ISTOTA STRATEGII I ZARZĄDZANIA STRATEGICZNEGO.

 

1.Geneza strategii.

·  w języku greckim oznacza: kierowanie wojskami z pozycji naczelnego   wodza.

·  dział sztuki wojennej obejmujący przygotowanie i prowadzenie wojny.

·   Karl von Clausevitz - pruski generał uważał, że strategia to:

Ê stworzenie planu wojny;

Ë określenie poszczególnych kampanii wojennych;

Ì określenie indywidualnych przedsięwzięć w  ramach  kampanii.

 

 

2. Różne interpretowanie i definiowanie strategii.

Nurt

Cechy

Autorzy

Istota

podejście klasyczne

·        cele

·        środki

·        metody

·        plan

Ackof

Strategia dotyczy długofalowych celów i sposobów ich osiągania, które  wpływają na system jako całość

Chandler

Strategia to określenie głównych celów firmy i przyjęcie takich kierunków działania oraz taka alokacja zasobów, które zapewniają realizację celów.

podejście relacyjne

·        Zajęcie stosunku wobec:

·        konkurentów

·        klientów

·        państwa

·        prawa

Koontz, O,Donnel

Strategia to planowanie interpretatywne w obliczu planów konkurencji

Mintzberg

Strategia jest sposobem kształtowania relacji między organizacją a otoczeniem

 

3. Struktura strategii.

W ujęciu Mintzberga „5P”

 

 

 

 

      plan - świadome działanie       

·      pattern - sformalizowany wzorzec,  model

¸      ploy - sterowanie, aby osiągnąć cel

Í      position - szukanie korzystnej pozycji w     otoczeniu

º      perspective - przyszłość

W ujęciu K. Obłója

Ê domena działania

 

 

·        określa branżę

·        gdzie i komu firma zamierza sprzedawać  

·        rynki, dywizje, klienci, produkty.

·      przewaga konkurencyjna

·        silna strona przedsiębiorstwa

·        np. zasoby, lokalizacja, technologia, marka, obsługa, jakość

·        antycypacja - zaskoczenie

Ì      wizja przyszłości

·        marzenia, szaleństwo

·        50% firm upada w 1 roku, a po 5  latach zostaje tylko 20 % zapewnienie rozwoju.

Í      unikalność

·        konkurencja monopolistyczna

·        łatwość identyfikacji firmy, produktu itp.;

·        tożsamość

·        dyferencjacja

º      funkcjonalne programy

·        przełożenie celów strategicznych na plany taktyczne i operacyjne.

»      cele szczegółowe

·        wspierają funkcjonalne programy  (formy wskaźników)

¼      synergia

 

·        2+2=5

 

 

 

 

 

 

4. Przykładowe definiowanie  strategii w ujęciu różnych autorów:

 

è     strategia to kompletny plan który określa jakie decyzje będą podjęte w każdej możliwej sytuacji (Neumann, Morgenstern 1944)

è     strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji i jej zmianie, jeżeli jest to konieczne (Drucker 1954)

è     ciąg decyzji określających zachowanie w pewnych przedziałach czasu można nazwać strategią (Simon 1976)

è     strategia to określenie głównych długofalowych celów firmy i przyjęcie takich kierunków działania, oraz taka alokacja zasobów, które są koniecznego zrealizowania celów (Chandler 1962)

è     strategia to zbiór celów i głównych przedsięwzięć organizacyjnych (Tilles, 1963)

è     pojęcie strategii odnosi się do formułowania głównych misji, zamierzeń i celów organizacyjnych; polityki i programów osiągania ich; metod niezbędnych, aby strategie zostały wdrożone dla osiągnięcia celów organizacyjnych (Steiner, Miner, Gray 1986)

è     strategia organizacji jest przyjętą przez jej kierownictwo spójną koncepcją działania, której wdrożenie ma zapewnić osiągnięcie fundamentalnych celów długookresowych w ramach wybranej domeny działania (Obłój, Koźmiński 1996)

 

5. Historyczne przyczyny wyodrębnienia się zarządzania strategicznego.

 

                                                                               Stopień zestrukturalizowania relacji organizacja - otoczenie                   

                                                                                                      wysoki                              niski

 

 

 

 

 

duża

 

DYNAMIKA

OTOCZENIA

 

 

 

mała

LATA 1930-1970

Otoczenie: przeszkadzająco-oddziałujące

Orientacja: rynkowa

Zarządzanie: marketingowe

Autonomia: malejąca na skutek konkurencji i dyferencjacji rynków

Kierownik: generalista

LATA 1970-?

