy efekt jest już widoczny - opalili się towarzyszący mu kardynałowie.

[Jakoś człapię] Podczas czwartej pielgrzymki do Ojczyzny, w Olsztynie, dziennikarzowi "Gazety Wyborczej" udało się wychylić głowę ponad tłum i zapytać Jana Pawła II o zdrowie. - A, jakoś człapię - odpowiedział Papież.

[Z wami dziecinnieję] Podczas jednej ze swoich niedawnych wizytacji rzymskich parafii papież - jak to ma w zwyczaju - wdał się w rozmowę z dziećmi. - Wy jesteście młodzi, a ja już jestem stary - powiedział. - Nie, nie jesteś stary - gromko zaprotestowały dzieci. - Tak, ale jak jestem z wami, to dziecinnieję - replikował Papież.

[Mów mi wujaszku] Podczas pierwszej wizyty w USA Papież spotkał się z rodziną prezydenta Jimmy'ego Cartera. Pięcioletnia wówczas wnuczka prezydenta, mając kłopoty z wygłoszeniem powitania, powtarzała w kółko: - Jego Świątobliwość, Jego Świątobliwość. Papież, chcąc wybawić dziewczynkę z kłopotów, wziął ją w ramiona i powiedział: - Mów mi wujaszku.

[Papieskie wagary] Podczas powitania w Monachium Papież spytał licznie obecne dzieci: "Dano wam dziś wolne w szkole?". "Tak!" - wrzasnęła z radością dzieciarnia. "To znaczy - skomentował Jan Paweł II - że papież powinien częściej tu przyjeżdżać".

[Jak się czuje piesek] Jeden z watykańskich prałatów chciał się nauczyć polskiego, więc sprowadził sobie nasz elementarz. Nauka była jednak tak pośpieszna, że kiedy chciał się nową umiejętnością pochwalić przed Ojcem Świętym, coś mu się pomyliło i zamiast "Jak się czuje Papież", rzekł: "Jak się czuje piesek?". Papież spojrzał na niego zdumiony, po czym odpalił: "Hau, hau".

[Jan Paweł - Pawłowi] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec zebranym na mszy tak spodobały się cytowane przez Papieża słowa św. Pawła, że przerwali mu i zaczęli bić brawo. Kiedy Ojciec Święty znów doszedł do głosu, przerywając przygotowaną mowę, stwierdził: "Dziękuję w imieniu świętego Pawła".

[To tylko wasza konstytucja] W ostatnim dniu pielgrzymki do Polski w 1983 roku podczas pożegnania na lotnisku generał Jaruzelski poskarżył się Papieżowi, że ten w swych homiliach niezwykle surowo potraktował reżim komunistyczny. - Ja jedynie przytaczałem artykuły waszej własnej konstytucji - odparł łagodnie Papież.

[Nie szumcie siostry nam] W hiszpańskiej Avilli, gdy szum czyniony przez rozradowane zakonnice stawał się już wprost nie do zniesienia, Papież wypalił: "Te siostry, które ślubowały milczenie, hałasują tu najgłośniej".

[Niech żyje łupież] Podczas ostatniej pielgrzymki w Pelplinie: "Jak tak krzyczycie 'Niech żyje Papież', przypomina mi się, gdy ktoś się pomylił i krzyknął 'Niech żyje łupież'. Ja was do tego nie zachęcam".

[Ech, popapieżyć] Ojciec Święty do odwiedzającego Go polskiego księdza: - Poczekaj chwilę na mnie, muszę trochę popapieżyć.

[Komu lektykę] Papież głośno rozmyśla przy licznych współpracownikach: - Co ja zrobię z tymi sedia gestatoria (lektykami papieskimi)? Kurzą się, miejsce zajmują. Paweł VI sprzedał tiarę i pieniądze rozdał ubogim, ale komu ja to sprzedam? Wiem... (i tu pada nazwisko jednego z polskich biskupów).

[Sumienie transcendentalne] Były prezydent Włoch Sandro Peretini, przyjaźniący się od lat z Papieżem, powiedział mu kiedyś wprost: "Ojcze Święty, jestem człowiekiem niewierzącym. W postępowaniu kieruję się tym, co wskazuje mi moje sumienie". Na to Jan Paweł II odrzekł: "O, to także jest transcendencja".

[Podryw na księdza] Pewnego razu Karol Wojtyła wybrał się na samotną wycieczkę w góry. Ubrany sportowo, wyglądał tak, jak wielu innych turystów. W trakcie wędrówki spostrzegł, że zapomniał zegarka, podszedł więc do opalającej się na uboczu młodej kobiety i już miał zapytać o godzinę, gdy ta uśmiechnęła się. - Zapomniał pan zegarka, co? - A skąd pani wie? - zapytał zaskoczony Wojtyła. - Z doświadczenia - odrzekła. - Jest pan dziś już dziesiątym mężczyzną, który zapomniał zegarka. Zaczyna się od zegarka, potem proponuje się winko, wieczorem dansing... - Ależ proszę pani, ja jestem księdzem - przerwał jej zawstydzony Wojtyła. - Wie pan - odpowiedziała rozbawiona nieznajoma - podrywano mnie w różny sposób, ale na księdza to pierwszy raz.

[Siostrzyczka Tomcia Paluszka] W czasie jednej z ceremonii na Placu świętego Piotra Papież, przechodząc wzdłuż barier, zauważa małą dziewczynkę, zagubioną w tłumie; ludzie podają mu ją ponad barierą, a on bierze ją za rękę i wędrują we dwoje po wyłożonej czerwonym suknem drodze do tronu. I tu nagle wkraczamy w bajkę: kolumnada Berniniego staje się lasem o pniach bez gałęzi, Ojciec Święty w obszernych szatach, z mitrą błyszczącą w słońcu, staje się jakimś królem z legendy, a dziewczynka - siostrzyczką Tomcia Paluszka. Doszedłszy do tronu, legendarny król podnosi dziecko w górę tak, żeby zewsząd można je było zobaczyć i przybiegający z głębi placu rodzice odbierają je z papieskich rąk.

[Najprzystojniejszy kardynał] Kiedyś podczas wizytacji jednej z podhalańskich parafii przejęta z wrażenia gaździna pomyliła przygotowany tekst powitania kardynała Karola Wojtyły i zamiast zatytułować go "najdostojniejszym", powiedziała: "Witojcie nom najpsystojniejszy księze kardynale". On zaś spojrzał na nią i odparł: "No, coś w tym jest".

[A co, nie wolno mi?] Kiedy po Krakowie rozeszła się wieść, że 29 maja 1967 roku arcybiskup Karol Wojtyła został kardynałem, ojciec Leon Knabit, benedyktyn z Tyńca, pogratulował nominowanemu w typowy dla księży sposób: ukląkł na jedno kolano i pocałował go w rękę. Ku zaskoczeniu ojca Leona świeżo upieczony kardynał zrobił dokładnie to samo. "Proszę Księdza Kardynała!" - zawołał zmieszany i zażenowany benedyktyn. "A co, nie wolno mi?" - odparł z figlarnym uśmiechem Papież.

[Wierszyki na różne okazje] Podczas wypraw turystycznych ze studentami ks. Karol Wojtyła, zwany "Wujkiem", często układał wierszyki i piosenki do różnych sytuacji. W 1957 roku w Bieszczadach recytował taki oto dwuwiersz: "Rano mnie chwalą, wieczór mnie ganią i jak tu można wierzyć tym... paniom". W 1952 roku swojej podopiecznej, świeżo upieczonej nauczycielce, podarował notes z dedykacją: "W tym notesie nie pisz dwójek, o to prosi Cię dziś Wujek!". W 1955 roku, podczas spływu kajakowego na Drawie, cała grupa, potwornie zmęczona, dotarła na biwak o zmroku. Jedynie "Wujek" nie tracił rezonu i całą sytuację spointował rymowanką: "Za te całodzienne harce zmówię brewiarz przy latarce". Wierszyki do różnych sytuacji układał również będąc biskupem i kardynałem. Kiedy wyjeżdżając na narty do Zakopanego zatrzymywał się w klasztorze urszulanek, na Jaszczurówce, "dokuczał" jednej z sióstr, o imieniu Alfonsa, ułożonym przez siebie wierszykiem: "Siostra Alfonsa na mnie się dąsa".

[Nie ma chrztu bez wody] 15 maja 1977 roku, po wielu trudnościach i po wieloletnich oczekiwaniach na pozwolenie budowy kościoła, odbyła się wreszcie długo oczekiwana konsekracja świątyni w Nowej Hucie-Bieńczycach. Na uroczystość w mieście, gdzie według założeń władz komunistycznych nie miało być miejsca dla Boga, przybyło kilkadziesiąt tysięcy osób. Stali Oni cierpliwie kilka godzin mimo nieustannie padającego ulewnego deszczu. Kardynał Karol Wojtyła dodawał im ducha słowami: "Konsekracja to jakby chrzest, a gdzie jest chrzest, tam musi być i woda".

[Czy jest tu biskup?] W 1960 roku, wracając z wyprawy po Bieszczadach, grupa "Wujka" wsiada do pociągu do Krakowa w Sanoku. Nagle do przedziału wtargnął konduktor i zakrzyknął: "Czy jest tu biskup?". Wszyscy zaniemówili, nie wiedząc o co chodzi. Widząc zdziwione miny, konduktor wyjaśnił: "Uczeń Biskup z Rybnika". Pierwszy ocknął się ks. Wojtyła, który był już wówczas biskupem, i odpowiedział: "Nie, nie ma go tutaj". Okazało się, że konduktor znalazł legitymację niefortunnego Biskupa i szukał go, by mu ją oddać.

[Papież to nie mistrz olimpijski] Pracownicy Watykanu nie mogli pogodzić się z tym, że nowy papież nie chce korzystać z lektyki papieskiej, zwanej sedia gestatoria. "- Bez sedia gestatoria Ojciec Święty nie będzie widziany, może więc jakiś podest?" - nie dawali za wygraną "watykańczycy". "Na podest nie wejdę, nie jestem mistrzem olimpijskim!" - oznajmił stanowczo Jan Paweł II.

[Szklana klatka] Papież był bardzo niezadowolony z tego, że obwozi się go w szklanej klatce. Pomysłu tego broniła pewna Polka, mająca możliwość rozmowy z Janem Pawłem II w Krakowie. - Ta klatka zmniejsza jednak ryzyko - tłumaczyła. - Nic nie poradzimy, że lękamy się o Waszą Świątobliwość... - Ja też - uśmiechnął się Papież - niepokoję się o swoją świątobliwość.

[Górale obronią] Nazajutrz po uroczystej inauguracji pontyfikatu, 23 października 1978 roku, papież spotkał się w Auli Pawła VI ze swoimi rodakami licznie przybyłymi do Rzymu. Dostrzegłszy górali w pięknych, tradycyjnych strojach, podszedł do nich i powiedział: - "No jacyż to z was są górale, co ciupagi macie, a swojego metropolitę toście wypuścili z Krakowa?" Na to Staszek Trzebunia odpowiedział: "Przecież jakby się tu wom jako krzywda działa, to my przydziemy i was bydziemy bronić!".