Otoczenie: „burzliwe pole”

Orientacja: globalna

Zarządzanie: strategiczne

Autonomia: ograniczona na skutek konkurencji, państwa, lobbyngu

Superboss - specjalista

LATA 1880-1930

Otoczenie: spokojne, zestrukturalizowane, przewidywalne

Orientacja: produkcyjna

Zarządzanie: funkcjonalne

Autonomia: ograniczona na skutek konkurencji cenowej

Kierownik: specjalista

LATA 1820-1880

Otoczenie: spokojne, przypadkowe

Orientacja: przedsiębiorcza

Zarządzanie: intuicja, doświadczenie

Autonomia: bardzo duża, motor postępu technicznego

Kierownik: właściciel

 

 

 

6. Zarządzanie strategiczne.

è     Definicja: proces definiowania i redefiniowania strategii w reakcji na zmianę otoczenia lub wyprzedzający te zmiany, a nawet je wywołujący, oraz sprzężony z nim proces implementacji, w którym zasoby i umiejętności organizacji są tak dysponowane, by realizować przyjęte długofalowe cele rozwoju, a także by zabezpieczyć istnienie organizacji w potencjalnych sytuacjach nieciągłości.

è     Jest to dynamiczne ujęcie strategii (proces)

è     Proces ten ma swoją strukturę.

 

7. Struktura procesu zarządzania strategicznego (planowania strategicznego).

Ê      według Steinmanna i Schreyoga:

R

E

A

L

I

Z

A

C

J

A

 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 


Ë     według innych autorów:

J. Johnson

K. Scholes

C.W. Hofer

D. Schendel

H. Mintzberg

J.B. Quinn

T. Wheelen

J.D. Hunger

R.A. Cameford

D.W. Callaghan

1.      Analiza strategiczna

·        otoczenie

·        zasoby i potencjał strategiczny

2.      Strategiczny wybór

·        Identyfikacja opcji strategicznych

·        Ocena opcji

·        Selekcjonowanie opcji

3.      Implementacja strategii

·        Planowanie i alokacja zasobów

·        Struktura organizacyjna

·        Zarządzanie zmianą organizacyjną

 

1.      Identyfikacja problemu strategicznego

2.      Analiza otoczenia

3.      Analiza zasobów

4.      Analiza luki strategicznej

5.      Zestawienie możliwych alternatyw strategicznych

6.      Ocena poszczególnych alternatyw

7.      Wybór strategii

1.      Formułowanie strategii

·        Identyfikacja możliwości i ryzyka

·        Określenie zasobów

·        Osobiste wartości i aspiracje kierownictwa

2.      Implementacja strategii:

·        Struktura i więzi organizacyjne

·        Procesy i zachowania organizacyjne

·        kierowanie

 

1.      Przegląd otoczenia

2.      Formułowanie strategii

·        Misja

·        Cele

·        Strategie

·        Polityki

3.      Wdrażanie strategii

·        Programy

·        Budżety

·        Procedury

4.      Ocena i kontrola.

1.           Formułowanie misji.

2.           Zebranie danych.

·   Otoczenie

·   Organizacja

3.           Formułowanie strategii

·   Indywidualne wartości i preferencje

·   Proces polityczny

4.           Ocena i wybór możliwości strategicznych

5.           Implementacja

6.           Kontrola strategiczna

·   Technologia informacji

·   System kontroli

 

 

8. Pragmatyczna struktura procesu zarządzania strategicznego (wg Kotlera).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


9. Poziomy zarządzania

Top management

Middle management

Niższy poziom

Zarząd przedsiębiorstwa, który obejmuje swym zasięgiem decyzji strategicznych, taktycznych i operacyjnych wszystkie główne funkcje sfery realnej

Tworzą kierownicy dużych i ważnych jednostek i komórek operacyjnych; zasięg taktyczno-operacyjny decyzji tego poziomu obejmuje wszystkie lub niektóre funkcje sfery realnej

Tworzony przez kierowników komórek wykonawczych sfery realnej; decyzje tych kierowników mają charakter operacyjny i dotyczą zwykle jednej wyspecjalizowanej funkcji sfery realnej

 Horyzont : powyżej 5 lat

2 do 5 lat

Do 1 roku

Aktywność systemu (organizacji) :

działanie

Odpowiedź

Reakcja

 

 

 


Najwyższy poziom zarządzania:

Top management - zarząd

              

Najniższy szczebel.

Mistrzowie,

brygadziści, niekiedy samodzielne stanowiska pracy-

 
 

Zadania

Stanowiska pracy

Poziom wykonawczy

np. dla marketingu:

P1,P2,P3...Pn  C1,C2,C3...Cn, R1,R2,R3...Rn   D1,D2,D3...Dn
 

Zadania cząstkowe – plany miesięczne, tygodniowe, na każdy dzień – harmonogramy

 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


10. Dwugłos na temat strategii.

 

Bo Ekman – wiceprezydent Volvo:

Henry Mintzberg – profesor Mc Gill University Montreal

ì     Strategia to ludzie – nie modele, techniki zarządzania

ì     Strategia jest produktem myślenia, wartości, celów

ì     Budować strategię tom zmieniać strukturę biznesu

ì     W praktyce występuje wiele nieproduktywnego myślenia, myślenia jedynie w kategoriach funkcji, procesów – oddzielnie – nie całościowo...