[Papież nie da sobą kręcić] Podczas drugiej pielgrzymki do Ojczyzny w 1983 roku tłumy krakowian gromadziły się przed domem arcybiskupów, który był rezydencją Ojca Świętego. Ludzie ani myśleli rozstać się ze stojącym w oknie papieżem i bez końca przedłużali dialog z nim. Wreszcie Ojciec Święty powiedział: "Cztery lata temu kręciliście mną, jak chcieli, a teraz już jestem starym papieżem i nie dam sobą kręcić".

[Ten to ma dech] W czasie tej samej pielgrzymki, 22 czerwca 1983 roku, na krakowskich błoniach odbyła się beatyfikacja dwóch powstańców styczniowych - brata Alberta Chmielowskiego i ojca Rafała Kalinowskiego. W trakcie ceremonii buchnął nagle z kadzielnicy wielki płomień, z którym nie mogli sobie poradzić ani ministranci, ani księża koncelebranci. Wreszcie ówczesny ceremoniarz papieski ks. John Magee, Irlandczyk, dmuchnął tak skutecznie, że płomień zgasł i z kadzielnicy począł unosić się upragniony dymek. Wydarzenie nie uszło uwagi Ojca Świętego, który, sięgając po kadzidło, powiedział z uznaniem o swoim ceremoniarzu: "Ten to ma dech!".

[Czy "Wyborcza" wybiera papieża?] Reporter "Gazety Wyborczej" podczas pielgrzymki Jana Pawła II w 1991 roku nie posiadał się ze szczęścia, kiedy stanął "oko w oko" z Papieżem, gdy ten wychodził ze swojego dawnego kościoła parafialnego w rodzinnych Wadowicach. Rozradowany krzyknął: "Pozdrowienia od polskich dziennikarzy dla Ojca Świętego". "A Pan gdzie pracuje?" - zapytał dociekliwie Jan Paweł II. I tu pod reporterem ugięły się nogi, bo pomyślał sobie, że do Papieża doszły głosy, iż "Gazeta" pisze czasem krytycznie o Kościele. Odpowiedział jednak zgodnie z prawdą: "W 'Gazecie Wyborczej'". Ojciec Święty jednak jak zwykle zachował klasę i zapytał z charakterystycznym dla siebie dowcipem: " A będziecie mnie tam wybierać?".

[Nie mądrz się, lecz módl] Ojciec Jan Andrzej Kłoczowski, dominikanin, zapytał kiedyś Papieża, czy dojdzie do skutku planowane w roku jubileuszowym 2000 spotkanie przedstawicieli trzech wielkich religii. - "Czy na Górze Synaj pojawią się chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi?" - dociekał zakonnik. - "Ty się nie wymądrzaj, ty się módl!" - odpowiedział Ojciec Święty.

[Czy protestanci wstaną wcześniej] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec w 1980 roku jeden z dziennikarzy zagadnął Jana Pawła II, czy zgadza się z opinią, że za mało czasu poświęcił na rozmowy z protestantami. "W Moguncji mogę wstać o dwie godziny wcześniej, ażeby z nimi rozmawiać, ale czy oni też wcześniej wstaną?" - odpowiedział Papież.

[Ja bym z takim Papieżem nie wytrzymał] Jak wiadomo, podczas swej ostatniej pielgrzymki do Ojczyzny Jan Paweł II zachorował i z tego powodu odwołano jego wizytę w Gliwicach. Ojciec Święty nie dopuścił jednak do tego, aby to śląskie miasto było jedynym miejscem na trasie jego pielgrzymki, którego nie odwiedził. Niespodziewanie w ostatnim dniu wizyty, 17 czerwca 1999 roku, przybył do Gliwic, a zebranemu pół milionowemu tłumowi wiernych dziękował za "świętą cierpliwość dla Papieża". Posługując się gwarą śląską, Jan Paweł II tak oto dialogował z tłumem: - "Widać, że Ślązak cierpliwy i twardy, bo ja bym z takim Papieżem nie wytrzymał. Ma przyjechać, nie przyjeżdżo, potem znowu ni ma przyjechać - przyjeżdżo". Wierni: - "Nic nie szkodzi!". - "No, to dobrze. Jak nic nie szkodzi, to jakoś ze spokojnym sumieniem odjadę do Rzymu".

[Ja w tym wieku byłem Papieżem] W 1992 roku ojciec Leon Knabit został zaproszony na kolację do Ojca Świętego w pałacu watykańskim. W pewnym momencie Papież nieoczekiwanie zapytał: "To ile ojciec ma właściwie lat?". - "Sześćdziesiąt trzy" - odparł benedyktyn. - "O, to w tym wieku ja już byłem Papieżem" - odrzekł Jan Paweł II. - "Wiem o tym. Wiem i bardzo mi wstyd" - powiedział ojciec Leon i obaj wybuchnęli śmiechem.

[Kluger za Papieża?] W 1997 roku, podczas wizyty w Zakopanem, Jan Paweł II spotkał się w "Księżówce" ze swoimi kolegami gimnazjalnymi Teofilem Bojesiem i Stanisławem Jurą. - "Jak długo zamierza Wasza Świątobliwość zostać z nami w Polsce tym razem? - zapytał Jura. - Mam nadzieję, że przynajmniej miesiąc?" - "Och, nie - odpowiedział Jan Paweł II. - Muszę wracać do Rzymu pojutrze. Wiecie, że jestem papieżem. Mam dużo pracy w Watykanie." - "Dlaczego uciekasz tak szybko? - spytał Jura. - Czyż nie zostawiłeś tam Jurka Klugera w zastępstwie?". (Dla wyjaśnienia: mieszkający w Rzymie inżynier Jerzy Kluger, Żyd z Wadowic, jest przyjacielem Karola Wojtyły od czasów młodości.)