ì     Budowanie strategii zawsze trzeba rozpatrywać w dwóch przedziałach: codziennych czynności i długookresowego planowania. Nie można zbytnio izolować jednego od drugiego

ì      Wprowadzenie i realizacja strategii uzależnione są od uzyskania zgody pracowników, skłonienia ich do współdziałania oraz decentralizacji zarządzania – pozostawiania dużej swobody filiom, zakładom.

ì     Strategie często rodzą się w umysłach silnych liderów...

ì     Często strategię myli się z formalnym planowaniem. Strategie najczęściej powstają w toku procesu planowania.

ì     Strategie powstają w różnych miejscach struktury firmy. Czasem jest to decyzja dyrektora naczelnego, czasem naciski klientów lub rynku, a bywa,  że tworzy je grupa pracowników.

ì     Często otoczenie narzuca strategię firmie.

ì     Strategia powstaje w całej organizacji i rośnie w niej – nie jest aktem przekazania woli z góry na dół

ì     Strategia nie jest planem przedsiębiorstwa  - jest ustaleniem na przykład pozycji firmy, jej perspektywą, wartością. W związku z tym powstały różne szkoły strategii – pozycyjna, zachowań strategicznych, polityczna, kulturowych zachowań.

 

11. Etap obiektywnej potrzeby zarządzania strategicznego w cyklu życia organizacji.

 

CYKL ŻYCIA ORGANIZACJI

 ETAPY PLANOWANIA W FIRMIE

1.      narodziny

·        przetrwanie

·        organizacja to prosty system zarządzany przez właściciela,

·        spełnia wszystkie     funkcje

1.      etap luki przedsiębiorczości

·        planowanie nie od-grywa większej roli

·        planowanie intuicyjne

·        "jakoś to będzie"

·          plan księgowy

2.      młodość

·        dynamiczny   wzrost

·        szef zatrudnia ludzi

·        tworzy się struktura organizacyjna

·        szczeble zarządzania

2.      etap luki   administracyjnej

·       część kompetencji    szef przekazuje        profesjonnalistom

·        rozwija się sformalizowane planowanie

·        krótki horyzont        planowania

·        księgowy planuje     finanse

3.      dojrzałość

·        różnicowanie profilu    produkcji

·        wchodzenie na nowe     rynki

·        kontrola finansowa

·        decentralizacja

·        tworzenie się dywizji

·        rozwój B+R

3.      etap luki    oczekiwań

·        nowe bariery po       stronie popytu

·        dojrzałość produ-     któw

·        intensywna konkurencja

·        substytuty

·        monitorowanie         otoczenia

·        wydłużenie hory- zontu  czasowego

·        poziomy planu

4.      upadek lub            

       reorganizacja

·        utrata pozycji   rynkowej

·        bankructwo

·        sprzedaż biznesu

·        reorganizacja

 

4.  etap  strategicznego        

       rozwoju

·        globalizacja

·        planowanie              strategiczne

·        dywersyfikacja

·        dyferencjacja

·        planowanie            długookresowe

 

12. Ewolucja celów w zarządzaniu strategicznym.

wysoki
 
 

 

 

 


1.      Klienci

2.      Pracownicy

3.      Środowisko

4.      Jakość (zysk)

1.     

średni
 
Rozwój (zysk)

2.      Klienci

3.     

1.      Przetrwanie

2.      Dostawcy

3.      Klienci

4.      Pracownicy
 
Pracownicy

4.      Środowisko

poziom przetrwania
 
 

 

 

 


                                                   I                                      II                                    III                           

13. Poziomy zarządzania (strategii)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                               

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                                            

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

                                                                          

 

                                                       

 

10. Czynniki wymuszające zarządzanie strategiczne.

 

Ê      turbulencja otoczenia - szybko zmieniająca się gęstość branży;

Ë      szybkie starzenie się technologii;

Ì      konkurenci - ich strategie, produkty, substytuty;

Í      wielkość firmy (np. globalna);

Π     struktura organizacyjna (koordynacja);

Ï      starzenie się produktów i branż;

Р     fragmentaryzacja rynków (rozpad dużych homogenicznych grup  docelowych - segmentów na mikrorynki);

Ñ      kreowanie rynku (edukowanie);

Ò      niwelowanie niepewności rynkowej (trendy i megatrendy);

Ó          zachodzenie nowych zjawisk w sferze kulturowej i psychospołecznej