[Znowu te ptopty] W jednym z polskich miast, gdzie przygotowano na obiad kurczaka, Jan Paweł II miał powiedzieć z dezaprobatą: "Znowu te ptopty".

[Bezpieka] Krótko po swym wyborze Jan Paweł II zatelefonował z Watykanu do Warszawy, do Pałacu Prymasowskiego. Miał do przekazania ważne sprawy ówczesnemu prymasowi kardynałowi Stefanowi Wyszyńskiemu. W tym czasie telefony w Pałacu były podsłuchiwane przez komunistyczną Służbę Bezpieczeństwa. Aby zakpić z inwigilujących agentów, papież i prymas rozmawiali po łacinie. Nagle w słuchawkach dały się słyszeć jakieś trzaski, a potem zdenerwowany, męski głos bluzgnął przekleństwem i zaskrzeczał: "- O czym oni gadają?!"

[Narty] Kiedy Ojciec Święty zwiedzał jeden z ośrodków sportowych, zatrzymał się nagle przed telewizorem, nadającym właśnie transmisję z mistrzostw narciarskich: - To sport odpowiedni raczej dla ludzi niskich, padają z mniejszej wysokości niż wysocy.

[Jak się czuje piesek] Jeden z watykańskich prałatów chciał się nauczyć polskiego, więc sprowadził sobie "Nasz elementarz". Nauka była jednak pospieszna. Kiedy chciał pochwalić się Ojcu Świętemu nową umiejętnością, pomylił się i zamiast: -Jak się czuje papież?, rzekł: - Jak się czuje piesek? - Jan Paweł II spojrzał na niego zdumiony, po czym odpalił: - Hau, hau.

[Do maturzystów] W 1983 roku, w czasie swojej drugiej pielgrzymki do Polski, Jan Paweł II, oczywiście, spotkał się także z młodzieżą. Otrzymał od niej różnorakie dary, a dziękując za nie, powiedział z uśmiechem: - Szczególnie dziękuję maturzystom, przed którymi stoi wysoki próg. Ja sam nie wiem, jak go przeskoczyłem!

[Ks. prof. Karol Wojtyła i student.] Była sesja zimowa. Czekaliśmy na ks. prof. K. Wojtyłę, który miał egzaminować z etyki. Po dwóch godzinach wszyscy rozeszli się do domów, poza jednym kolegą księdzem, który przez cały semestr nie był na ani jednym wykładzie ks. prof. Wojtyły, gdyż w rym czasie wyjeżdżał na wystawy malarstwa do Warszawy. Ksiądz Profesor prosto z opóźnionego pociągu przyszedł pod sale egzaminacyjną. Wyglądał bardzo młodo, nie wyróżniał się wizualnie wśród księży studentów, którzy byli parę lat młodsi od niego. Ksiądz student pyta K. Wojtyłę, którego wcześniej nie widział na oczy: - Stary, ty też na egzamin? - Tak - odpowiedział zgodnie z prawdą Ksiądz Profesor, nie dodając ważnego szczegółu, że w charakterze egzaminatora. Ksiądz student zaczai ubolewać nad spóźnieniem egzaminatora, a tenże w mig zorientował się, że czekający nie uczęszczał na wykłady. Usiadł obok niego i zaczęli godzinną rozmowę związaną z zagadnieniami etyki, które były przedmiotem wykładów. Ksiądz student z podziwem popatrzył na ks. Wojtyłę i stwierdził: - Stary, jak ty jesteś obkuty! Proszę cię, jeśli przyjdzie Ksiądz Profesor, to nie wchodź przede mną na egzamin, bo z pewnością obleję! - Dobrze - zgodził się pokornie ks. Wojtyła - ale powiedz mi szczerze, dlaczego nie byłeś na ani jednym wykładzie? - Bo wiesz, panuje powszechna opinia, że jego wykłady są bardzo trudne i wręcz abstrakcyjne, ale gdyby miał taki dar przekazywania wiedzy jak ty, to słuchałbym go z największą przyjemnością. - Dobrze, to daj indeks - powiedział Ksiądz Profesor. - Co ty, żarty sobie stroisz? - zapytał ksiądz student, na co usłyszał: - Daj indeks, jestem Wojtyła - i Ksiądz Profesor wpisał oniemiałemu z przerażenia koledze 4+, z uwagą, by jednak w przyszłym semestrze zaczai uczęszczać na wykłady, by samemu wyrobić sobie sąd o wykładowcy. Tym pozornie małym wydarzeniem, o którym dowiedzieliśmy się natychmiast, zyskał taką sympatię, że bariera iluzorycznego strachu została pokonana na zawsze.

[Szklana klatka] Papież był bardzo niezadowolony z tego, że obwozi się go w szklanej klatce. Pomysłu tego broniła pewna Polka, mając możliwość rozmowy z Janem Pawłem II w Krakowie. - Ta klatka zmniejsza jednak ryzyko - tłumaczyła - Nic nie poradzimy, że się lękamy o Waszą Świątobliwość... - Ja też - uśmiechnął się Papież - niepokoję się o swoją świątobliwość.

[Wszyscy sobie poszli] Któregoś wieczoru, podczas szpitalnej rekonwalescencji w klinice Gemelli po zamachu na Placu świętego Piotra, Papież wyszedł ze swojego pokoju na opustoszały korytarz. Rozejrzał się i powiedział: "Ładne rzeczy, wszyscy sobie poszli, a mnie zostawili!"

[Podryw na księdza] Pewnego razu Karol Wojtyła wybrał się na samotną wycieczkę w góry. Ubrany sportowo, wyglądał tak, jak wielu innych turystów. W trakcie wędrówki spostrzegł, że zapomniał zegarka, podszedł więc do opalającej się na uboczu młodej kobiety i już miał zapytać o godzinę, gdy ta uśmiechnęła się. - Zapomniał pan zegarka, co? - A skąd pani wie? - zapytał zaskoczony Wojtyła. - Z doświadczenia - odrzekła - Jest pan dziś już dziesiątym mężczyzną, który zapomniał zegarka. Zaczyna się od zegarka, potem proponuje się winko, wieczorem dansing... - Ależ proszę pani, ja jestem księdzem - przerwał jej zawstydzony Wojtyła - Wie pan - odpowiedziała rozbawiona nieznajoma - podrywano mnie w różny sposób, ale na księdza to pierwszy raz.

[Jeździć po kardynalsku] Pewnego razu zapytano Karola Wojtyłę, czy uchodzi, aby kardynał jeździł na nartach. Wojtyła uśmiechnął się i odparł: - Co nie uchodzi kardynałowi, to źle jeździć na nartach!

[Przeprosiny] Metropolita krakowski Karol Wojtyła przyjechał na pogrzeb sufragana częstochowskiego, biskupa Stanisława Czajki, niemal w ostatniej chwili. Witając się ze zgromadzonymi na uroczystości biskupami, jakoś pominął biskupa z Siedlec. Rychło jednak się spostrzegł, wrócił, podszedł do pominiętego i powiedział: - Świnia jestem, nie przywitałem Księdza Biskupa!

[Pożegnanie biskupów] Po jednym ze spotkań Papież pożegnał polskich biskupów słowami znanej pieśni: "O cześć wam, panowie magnaci!"

[Więcej już nic nie powiem] Przed ponad 25 laty Papież w ten sposób zakończył pierwszą audiencję dla Polaków: "Więcej już nic nie mówię, bo jeszcze bym coś takiego powiedział, że później Kongregacja Nauki Wiary musiałaby się do mnie dobrać".

[Opaleni kardynałowie] Pod koniec pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny, w czerwcu 1979 roku, upływającej pod znakiem upałów, Papież oznajmił, że jej pierwszy efekt jest już widoczny - opalili się towarzyszący mu kardynałowie.

[Jakoś człapię] Podczas czwartej pielgrzymki do Ojczyzny, w Olsztynie, dziennikarzowi "Gazety Wyborczej" udało się wychylić głowę ponad tłum i zapytać Jana Pawła II o zdrowie. - A jakoś człapię - odpowiedział Papież.

[Złość piękności szkodzi] Przed kilku laty - wspomina watykański korespondent Telewizji Publicznej, Jacek Moskwa - po modlitwie "Anioł Pański" Jan Paweł II przemawiał, niemal krzycząc. Zaraz potem, podczas audiencji w Pałacu Apostolskim, Moskwa prosił Papieża, aby na siebie uważał, bo jego chrypka zaniepokoiła dziennikarzy. - To ze złości - usprawiedliwiał się Papież. A odchodząc dodał: - A złość piękności szkodzi.

[Z Wami dziecinnieję] Podczas jednej ze swoich wizytacji rzymskich parafii Papież - jak to ma w zwyczaju - wdał się w rozmowę z dziećmi. - Wy jesteście młodzi, a ja już jestem stary - powiedział. - Nie, nie jesteś stary - gromko zaprotestowały dzieci. - Tak, ale jak jestem z wami, to dziecinnieję - replikował Papież

[Mów mi wujaszku] Podczas pierwszej wizyty w USA Papież spotkał się z rodziną prezydenta Jimmy'ego Cartera. Pięcioletnia wówczas wnuczka prezydenta, mając kłopoty z wygłoszeniem powitania, powtarzała w kółko: - Jego Świątobliwość, Jego Świątobliwość. Papież, chcąc wybawić dziewczynkę z kłopotów, wziął ją w ramiona i powiedział: - Mów mi wujaszku.

[Papieskie wagary] Podczas powitania w Monachium Papież spytał licznie obecne dzieci: "Dano wam dziś wolne w szkole?". "Tak" - wrzasnęła z radością dzieciarnia. "To znaczy - skomentował Jan Paweł II - że papież powinien częściej tu przyjeżdżać".

[Jak się czuje piesek] Jeden z watykańskich prałatów chciał się nauczyć polskiego, więc sprowadził sobie nasz elementarz. Nauka była jednak tak pospieszna, że kiedy chciał się nową umiejętnością pochwalić przed Ojcem Świętym, coś mu się pomyliło i zamiast: "Jak się czuje Papież", rzekł: "Jak się czuje piesek?". Papież spojrzał na niego zdumiony, po czym odpalił: "Hau, hau".

[Jan Paweł - Pawłowi] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec zebranym na mszy tak spodobały się cytowane przez Papieża słowa św. Pawła, że przerwali mu i zaczęli bić brawo. Kiedy Ojciec Święty znów doszedł do głosu, przerywając przygotowaną mowę, stwierdził: "Dziękuję w imieniu świętego Pawła".

[To tylko wasza konstytucja] W ostatnim dniu pielgrzymki do Polski w 1983 roku podczas pożegnania na lotnisku generał Jaruzelski poskarżył się Papieżowi, że ten w swych homiliach niezwykle surowo potraktował reżim komunistyczny. - Ja jedynie przytaczałem artykuły waszej własnej konstytucji - odparł łagodnie Papież.

[Nie szumcie siostry nam] W hiszpańskiej Avili, gdy szum czyniony przez rozradowane zakonnice stawał się już wprost nie do zniesienia, Papież wypalił: "Te siostry, które ślubowały milczenie, hałasują tu najgłośniej".

[Niech żyje łupież...] Podczas ostatniej pielgrzymki w Pełpinie: "Jak tak krzyczycie 'Niech żyje papież', przypomina mi się, gdy ktoś się pomylił i krzyknął: 'Niech żyje łupież'. Ja was do tego nie zachęcam".

[Ech, popapieżyć] Ojciec Święty do odwiedzającego Go polskiego księdza: - Poczekaj chwilę na mnie, muszę trochę popapieżyć.

[Papież nie da sobą kręcić] Podczas drugiej pielgrzymki do Ojczyzny w 1983 roku tłumy krakowian gromadziły się przed domem arcybiskupów, który był rezydencją Ojca Świętego. Ludzie ani myśleli rozstać się ze stojącym w oknie papieżem i bez końca przedłużali dialog z nim. Wreszcie Ojciec Święty powiedział: "Cztery lata temu kręciliście mną, jak chcieli, a teraz już jestem starym papieżem i nie dam sobą kręcić".

[Ten to ma dech] W czasie tej samej pielgrzymki, 22 czerwca 1983 roku, na krakowskich błoniach odbyła się beatyfikacja dwóch powstańców styczniowych - brata Alberta Chmielowskiego i ojca Rafała Kalinowskiego. W trakcie ceremonii buchnął nagle z kadzielnicy wielki płomień, z którym nie mogli sobie poradzić ani ministranci, ani księża koncelebranci. Wreszcie ówczesny ceremoniarz papieski ks. John Magee, Irlandczyk, dmuchnął tak skutecznie, że płomień zgasł i z kadzielnicy począł unosić się upragniony dymek. Wydarzenie nie uszło uwagi Ojca Świętego, który, sięgając po kadzidło, powiedział z uznaniem o swoim ceremoniarzu: "Ten to ma dech!".

[Czy Wyborcza wybiera Papieża] Reporter "Gazety Wyborczej" podczas pielgrzymki Jana Pawła II w 1991 roku nie posiadał się ze szczęścia, kiedy stanął "oko w oko" z Papieżem, gdy ten wychodził ze swojego dawnego kościoła parafialnego w rodzinnych Wadowicach. Rozradowany krzyknął: "Pozdrowienia od polskich dziennikarzy dla Ojca Świętego". "A Pan gdzie pracuje?" - zapytał dociekliwie Jan Paweł II I tu pod reporterem ugięły się nogi, bo pomyślał sobie, że do Papieża doszły głosy, iż "Gazeta" pisze czasem krytycznie o Kościele. Odpowiedział jednak zgodnie z prawdą: "W Gazecie Wyborczej". Ojciec Święty jednak jak zwykle zachował klasę i zapytał z charakterystycznym dla siebie dowcipem: "A będziecie tam wybierać?".

[Nie mądrz się, lecz módl] Ojciec Jan Andrzej Kłoczowski, dominikanin, zapytał kiedyś Papieża, czy dojdzie do skutku planowane w roku jubileuszowym 2000 spotkanie przedstawicieli trzech wielkich religii: - Czy na Górze Synaj pojawią się chrześcijanie, muzułmanie i Żydzi? - dociekał zakonnik - Ty się nie wymądrzaj, ty się módl! - odpowiedział Ojciec Święty

[Czy protestanci wstaną wcześniej] Podczas pierwszej pielgrzymki do Niemiec w 1980 roku jeden z dziennikarzy zagadnął Jana Pawła II, czy zgadza się z opinią, że za mało czasu poświęcił na rozmowy z protestantami. "W Moguncji mogę wstać o dwie godziny wcześniej, ażeby z nimi rozmawiać, ale czy oni też wcześniej wstaną?" - opowiedział Papież

[Niesforny Papież] Jak wiadomo podczas wizyty w 1999 roku w Polsce Jan Paweł II zachorował i z tego powodu odwołano jego wizytę w Gliwicach. Ojciec Święty nie dopuścił jednak do tego, aby to śląskie miasto było jedynym miejscem na trasie jego pielgrzymki, którego nie odwiedził. Niespodziewanie w ostatnim dniu wizyty, 17 czerwca, przybył do Gliwic, a zebranemu pół milionowi wiernych dziękował za "świętą cierpliwość dla Papieża". Posługując się gwarą śląską, Jan Paweł II tak oto dialogował z tłumem: - Widać, że Ślązak cierpliwy i twardy, bo ja bym z takim Papieżem nie wytrzymam. Ma przyjechać, nie przyjeżdżo, potem znowu ni ma przyjechać - przyjeżdzo - Nic nie szkodzi - odparli wierni. - No, to dobrze. Jak nic nie szkodzi, to jakoś ze spokojnym sumieniem odjadę do Rzymu.

[Ja w tym wieku byłem Papieżem] W 1992 roku ojciec Leon Knabit został zaproszony na kolację do Ojca Świętego w pałacu watykańskim. W pewnym momencie Papież nieoczekiwanie zapytał: "To ile ojciec ma właściwie lat?". - "Sześćdziesiąt trzy" - odparł benedyktyn. - O to w tym wieku ja już byłem papieżem - odrzekł Jan Paweł II. - Wiem o tym. Wiem i bardzo mi wstyd - powiedział ociec Leon i obaj wybuchnęli śmiechem.

[Kurczę jest tańsze] Ksiądz Mieczysław Maliński, przyjaciel Ojca Świętego, podczas jednej ze swoich wizyt w domu papieskim nie posiadał się ze zdumienia, kiedy siostra usługująca do stołu papieżowi przyniosła gospodarzowi na kolację rybę, a jemu podała na talerzu kurczaka. Ksiądz Mieczysław zapytał: "Dlaczego?" - Dostałeś kurczę, bo kurczę jest tańsze - oznajmił z uśmiechem Ojciec Święty.

[Kluger za Papieża?] W 1997 roku, podczas wizyty w Zakopanem, Jan Paweł II spotkał się w "Księżówce" ze swoimi kolegami gimnazjalnymi Teofliem Bojesiem i Stanisławem Jurą. - Jak długo zamierza Wasza Świątobliwość zostać z nami w Polsce tym razem? - zapytał Jura - mam nadzieję, że przynajmniej miesiąc? - Och, nie - odpowiedział Jan Paweł II - Muszę wracać do Rzymu pojutrze. Wiecie, że jestem papieżem. Mam dużo pracy w Watykanie. - Dlaczego uciekasz tak szybko - spytał Jura - Czyż nie zostawiłeś tam Jurka Klugera w zastępstwie?

[Znowu te ptopty] W jednym z polskich miast, gdzie przygotowano na obiad kurczaka, Jan Paweł II miał powiedzieć z dezaprobatą: "Znowu te ptopty".

[Był też nauczycielem] Była sesja zimowa. Czekaliśmy na ks. prof. K. Wojtyłę, który miał egzaminować z etyki. Po dwóch godzinach wszyscy rozeszli się do domów, poza jednym kolegą księdzem, który przez cały semestr nie był na ani jednym wykładzie ks. prof. Wojtyły, gdyż w tym czasie wyjeżdżał na wystawy malarstwa do Warszawy. Ksiądz Profesor prosto z opóźnionego pociągu przyszedł pod salę egzaminacyjną. Wyglądał bardzo młodo, nie wyróżniał się wizualnie wśród księży studentów, którzy byli parę lat młodsi od niego. Ksiądz student pyta K. Wojtyłę, którego wcześniej nie widział na oczy: - Stary, ty też na egzamin? - Tak - odpowiedział zgodnie z prawdą Ksiądz Profesor, nie dodając ważnego szczegółu, że w charakterze egzaminatora. Ksiądz student zaczął ubolewać nad spóźnieniem egzaminatora, a tenże w mig zorientował się, że czekający nie uczęszczał na wykłady. Usiadł obok niego i zaczęli godzinną rozmowę związaną z zagadnieniami etyki, które były przedmiotem wykładów. Ksiądz student z podziwem popatrzył na ks. Wojtyłę i stwierdził: - Stary, jak ty jesteś obkuty! Proszę cię, jeśli przyjdzie Ksiądz Profesor, to nie wchodź przede mną na egzamin, bo z pewnością obleję! - Dobrze - zgodził się pokornie ks. Wojtyła - ale powiedz mi szczerze, dlaczego nie byłeś na ani jednym wykładzie? - Bo wiesz, panuje powszechna opinia, że jego wykłady są bardzo trudne i wręcz abstrakcyjne, ale gdyby miał taki dar przekazywania wiedzy jak ty, to słuchałbym go z największą przyjemnością. - Dobrze, to daj indeks - powiedział Ksiądz Profesor. - Co ty, żarty sobie stroisz? - zapytał ksiądz student, na co usłyszał: - Daj indeks, jestem Wojtyła - i Ksiądz Profesor wpisał oniemiałemu z przerażenia koledze 4+, z uwagą, by jednak w przyszłym semestrze zaczął uczęszczać na wykłady, by samemu wyrobić sobie sąd o wykładowcy. Tym pozornie małym wydarzeniem, o którym dowiedzieliśmy się natychmiast, zyskał taką sympatię, że bariera iluzorycznego strachu została pokonana na zawsze...

[Komu lektykę] Papież głośno rozmyśla przy licznych współpracownikach: - Co ja zrobię z tymi sedia gestatoria (lektykami papieskimi)? Kurzą się, miejsca zajmują. Paweł VI sprzedał tiarę i pieniądze rozdał ubogim, ale komu ja to sprzedam? Wiem... (i tu pada nazwisko jednego z polskich biskupów).

[Siostrzyczka Tomciu Paluszka] W czasie jednej z ceremonii na Placu świętego Piotra Papież, przechodząc wzdłuż barier, zauważa małą dziewczynkę, zagubioną w tłumie, ludzie podają mu ją ponad barierą, a on bierze ją za rękę i wędrują we dwoje po wyłożonej czerwonym suknem drodze do tronu. I tu nagle wkraczamy w bajkę: kolumnada Barniniego staje się lasem o pniach bez gałęzi. Ojciec Święty w obszernych szatach, z mitrą błyszczącą w słońcu, staje się jakiś królem z legendy, a dziewczynka - siostrzyczką Tomcia Paluszka. Doszedłszy do tronu, legendarny król podnosi dziecko w górę tak, żeby zewsząd można je było zobaczyć i przybiegający z głębi placu rodzice odbierają je z papieskich rąk.

[Tylko nie mówicie Papieżowi!] Kiedy Papież przebaczył swojemu zamachowcy - All Agcy - do Andre Frossarda zgłosił się pewien Polak, twierdząc, że wie na pewno, "jacy ludzie włożyli broń w rękę Turka". Frossard rzucił z pośpiechem: "Niech Pan tylko tego nie mówi Ojcu Świętemu! Jeszcze każe nam się za nich modlić!".

[Biskup i Góral] W czasie jednej z wędrówek po górach biskup Karol Wojtyła spotkał górala, który - widząc wędrowca utrudzonego i zakurzonego - zapytał go, kim jest. - Biskupem! - odpowiedział zziajany Karol - Jak wyście som biskupem, to jo jestem papieżem! - wzruszył ramionami góral.

[Najprzystojniejszy kardynał] Kiedyś, podczas wizytacji jednej z podhalańskich parafii przejęta z wrażenia gaździna pomyliła przygotowany tekst powitania kardynała Karola Wojtyły i zamiast zatytułować go "najdostojniejszym", powiedziała "Witojcie nom najpsystojniezy księze kardynale". On zaś spojrzał na nią z filuternym błyskiem w oku i odparł: "No, coś w tym jest".

[A co, nie wolno mi?] [Kiedy po Krakowie rozeszła się wieść, że 29 maja 1967 roku arcybiskup Karol Wojtyła został kardynałem, ojciec Leon Knabit, benedyktyn z Tyńca, znany obecnie z prowadzenia programów telewizyjnych, pogratulował nominowanemu w typowy dla księży sposób: ukląkł na jedno kolano i pocałował go w rękę. Ku zaskoczeniu ojca Leona świeżo upieczony kardynał zrobił dokładnie to samo. "Proszę Księdza Kardynała!" - zawołał zmieszany i zażenowany benedyktyn. "A co, nie wolno mi?" - odparł z figlarnym uśmiechem przyszły papież.

[Wierszyki na różne okazje] Podczas wypraw turystycznych ze studentami ks. Karol Wojtyła, zwany "Wujkiem", często układał wierszyki i piosenki do różnych sytuacji. W 1957 roku w Bieszczadach recytował taki oto dwuwiersz: "Rano mnie chwalą, wieczorem mnie ganią i jak tu można wierzyć tym... paniom". W 1952 roku swojej podopiecznej, świeżo upieczonej nauczycielce, podarował notes z dedykacją: "W tym notesie nie pisz dwójek, o to prosi Cię dziś Wujek!". W 1955 roku, podczas spływu kajakowego na Drawie, cała grupa, potwornie zmęczona, dotarła na biwak o zmroku. Jedynie "Wujek" nie tracił rezonu i całą sytuację spointował rymowanką: "Za te całodzienne harce, Zmówię brewiarz przy latarce". Wierszyki do różnych sytuacji układał również będąc biskupem i kardynałem. Kiedy wyjeżdżając na narty do Zakopanego zatrzymał się w klasztorze urszulanek na Jaszczurówce, "dokuczał" jednej z sióstr, o imieniu Alfonsa, ułożonym przez siebie wierszykiem: "Siostra Alfonsa na mnie się dąsa".

[Nie ma chrztu bez wody] 15 maja 1977 roku, po wielu trudnościach i po wieloletnich oczekiwaniach na pozwolenie budowy kościoła, odbył się wreszcie długo oczekiwana konsekracja świątyni w Nowej Hucie-Bieńczycach. Na uroczystościach w mieście, gdzie według założeń władz komunistycznych nie miało być miejsca dla Boga, przybyło kilkadziesiąt tysięcy osób. Stali oni cierpliwie kilka godzin mino nieustannie padającego ulewnego deszczu. Kardynał Karol Wojtyła dodawał im ducha słowami: "Konsekracja, to jakby chrzest, a gdzie jest chrzest, tam musi być i woda".

[Czy jest tu biskup?] W 1960 roku, wracając po Bieszczadach, grupa "Wujka" wsiadła do pociągu do Krakowa w Sanoku. Nagle do przedziału wtargnął konduktor i zakrzyknął: "Czy jest tu biskup?". Wszyscy zaniemówili, nie widząc o co chodzi. Widząc zdziwione miny, konduktor wyjaśnił: "Uczeń Biskup z Rybnika". Pierwszy ocknął się ks. Wojtyła, który był już wówczas biskupem i odpowiedział: "Nie, nie ma go tutaj". Okazało się, że konduktor znalazł legitymację niefortunnego Biskupa i szukał go, by mu ją oddać.

[Papież to nie mistrz olimpijski] Pracownicy Watykanu nie mogli pogodzić się z tym, że nowy papież nie chce korzystać z lektyki papieskiej, zwanej sedia gestatoria. "Bez sedia gestatoria Ojciec Święty nie będzie widziany, może więc jakiś podest?" - nie dawali za wygraną "watykańczycy". "Na podest nie wejdę, nie jestem mistrzem olimpijskim!" - oznajmi stanowczo Jan Paweł II

[Górale obronią] Nazajutrz po uroczystości inauguracji pontyfikatu, 23 października 1978 roku, papież spotkał się w Auli Pawła VI ze swoimi rodakami licznie przybyłymi do Rzymu. Dostrzegłszy górali w pięknych, tradycyjnych strojach, podszedł do nich i powiedział: - "No, jacyż to z was są górale, co ciupagi macie, a swojego metropolitę toście wypuścili z Krakowa?". Na to Staszek Trzebunia odpowiedział: "Przecież jakby się tu wom jaka krzywda działa, to my przyjdziemy i was bydziemy bronić!".